:
#CPI数据将公布 Dữ liệu CPI tháng 1 của Mỹ bị hoãn phát hành sẽ được tiết lộ vào đêm nay lúc 21:30. Dữ liệu này vốn dự kiến ra mắt đầu tháng, nhưng do gián đoạn quy trình hành chính trong ngày 5 đã bị hoãn lại, nhưng lại bất ngờ trở thành tâm điểm thị trường — nó không chỉ là mảnh ghép cuối cùng của bức tranh lạm phát trước cuộc họp FOMC tháng 3 của Cục Dự trữ Liên bang, mà còn có thể trở thành biến số quan trọng thay đổi logic định giá tài sản toàn cầu năm 2026.
Tái cấu trúc "giá trị thời gian" đằng sau việc hoãn dữ liệu
Khác với sự hoảng loạn dữ liệu do đình trệ cuối năm 2023 gây ra, lần hoãn này chủ yếu là "dịch chuyển thời gian" trong quy trình hành chính. Cục Thống kê Lao động Mỹ sử dụng mô hình điều chỉnh trọng số động, đảm bảo tính liên tục của thống kê CPI lõi không bị ảnh hưởng bởi các biến động ngắn hạn. Thị trường dự đoán chung, CPI tổng thể tháng 1 sẽ duy trì mức tăng nhẹ 0.3% theo tháng, so với cùng kỳ giảm nhẹ từ 2.7% xuống còn 2.5%; CPI lõi theo tháng tăng 0.3% so với 0.2% trước đó, so với cùng kỳ vẫn duy trì ở mức 2.5%, thể hiện xu hướng "đứng vững ở mức cao". Tính chất dữ liệu "dừng mà không rối loạn" này chính xác là minh chứng cho nhận định của Fed về "lạm phát giảm nhưng đường đi còn gập ghềnh".
Ba kịch bản và năm giả thuyết
Trong bối cảnh dữ liệu phi nông nghiệp tháng 1 bất ngờ tăng mạnh, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống còn 4.3%, tác động của dữ liệu CPI lần này thể hiện rõ tính bất đối xứng:
Kịch bản 1 (kịch bản chuẩn): Dữ liệu phù hợp dự đoán, thị trường duy trì chính sách "giảm lần đầu vào tháng 7, hai lần trong năm". Giá vàng quốc tế có thể nhận được hỗ trợ nhẹ, chỉ số USD giảm nhẹ, các đồng tiền phi USD mở rộng không gian điều chỉnh.
Kịch bản 2 (rủi ro tăng): CPI lõi bất ngờ tăng trên 0.4%, thị trường sẽ định giá lại kỳ vọng "giảm lần đầu vào tháng 9". Các vị thế mua vàng sẽ đối mặt áp lực chốt lời, chỉ số USD có thể vượt qua ngưỡng 105, các đồng tiền thị trường mới nổi chịu áp lực.
Kịch bản 3 (đột phá giảm): Dữ liệu bất ngờ giảm xuống dưới 2.0%, thị trường lãi suất sẽ đẩy nhanh cược vào việc cắt giảm lãi suất tháng 6. Vàng có thể vượt mức kháng cự 2100 USD/oz, chỉ số USD tiếp tục xu hướng giảm gần đây.
Điều đáng chú ý là, sau khi Powell rời nhiệm vào tháng 5, lập trường "diều hâu ngoại, ôn hòa nội" của Chủ tịch mới Waller có thể hình thành chính sách gây xáo trộn trong nửa cuối năm. Tuy nhiên, trong giai đoạn chuyển tiếp, Fed có khả năng ưu tiên "ổn định trước" — trừ khi thị trường lao động có diễn biến xấu vượt dự kiến, thì tháng 6-7 vẫn là chiến trường chính cho cuộc đàm phán cắt giảm lãi suất.
Lạm phát dai dẳng và "bẫy đôi" trong chính sách
Hiện tại, các ngân hàng đầu tư đều đồng thuận với đặc điểm: "ngắn hạn hơi mạnh, xu hướng vẫn giảm":
Ở cấp độ đồng thuận: CPI lõi theo tháng tập trung quanh 0.3%, theo năm dao động quanh 2.5%. Các yếu tố điều chỉnh mùa vụ mới và cập nhật trọng số sẽ giảm nhiễu dữ liệu lịch sử, làm cho biểu hiện lạm phát gần hơn với xu hướng tiềm năng 2%-3%.
Điểm bất đồng chính: Ngân hàng Wells Fargo, Capital Group nhấn mạnh tính bền vững của thuế quan, giá nhà và dịch vụ, cho rằng lạm phát lõi sẽ duy trì trên 2.5% trong dài hạn; Goldman Sachs và Nordea Skan còn tin tưởng hơn vào sự giảm của thuê nhà và cung ứng, dự đoán lạm phát sẽ trở lại 2% sau năm 2026. Về ý nghĩa chính sách, Ngân hàng ANZ cho rằng lãi suất hiện tại đã khá thắt chặt, đủ để hỗ trợ giảm lãi suất sớm hơn; trong khi Ngân hàng Crédit Agricole cho rằng tốc độ giảm CPI chưa đủ để kích hoạt chính sách nới lỏng, PCE và thị trường lao động vẫn là các điều kiện then chốt.
Từ "giá trị số đơn" đến "giải mã cấu trúc"
Điểm sáng kỹ thuật trong phát hành dữ liệu lần này là việc giới thiệu mô hình điều chỉnh mùa vụ mới và cập nhật trọng số. Những đổi mới công nghệ này sẽ giúp CPI phản ánh chính xác hơn đặc điểm cấu trúc của lạm phát — ví dụ, mức tăng 0.4% theo tháng của giá xe cũ do chuyển chi phí thuế quan, hoặc tốc độ tăng 0.2% theo tháng của thuê nhà do tỷ lệ trống tăng — tất cả sẽ được đưa vào khung phân tích cấu trúc chi tiết hơn.
Logic phản ứng của thị trường đã chuyển từ "tôn thờ giá trị số đơn" sang "kể chuyện cấu trúc": nhà đầu tư chú ý hơn đến hiệu ứng đối phó giữa sự phục hồi giá hàng hóa và giảm lạm phát nhà ở, cũng như ảnh hưởng của sự thay đổi cấu trúc này đối với chính sách của Fed. Ví dụ, nếu mức tăng giá hàng hóa theo tháng liên tục vượt quá 0.4%, có thể gây lo ngại về tính bền vững của "lạm phát thuế quan"; còn nếu tốc độ tăng của phân mục nhà ở giảm xuống dưới 0.2%, có thể củng cố câu chuyện "lạm phát giảm".
Thách thức mới về tính độc lập của Fed
Việc Trump đề cử Waller làm Chủ tịch mới khiến tính độc lập của Fed một lần nữa trở thành tâm điểm thị trường. Lập trường "diều hâu ngoại, ôn hòa nội" của Waller — nhấn mạnh chống lạm phát bên ngoài, ưu tiên bảo vệ việc làm bên trong — có thể tạo thành một tổ hợp chính sách độc đáo. Xu hướng chính sách này đã thể hiện rõ trong định giá thị trường: hợp đồng tương lai quỹ liên bang cho thấy khả năng cắt giảm lãi suất tháng 7 tăng lên 75%, trong khi khả năng cắt giảm tháng 3 chỉ là 15%.
Ảnh hưởng sâu xa hơn là sự tái cấu trúc niềm tin vào tính độc lập của Fed trên thị trường. Trump từng nhiều lần công khai chỉ trích chính sách của Fed, áp lực chính trị này có thể khiến phản ứng của thị trường đối với dữ liệu CPI trở nên nhạy cảm hơn — bất kỳ dữ liệu lạm phát vượt dự kiến nào cũng có thể bị hiểu là "can thiệp chính trị", từ đó gây ra biến động lớn hơn trên thị trường.
Ba biến tấu của lộ trình lạm phát và ảnh hưởng thị trường
Trong ba tháng tới, lộ trình lạm phát của Mỹ có thể thể hiện ba dạng biến tấu:
Biến tấu chuẩn: Lạm phát duy trì trong khoảng 2.5%-2.7%, sự phục hồi của giá hàng hóa và giảm lạm phát nhà ở tạo thành đối trọng. Trong kịch bản này, Fed có thể giữ nguyên lãi suất đến quý 3, độ biến động thị trường duy trì ở mức thấp.
Biến tấu tăng: Nếu các tác động thuế quan kéo dài, mức tăng giá hàng hóa theo tháng vượt quá 0.4%, có thể gây ra "lạm phát lương-giá" theo chu kỳ, đẩy lạm phát trở lại trên 3%. Trong kịch bản này, Fed có thể sớm tăng lãi suất, gây điều chỉnh thị trường chứng khoán và đồng USD mạnh lên.
Biến tấu giảm: Nếu tốc độ giảm lạm phát nhà ở nhanh hơn dự kiến, hoặc giá năng lượng bất ngờ giảm, có thể đẩy lạm phát nhanh về gần 2%. Trong kịch bản này, Fed có thể sớm cắt giảm lãi suất, thúc đẩy thị trường trái phiếu tăng và đồng USD yếu đi.
Trong ba dạng biến tấu này, các biến số chính trong định giá thị trường đã chuyển từ đơn thuần là số CPI sang các câu chuyện cấu trúc phức tạp hơn — bao gồm tính bền vững của tác động thuế quan, hiệu ứng trì hoãn của lạm phát nhà ở, sức bền của thị trường lao động, và các giới hạn chính sách của Fed mang tính chính trị.
Tái cấu trúc "giá trị thời gian" đằng sau việc hoãn dữ liệu
Khác với sự hoảng loạn dữ liệu do đình trệ cuối năm 2023 gây ra, lần hoãn này chủ yếu là "dịch chuyển thời gian" trong quy trình hành chính. Cục Thống kê Lao động Mỹ sử dụng mô hình điều chỉnh trọng số động, đảm bảo tính liên tục của thống kê CPI lõi không bị ảnh hưởng bởi các biến động ngắn hạn. Thị trường dự đoán chung, CPI tổng thể tháng 1 sẽ duy trì mức tăng nhẹ 0.3% theo tháng, so với cùng kỳ giảm nhẹ từ 2.7% xuống còn 2.5%; CPI lõi theo tháng tăng 0.3% so với 0.2% trước đó, so với cùng kỳ vẫn duy trì ở mức 2.5%, thể hiện xu hướng "đứng vững ở mức cao". Tính chất dữ liệu "dừng mà không rối loạn" này chính xác là minh chứng cho nhận định của Fed về "lạm phát giảm nhưng đường đi còn gập ghềnh".
Ba kịch bản và năm giả thuyết
Trong bối cảnh dữ liệu phi nông nghiệp tháng 1 bất ngờ tăng mạnh, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống còn 4.3%, tác động của dữ liệu CPI lần này thể hiện rõ tính bất đối xứng:
Kịch bản 1 (kịch bản chuẩn): Dữ liệu phù hợp dự đoán, thị trường duy trì chính sách "giảm lần đầu vào tháng 7, hai lần trong năm". Giá vàng quốc tế có thể nhận được hỗ trợ nhẹ, chỉ số USD giảm nhẹ, các đồng tiền phi USD mở rộng không gian điều chỉnh.
Kịch bản 2 (rủi ro tăng): CPI lõi bất ngờ tăng trên 0.4%, thị trường sẽ định giá lại kỳ vọng "giảm lần đầu vào tháng 9". Các vị thế mua vàng sẽ đối mặt áp lực chốt lời, chỉ số USD có thể vượt qua ngưỡng 105, các đồng tiền thị trường mới nổi chịu áp lực.
Kịch bản 3 (đột phá giảm): Dữ liệu bất ngờ giảm xuống dưới 2.0%, thị trường lãi suất sẽ đẩy nhanh cược vào việc cắt giảm lãi suất tháng 6. Vàng có thể vượt mức kháng cự 2100 USD/oz, chỉ số USD tiếp tục xu hướng giảm gần đây.
Điều đáng chú ý là, sau khi Powell rời nhiệm vào tháng 5, lập trường "diều hâu ngoại, ôn hòa nội" của Chủ tịch mới Waller có thể hình thành chính sách gây xáo trộn trong nửa cuối năm. Tuy nhiên, trong giai đoạn chuyển tiếp, Fed có khả năng ưu tiên "ổn định trước" — trừ khi thị trường lao động có diễn biến xấu vượt dự kiến, thì tháng 6-7 vẫn là chiến trường chính cho cuộc đàm phán cắt giảm lãi suất.
Lạm phát dai dẳng và "bẫy đôi" trong chính sách
Hiện tại, các ngân hàng đầu tư đều đồng thuận với đặc điểm: "ngắn hạn hơi mạnh, xu hướng vẫn giảm":
Ở cấp độ đồng thuận: CPI lõi theo tháng tập trung quanh 0.3%, theo năm dao động quanh 2.5%. Các yếu tố điều chỉnh mùa vụ mới và cập nhật trọng số sẽ giảm nhiễu dữ liệu lịch sử, làm cho biểu hiện lạm phát gần hơn với xu hướng tiềm năng 2%-3%.
Điểm bất đồng chính: Ngân hàng Wells Fargo, Capital Group nhấn mạnh tính bền vững của thuế quan, giá nhà và dịch vụ, cho rằng lạm phát lõi sẽ duy trì trên 2.5% trong dài hạn; Goldman Sachs và Nordea Skan còn tin tưởng hơn vào sự giảm của thuê nhà và cung ứng, dự đoán lạm phát sẽ trở lại 2% sau năm 2026. Về ý nghĩa chính sách, Ngân hàng ANZ cho rằng lãi suất hiện tại đã khá thắt chặt, đủ để hỗ trợ giảm lãi suất sớm hơn; trong khi Ngân hàng Crédit Agricole cho rằng tốc độ giảm CPI chưa đủ để kích hoạt chính sách nới lỏng, PCE và thị trường lao động vẫn là các điều kiện then chốt.
Từ "giá trị số đơn" đến "giải mã cấu trúc"
Điểm sáng kỹ thuật trong phát hành dữ liệu lần này là việc giới thiệu mô hình điều chỉnh mùa vụ mới và cập nhật trọng số. Những đổi mới công nghệ này sẽ giúp CPI phản ánh chính xác hơn đặc điểm cấu trúc của lạm phát — ví dụ, mức tăng 0.4% theo tháng của giá xe cũ do chuyển chi phí thuế quan, hoặc tốc độ tăng 0.2% theo tháng của thuê nhà do tỷ lệ trống tăng — tất cả sẽ được đưa vào khung phân tích cấu trúc chi tiết hơn.
Logic phản ứng của thị trường đã chuyển từ "tôn thờ giá trị số đơn" sang "kể chuyện cấu trúc": nhà đầu tư chú ý hơn đến hiệu ứng đối phó giữa sự phục hồi giá hàng hóa và giảm lạm phát nhà ở, cũng như ảnh hưởng của sự thay đổi cấu trúc này đối với chính sách của Fed. Ví dụ, nếu mức tăng giá hàng hóa theo tháng liên tục vượt quá 0.4%, có thể gây lo ngại về tính bền vững của "lạm phát thuế quan"; còn nếu tốc độ tăng của phân mục nhà ở giảm xuống dưới 0.2%, có thể củng cố câu chuyện "lạm phát giảm".
Thách thức mới về tính độc lập của Fed
Việc Trump đề cử Waller làm Chủ tịch mới khiến tính độc lập của Fed một lần nữa trở thành tâm điểm thị trường. Lập trường "diều hâu ngoại, ôn hòa nội" của Waller — nhấn mạnh chống lạm phát bên ngoài, ưu tiên bảo vệ việc làm bên trong — có thể tạo thành một tổ hợp chính sách độc đáo. Xu hướng chính sách này đã thể hiện rõ trong định giá thị trường: hợp đồng tương lai quỹ liên bang cho thấy khả năng cắt giảm lãi suất tháng 7 tăng lên 75%, trong khi khả năng cắt giảm tháng 3 chỉ là 15%.
Ảnh hưởng sâu xa hơn là sự tái cấu trúc niềm tin vào tính độc lập của Fed trên thị trường. Trump từng nhiều lần công khai chỉ trích chính sách của Fed, áp lực chính trị này có thể khiến phản ứng của thị trường đối với dữ liệu CPI trở nên nhạy cảm hơn — bất kỳ dữ liệu lạm phát vượt dự kiến nào cũng có thể bị hiểu là "can thiệp chính trị", từ đó gây ra biến động lớn hơn trên thị trường.
Ba biến tấu của lộ trình lạm phát và ảnh hưởng thị trường
Trong ba tháng tới, lộ trình lạm phát của Mỹ có thể thể hiện ba dạng biến tấu:
Biến tấu chuẩn: Lạm phát duy trì trong khoảng 2.5%-2.7%, sự phục hồi của giá hàng hóa và giảm lạm phát nhà ở tạo thành đối trọng. Trong kịch bản này, Fed có thể giữ nguyên lãi suất đến quý 3, độ biến động thị trường duy trì ở mức thấp.
Biến tấu tăng: Nếu các tác động thuế quan kéo dài, mức tăng giá hàng hóa theo tháng vượt quá 0.4%, có thể gây ra "lạm phát lương-giá" theo chu kỳ, đẩy lạm phát trở lại trên 3%. Trong kịch bản này, Fed có thể sớm tăng lãi suất, gây điều chỉnh thị trường chứng khoán và đồng USD mạnh lên.
Biến tấu giảm: Nếu tốc độ giảm lạm phát nhà ở nhanh hơn dự kiến, hoặc giá năng lượng bất ngờ giảm, có thể đẩy lạm phát nhanh về gần 2%. Trong kịch bản này, Fed có thể sớm cắt giảm lãi suất, thúc đẩy thị trường trái phiếu tăng và đồng USD yếu đi.
Trong ba dạng biến tấu này, các biến số chính trong định giá thị trường đã chuyển từ đơn thuần là số CPI sang các câu chuyện cấu trúc phức tạp hơn — bao gồm tính bền vững của tác động thuế quan, hiệu ứng trì hoãn của lạm phát nhà ở, sức bền của thị trường lao động, và các giới hạn chính sách của Fed mang tính chính trị.
