Gần đây tôi đang theo dõi một điều rất thú vị trên sân khấu chính trị châu Phi. Ibrahim Traoré, một trung úy/chỉ huy chỉ mới 36 tuổi, ngày càng trở thành một lực lượng lớn trong khu vực Sahel và đang thay đổi toàn bộ ván cờ địa chính trị. Đây không phải là một nhà lãnh đạo bình thường—đây là một người thực sự hành động.

Câu chuyện của Traoré mang tính gợi mở. Xuất phát từ nền tảng là một nhà địa chất, trước đó ông từng là sĩ quan pháo binh, đã phục vụ ở những khu vực nguy hiểm nhất của Burkina Faso. Ông tận mắt chứng kiến chủ nghĩa khủng bố lan rộng như thế nào, thấy rằng hàng tỷ đô la từ viện trợ quốc tế không giải quyết được vấn đề, và quân đội nước ngoài vẫn hiện diện dù tình hình đang xấu đi từng ngày. Những câu hỏi ông tự đặt ra là hiển nhiên: vì sao các tập đoàn nước ngoài lại quan tâm đến khoáng sản của đất nước này? Vì sao những của cải địa phương lại rơi vào tay nơi khác?

Tháng 9 năm 2022—một thời khắc mang tính bước ngoặt. Ibrahim Traoré tiến hành một cuộc đảo chính, lật đổ người tiền nhiệm là tổng thống. Trong bối cảnh thiếu vắng an ninh phổ biến, người dân nhìn thấy ở ông hy vọng về một nền độc lập thực sự. Và quả thực, ông hành động rất nhanh: trục xuất francuskie wojska, cắt đứt các hiệp ước quân sự mang tính lịch sử, đóng cửa francuskie media và NGO.

Hiện tại Traoré đang làm gì? Traoré đang xây dựng các liên minh mới. Rosja, Chiny, Iran—đó là các đối tác mới của ông. Gazprom đã tham gia vào việc khai thác dầu mỏ, và các kế hoạch còn rất tham vọng: Burkina Faso không chỉ bốc/khai thác mà còn phải lọc chế biến và xuất khẩu. Chiny đầu tư vào hạ tầng và công nghệ mà không có sự hiện diện quân sự.

Điều đó có nghĩa là gì? Ibrahim Traoré thực sự đang thử nghiệm một mô hình thay thế cho Afryka—một mô hình mà ở đó các quốc gia không bị đặt dưới sự chi phối bởi các điều kiện của phương Tây. Đây có thể là sự khởi đầu cho những thay đổi lớn hơn trên toàn khu vực. Đáng để theo dõi điều này.