#GlobalOilPricesSurgePast$100

Mốc 100 đã bị phá vỡ Thứ Hai, ngày 9 tháng 3 năm 2026, thị trường năng lượng toàn cầu vừa vượt qua một ngưỡng mà nhiều người hy vọng chỉ còn là di tích của quá khứ. Lần đầu tiên kể từ năm 2022, dầu Brent không chỉ vượt qua mốc $100 mà còn phá vỡ nó, lao về mức $114 mỗi thùng trong một phiên giao dịch điên cuồng. Sáng nay, các đỉnh trong ngày đã đạt tới mức cao nhất là $119.50.
Nếu bạn nghĩ rằng việc đi lại của bạn tuần trước đã đắt đỏ, hãy chuẩn bị cho một thực tế còn khắc nghiệt hơn nhiều. Hiện tượng siêu chu kỳ năng lượng gọi là đã không còn chỉ là một lý thuyết được các nhà phân tích bàn luận; nó giờ đây là một sóng xung kích kinh tế thực sự đang lan tỏa qua các thị trường, ngành công nghiệp và các hộ gia đình trên toàn thế giới.
Ngọn lửa: Một cơn bão hoàn hảo về địa chính trị
Sự tăng giá bắt đầu từ đầu tháng này chỉ là bước khởi đầu. Sự tăng đột biến mới nhất của giá dầu phần lớn được thúc đẩy bởi căng thẳng địa chính trị leo thang ở Tây Á.
Vòng khóa eo biển Hormuz đã trở thành yếu tố quan trọng nhất. Sau khi căng thẳng trong xung đột liên quan đến Hoa Kỳ, Israel và Iran gia tăng, tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới này gần như bị tê liệt. Gần 20% nguồn cung dầu toàn cầu thường xuyên đi qua eo biển hẹp này, nhưng các tàu chở dầu hiện nay ngần ngại vào khu vực do rủi ro an ninh cực kỳ cao và chi phí bảo hiểm tăng vọt.
Đồng thời, sản lượng của một số nhà xuất khẩu lớn đã bị gián đoạn. Các quốc gia như Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Iraq đang gặp phải các nút thắt về hậu cần vì các kho chứa của họ đang nhanh chóng đầy lên trong khi các tuyến xuất khẩu vẫn bị hạn chế. Các báo cáo cho biết sản lượng dầu phía nam của Iraq đã giảm mạnh từ khoảng 4,3 triệu thùng mỗi ngày xuống còn khoảng 1,3 triệu thùng mỗi ngày do các vấn đề xuất khẩu.
Một yếu tố khác ảnh hưởng đến tâm lý thị trường là chuyển giao chính trị ở Iran. Việc bổ nhiệm Mojtaba Khamenei làm Lãnh đạo Tối cao mới của đất nước cuối tuần qua đã gửi tín hiệu tới các nhà đầu tư rằng căng thẳng trong khu vực có thể kéo dài lâu hơn dự kiến trước đó. Thị trường thường phản ứng mạnh với sự không chắc chắn, và sự thay đổi lãnh đạo này đã làm gia tăng lo ngại về bất ổn kéo dài.
Hậu quả kinh tế: Thị trường rơi vào tình trạng hỗn loạn
Sự tăng giá vượt qua mốc $100 đã gây ra những chấn động trong các thị trường tài chính toàn cầu.
Các đồng tiền của một số nền kinh tế mới nổi đã chịu áp lực nặng nề. Đồng Rupee của Ấn Độ gần đây đã yếu xuống khoảng 92.35 so với đô la Mỹ khi hóa đơn nhập khẩu năng lượng của quốc gia này ngày càng đắt đỏ hơn. Các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu đặc biệt dễ bị tổn thương trước các đợt tăng giá nhanh như vậy.
Thị trường chứng khoán cũng phản ứng tiêu cực. Các chỉ số chính ở châu Âu và châu Á đã ghi nhận mức giảm đáng kể khi các nhà đầu tư rút vốn khỏi các tài sản rủi ro. Chỉ số FTSE 100 tại London, DAX của Đức và KOSPI của Hàn Quốc đều trải qua các đợt giảm rộng trong các phiên giao dịch mới nhất.
Mối lo ngại vĩ mô lớn nhất hiện nay là tình trạng đình trệ lạm phát (stagflation). Kịch bản này kết hợp tăng trưởng kinh tế chậm lại với lạm phát cao, tạo ra một môi trường khó khăn cho các nhà hoạch định chính sách. Theo ước tính thường được các nhà kinh tế trích dẫn, mỗi mức tăng 10% giá dầu có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu đồng thời đẩy lạm phát tiêu dùng lên cao hơn.
Thực tế tại các trạm xăng
Trong khi các thị trường tài chính phản ứng ngay lập tức, người tiêu dùng thường cảm nhận tác động của việc tăng giá dầu một cách chậm hơn.
Tại các quốc gia như Ấn Độ, giá nhiên liệu bán lẻ vẫn chưa hoàn toàn điều chỉnh theo đà tăng của giá dầu thô. Giá xăng hiện khoảng ₹94.77 mỗi lít ở Delhi và khoảng ₹103.54 ở Mumbai. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng sự ổn định này có thể chỉ là tạm thời khi các chính phủ và các nhà lọc dầu cuối cùng sẽ chuyển chi phí nhập khẩu cao hơn sang người tiêu dùng.
Ở châu Âu và Vương quốc Anh, giá nhiên liệu dự kiến sẽ tăng nhanh hơn. Các nhà phân tích cho rằng xăng có thể leo tới mức 150 đến 180 pence mỗi lít nếu giá dầu thô duy trì trên $100 trong một thời gian dài.
Các phản ứng khẩn cấp từ các nhà hoạch định chính sách toàn cầu
Để đối phó với đợt tăng giá dầu đột biến này, các bộ trưởng tài chính của Nhóm Bảy quốc gia đã bắt đầu các cuộc họp khẩn cấp. Một trong những phương án chính đang được thảo luận là phát hành phối hợp dầu thô từ các Kho dự trữ Dầu chiến lược quốc gia.
Tuy nhiên, ngay cả các biện pháp này cũng có thể chỉ mang lại cứu trợ hạn chế nếu eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa hoặc hạn chế một phần. Dầu trong các kho dự trữ vẫn cần phải di chuyển qua các mạng lưới vận chuyển toàn cầu để đến các nhà máy lọc dầu và thị trường cuối cùng.
Chiến lược thích nghi mới
Đối với các nhà giao dịch và quan sát thị trường, sự chú ý đã chuyển từ việc chấp nhận rủi ro mạnh mẽ sang bảo vệ vốn.
Một mức quan trọng cần theo dõi là vùng kháng cự $120 của dầu Brent. Nếu giá đóng cửa trên mức đó một cách duy trì, một số nhà phân tích tin rằng thị trường có thể bắt đầu hướng tới mức $150 mỗi thùng.
Vàng cũng đang thu hút sự chú ý trở lại khi các nhà đầu tư tìm kiếm sự bảo vệ chống lại lạm phát và bất ổn địa chính trị.
Trong khi đó, các ngành phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu như hàng không và các công ty logistics toàn cầu đang chịu áp lực ngày càng tăng, trong khi các công ty năng lượng lớn là một trong số ít các lĩnh vực của thị trường hưởng lợi từ đà tăng của giá dầu thô.
Kết luận
Thời điểm này không chỉ là một đợt tăng giá tạm thời. Nó có thể đánh dấu sự bắt đầu của một sự thay đổi lớn hơn trong bức tranh năng lượng toàn cầu. Thời đại năng lượng rẻ và ổn định dường như ngày càng trở nên không chắc chắn, và hậu quả của nó đã bắt đầu lan tỏa qua các thị trường tài chính, nền kinh tế và cuộc sống hàng ngày.