Căng thẳng leo thang: tình hình hiện tại giữa Iran và Hoa Kỳ trở nên phức tạp hơn vào tháng 2

Tình hình hiện tại giữa Washington và Tehran đang đạt đến mức độ căng thẳng chưa từng thấy từ lâu. Trong những ngày cuối tháng 2, các báo cáo đáng tin cậy nhất tiết lộ một bức tranh phức tạp, nơi các lập trường đàm phán cứng rắn và các hoạt động quân sự quy mô lớn định hình cuộc đối đầu địa chính trị. Iran, về phần mình, đáp trả bằng những cảnh báo nghiêm trọng và các biện pháp răn đe, trong khi Hoa Kỳ tăng cường sự hiện diện quân sự ở Trung Đông.

Washington gia tăng áp lực quân sự và khẳng định “không” với chương trình hạt nhân Iran

Tổng thống Mỹ đã nhấn mạnh rõ ràng quan điểm của mình trong những ngày qua: Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Trump đã lặp lại lập trường cứng rắn này, bày tỏ không hài lòng về tiến trình của vòng đàm phán song phương thứ ba và đe dọa sử dụng vũ lực nếu các cuộc đàm phán không đạt kết quả thỏa đáng. Dù khẳng định chưa quyết định cuối cùng về hành động quân sự trực tiếp, ông để ngỏ khả năng “đôi khi cần thiết phải dùng vũ lực” nếu các cuộc đàm phán không mang lại tiến triển đáng kể.

Về mặt quân sự, sự triển khai của Mỹ ở Trung Đông đã đạt quy mô đáng kể. Tàu sân bay “Ford” đã vào vị trí trong vùng biển Israel vào ngày 27 tháng 2, neo đậu tại cảng Haifa ở phía bắc Israel. Động thái này tạo thành một “nhóm tác chiến với hai tàu sân bay” mạnh mẽ cùng với “Lincoln” đã triển khai ở Biển Ả Rập, trở thành một trong những tập trung lực lượng Mỹ lớn nhất trong khu vực kể từ khi chiến tranh Iraq bắt đầu năm 2003. Ngoài ra, Bộ Ngoại giao Mỹ đã ra lệnh sơ tán nhân viên không thiết yếu khỏi các phái đoàn ngoại giao của Israel, kêu gọi nhân viên rời đi ngay lập tức và khuyến khích công dân Mỹ đang ở Israel sơ tán an toàn. Để tăng cường hơn nữa sự hiện diện, Washington đã chuyển gần 20 máy bay tiếp nhiên liệu chiến thuật đến khu vực, nâng cao đáng kể khả năng hoạt động của Mỹ.

Tehran tuyên bố cảnh báo tối đa và hứa hẹn phản ứng “tàn khốc”

Trước sự gia tăng của áp lực quân sự từ Mỹ, Iran đã nâng mức cảnh báo của lực lượng vũ trang lên mức cao nhất vào ngày 27 tháng 2. Người phát ngôn của Bộ Tư lệnh quân sự Iran, Shekarchi, tuyên bố với giọng điệu quyết đoán rằng bất kỳ hành động khiêu khích hoặc tấn công nào của Mỹ đều sẽ bị đáp trả bằng một phản ứng “quyết đoán và tàn khốc” từ lực lượng vũ trang Iran. Quân đội Iran đang theo dõi chặt chẽ từng động thái của các đơn vị Mỹ và Israel trong khu vực, chuẩn bị cho một phản ứng phù hợp.

Như một biện pháp chiến lược đối phó với răn đe của Mỹ, Iran đã cảnh báo mạnh mẽ nhất của mình: trong trường hợp bị tấn công trực tiếp, Iran sẽ phong tỏa Eo biển Hormuz, một trong những tuyến thương mại quan trọng nhất thế giới. Hành động này sẽ gây hậu quả tàn khốc đối với thương mại toàn cầu và giá năng lượng.

Vấn đề chưa giải quyết về công nghệ hạt nhân trong đàm phán

Song song với các mối đe dọa quân sự, Iran đã khẳng định lại quan điểm của mình về chương trình hạt nhân. Tehran kiên quyết không theo đuổi phát triển vũ khí hạt nhân, từ chối mọi chuyển giao uranium làm giàu ra nước ngoài và khẳng định quyền chủ quyền duy trì quyền truy cập công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình. Vấn đề này vẫn là điểm mấu chốt gây tranh cãi nhất trong các cuộc đàm phán, như một “đường đỏ” mà Cộng hòa Hồi giáo không muốn nhượng bộ.

Ảnh hưởng toàn cầu của tình hình Trung Đông hiện tại

Sự leo thang của tình hình giữa Iran và Mỹ vượt ra ngoài cuộc xung đột song phương. Một cuộc phong tỏa Eo biển Hormuz sẽ có tác động ngay lập tức đến các thị trường năng lượng toàn cầu và sự ổn định kinh tế quốc tế. Sự triển khai quân sự của Mỹ phản ánh quyết tâm duy trì kiểm soát khu vực, trong khi sự kiên quyết của Iran trong việc từ chối nhượng bộ cho thấy bế tắc trong đàm phán. Kết quả là một cuộc đối đầu nơi cả hai bên đều sử dụng ngôn ngữ răn đe, tạo ra một cân bằng mong manh và có thể bùng nổ trong trung tâm Trung Đông.