SBF Có Thể Thắng Trong Kháng Cáo Liên Bang Không? Các Chuyên Gia Pháp Luật Nghĩ Gì

Gần 18 tháng đã trôi qua kể từ khi SBF nhận án tù 25 năm vì vai trò của mình trong vụ sụp đổ của FTX, nhưng câu hỏi liệu cuộc kháng cáo của anh có thành công hay không vẫn tiếp tục chiếm lĩnh các cuộc thảo luận pháp lý. Nhà sáng lập tiền điện tử thất bại đã nộp đơn kháng cáo vào tháng 9 năm 2024 qua luật sư mới, khẳng định phiên tòa sơ thẩm của mình đã hoàn toàn bất công. Tuy nhiên, khi vụ án tiến triển qua hệ thống liên bang, các chuyên gia pháp lý vẫn tỏ ra hoài nghi rõ rệt về khả năng thắng kiện của SBF trong một phiên tòa mới.

Việc kháng cáo dựa trên luận điểm của SBF rằng anh bị coi là có tội từ đầu—đầu tiên bởi các công tố viên quá háo thắng, sau đó bởi thẩm phán điều hành phiên tòa của anh. Nhóm luật sư của anh lập luận rằng câu chuyện chính về sự mất khả năng thanh toán của FTX đã định hình toàn bộ quá trình xét xử mà không xem xét đúng các bằng chứng đối lập.

Luận điểm cốt lõi của SBF: Một câu chuyện dựa trên nền tảng yếu ớt

Khi SBF bị kết án, đã có một câu chuyện thống trị trong tâm trí công chúng: anh đã trộm hàng tỷ đô la của khách hàng, làm phá sản FTX và gây ra thiệt hại lớn. Nhóm luật của SBF hiện cho rằng cách diễn đạt này đã được chấp nhận như chân lý mà không kiểm tra đầy đủ các bằng chứng thay thế.

Chiến lược pháp lý mới tập trung vào những gì nhóm luật sư của SBF xem là sự đối xử thiên vị. Theo tài liệu kháng cáo dài 102 trang do luật sư chính Alexandra Shapiro nộp, các bằng chứng có lợi cho bị cáo—bao gồm các khoản đầu tư có lợi của SBF vào các công ty như startup AI Anthropic—đã bị loại trừ một cách có hệ thống khỏi sự xem xét của tòa án. Luận điểm này dựa phần nào vào nguyên tắc Brady, cấm công tố viên giữ lại các bằng chứng có lợi cho bên bị cáo.

“Ở Hoa Kỳ, người bị buộc tội phạm được coi là vô tội trừ khi được chứng minh có tội ngoài mọi nghi ngờ hợp lý,” kháng cáo của SBF viết. “Bị cáo có quyền phản bác bằng chứng của chính phủ và trình bày quan điểm của mình. Nhưng tất cả những điều đó đã không xảy ra ở đây.”

Vấn đề thực tế trung tâm: FTX thực sự có mất khả năng thanh toán không?

Một yếu tố then chốt trong kháng cáo của SBF liên quan đến tình trạng hiện tại của tài sản FTX. Gần hai năm sau vụ sụp đổ của sàn giao dịch, bức tranh hoàn toàn khác so với những gì tòa án ban đầu thấy đã xuất hiện. Theo thoả thuận phá sản, các chủ nợ đang được hoàn trả đầy đủ hoặc gần như đầy đủ—gần đây có báo cáo cho biết khách hàng sẽ thu hồi khoảng 118% số tiền họ đã gửi.

Điều này quan trọng vì SBF liên tục khẳng định rằng FTX vẫn duy trì đủ tài sản để đáp ứng nghĩa vụ với khách hàng. Nếu quá trình phá sản cuối cùng chứng minh rằng khách hàng chỉ chịu thiệt hại tối thiểu, nhóm của SBF lập luận, các bằng chứng này đáng lẽ phải có sẵn cho các thành viên bồi thẩm. Luận điểm cơ bản là tuyên bố của bị cáo—rằng FTX chưa từng thực sự mất khả năng thanh toán—đã được xác nhận bởi chính quá trình phá sản.

Thử thách pháp lý: Vì sao kháng cáo đòi xét xử lại gặp nhiều khó khăn

Dù chiến lược pháp lý mới của SBF có phần tinh vi, các chuyên gia pháp lý được hỏi đều tỏ ra bi quan về khả năng thành công của kháng cáo. Các rào cản để lật ngược bản án qua kháng cáo cao hơn nhiều so với nhiều người nghĩ.

Theo Tama Beth Kudman, đối tác tại công ty luật Kudman Trachten Aloe Posner, tòa án phúc thẩm hiếm khi xem xét lại quyết định của thẩm phán về kiểm soát chứng cứ và quản lý phiên tòa. “Việc tòa phúc thẩm phản đối một vụ án như thế này không phải là chuyện phổ biến,” Kudman giải thích. Tòa sẽ cần chứng minh không chỉ là Thẩm phán Lewis A. Kaplan có những quyết định đáng nghi ngờ, mà còn rằng những quyết định đó mang tính thiên vị và sai lệch đến mức phải tổ chức xét xử lại toàn bộ.

Yêu cầu này còn khắt khe hơn nữa: SBF phải chứng minh rằng thẩm phán có thành kiến thực sự chống lại bị cáo, và thành kiến này đã dẫn đến lỗi có thể đảo ngược. Kudman nhận xét rằng Kaplan được xem là một thẩm phán bình tĩnh, có suy nghĩ cân nhắc. “Tôi nghĩ ông ấy sẽ rút lui nếu có lý do khiến ông ấy không nên xử lý vụ án này,” bà nói.

Joe Valenti, đối tác trong lĩnh vực Thực thi pháp luật về Tội phạm Thường và Chính phủ tại công ty luật Saul Ewing, nhấn mạnh rằng tòa án phúc thẩm trao cho thẩm phán quyền tự quyết định lớn trong các quyết định về chứng cứ. “Bất cứ điều gì liên quan đến việc đọc hiểu các bằng chứng hoặc quản lý phiên tòa, họ đều dành nhiều quyền tự do cho tòa,” Valenti nói. Thẩm phán sơ thẩm có quyền rõ ràng trong việc quản lý phiên tòa để đảm bảo xét xử nhanh chóng, và việc loại trừ chứng cứ khỏi hồ sơ nằm trong phạm vi quyền hạn đó.

Vấn đề chứng cứ Brady: Luận điểm mạnh hơn hay là bẫy thủ tục?

Việc SBF dựa vào nguyên tắc Brady—nguyên tắc yêu cầu công tố viên phải tiết lộ các tài liệu có lợi cho bị cáo—là phần mạnh nhất trong kháng cáo của anh về mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, ngay cả con đường này cũng gặp phải những phức tạp. Ban đầu, phía công tố cần chứng minh rằng họ đã cố ý giữ lại các bằng chứng, chứ không chỉ đơn thuần là không nhấn mạnh các bằng chứng có lợi.

Joshua Ashley Klayman, trưởng bộ phận fintech và tài sản blockchain tại công ty luật Linklaters, nhận xét rằng trong lý thuyết, vi phạm Brady có thể dẫn đến xét xử lại, nhưng các tình huống phải rõ ràng và hẹp. Hơn nữa, các bằng chứng về các khoản đầu tư có lợi hoặc tình hình tài sản cuối cùng của FTX có thể được xem là cộng gộp, chứ không hoàn toàn là bằng chứng giải oan, làm yếu đi luận điểm này.

Thời điểm chiến lược: Điều phối câu chuyện

Một số nhà quan sát pháp lý nhận thấy việc kháng cáo nộp đơn vào tháng 9 năm 2024 có tính chiến lược—được thực hiện chỉ vài ngày sau khi các bản ghi nhớ về bản án dành cho Caroline Ellison, đồng nghiệp cũ của SBF, người đã hợp tác làm chứng cho phía công tố, được gửi đi. Ellison nhận được đề xuất án không giam giữ, trái ngược rõ ràng với án 25 năm của SBF.

“Không đưa ra nhận định về khả năng thành công, nhưng thời điểm nộp đơn có thể mang tính chiến lược,” Klayman nhận xét. Nhóm luật của SBF có thể đang cố gắng làm nổi bật điều họ cho là mức án quá nặng so với người cộng sự hợp tác của anh. Câu chuyện này có thể gây ảnh hưởng tích cực đến các thẩm phán phúc thẩm, dù các luận điểm chính về tội danh gian lận gặp nhiều khó khăn.

Cái nhìn mới về khoản hoàn trả: Phải chăng phá sản đã minh oan cho SBF?

Một lợi thế tiềm năng cho SBF là các tin tức về việc hoàn trả của các chủ nợ FTX đã đến với công chúng rộng rãi, phần lớn là những người không quen thuộc chi tiết vụ án. “Có thể SBF và nhóm luật của anh hy vọng rằng, theo thời gian, các luận điểm rằng khách hàng FTX thực sự không mất tiền sẽ được nhìn nhận theo cách khác,” Klayman nhận xét.

Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý đều cho rằng luận điểm này không có nhiều trọng lượng trong các phiên tòa phúc thẩm. Như Valenti nói bằng một ví dụ thực tế: “Dù tiền đã được trả lại, nếu bạn là nhân viên thu ngân ở siêu thị và lấy 20 đô la để đi chơi casino, thì dù ngày hôm sau có trả lại tiền, bạn vẫn đã lấy tiền của cửa hàng rồi.”

Hành vi sai phạm—chiếm đoạt tài sản—vẫn là tội hình sự bất kể có hoàn trả sau đó hay không. Sự khác biệt này có thể khiến kháng cáo của SBF thất bại.

Kết luận: Khó khăn lớn và kết quả chưa chắc chắn

Dù nhóm luật mới của SBF đã đưa ra một kháng cáo kỹ thuật tinh vi, các chuyên gia pháp lý dày dạn đều cho rằng khả năng thắng kiện thực chất là rất thấp. Các rào cản gồm sự tôn trọng của tòa đối với thẩm phán sơ thẩm, phạm vi hẹp của nguyên tắc Brady, và hồ sơ chứng cứ mạnh mẽ đã được xây dựng trong phiên tòa ban đầu tạo ra những trở ngại lớn.

Tuy nhiên, quá trình kháng cáo có thể mang lại kết quả bất ngờ, và luận điểm của SBF rằng FTX chưa từng thực sự mất khả năng thanh toán—bây giờ được hỗ trợ bởi dữ liệu phục hồi từ phá sản—có thể gây ảnh hưởng khác biệt đến một hội đồng xét xử phúc thẩm so với một bồi thẩm đoàn tập trung vào các cáo buộc gian lận.

Tòa án Phúc thẩm Quận 2 cuối cùng sẽ quyết định liệu các luận điểm của SBF có xứng đáng được xem xét lại hay không, hay là bản án đã tuyên sẽ giữ nguyên. Hiện tại, cộng đồng pháp lý dường như đánh giá khả năng của anh là rất hạn chế, dù không hoàn toàn không có khả năng lý thuyết.