Giá vàng so với giá platinum: Đầu tư nào thực sự mang lại lợi nhuận vào năm 2026

Thế giới kim loại quý trải qua một bước ngoặt vào năm 2026. Trong khi giá vàng cuối tháng 1 duy trì trên 5.500 USD, đạt mức cao chọc trời, thì giá bạch kim đang diễn ra một cuộc cách mạng âm thầm: Kim loại trắng này đã tăng từ gần 900 USD đầu năm 2025 lên 2.925 USD vào tháng 1 năm 2026 – một mức tăng gấp nhiều lần, đã vượt xa giá vàng từ lâu. Tuy nhiên, trong khi các nhà đầu tư vui mừng, thì sự biến động cực đoan của giá bạch kim cảnh báo về những rủi ro mà vàng chưa từng biết đến.

Khi nào thực sự nên chọn bạch kim thay vì vàng?

So sánh giữa giá bạch kim và vàng năm 2026 trở nên phức tạp. Vàng vẫn là sự lựa chọn an toàn để chống lạm phát – ổn định, được công nhận, được nhu cầu toàn cầu. Trong khi đó, bạch kim là đứa trẻ dễ biến động với tiềm năng lớn. Các con số rõ ràng ủng hộ bạch kim: so với tháng 2 năm 2025, bạch kim đã tăng 110%, trong khi vàng chỉ tăng 70%. Tuy nhiên, sự khác biệt về lợi nhuận này không phải tự nhiên mà có – đó là phần thưởng cho sự dũng cảm khi đối mặt với một loại tài sản có thể mất 35% trong vài ngày.

Trong khi vàng hưởng lợi từ vai trò là tài sản tin cậy toàn cầu, thì giá bạch kim lại bị ảnh hưởng bởi một động lực hoàn toàn khác: nhu cầu công nghiệp. Bạch kim không chỉ được tích trữ mà còn tiêu thụ – trong các bộ lọc khí, pin nhiên liệu, cấy ghép y tế và ngành hóa chất. Nhu cầu kép này khiến giá bạch kim trở thành một thước đo của nền kinh tế thế giới. Khi sản xuất bùng nổ, giá tăng. Khi suy thoái đến gần, giá giảm – trong khi vàng thường vẫn leo thang.

Những điểm khác biệt lớn nhất: cung, cầu và cấu trúc thị trường

Nguyên nhân sâu xa của các diễn biến giá khác nhau nằm ở cấu trúc thị trường. Bạch kim hiếm hơn vàng – rõ ràng hơn nhiều. Trên toàn cầu, mỗi năm chỉ khai thác khoảng 190 tấn bạch kim, trong khi vàng là khoảng 3.000 tấn. Dù vậy, giá vàng đầu năm 2026 vẫn cao hơn hơn 2.700 USD mỗi ounce tinh khiết. Sự chênh lệch này tồn tại vì thị trường vàng khổng lồ – hơn 200 tỷ USD trong giao dịch hợp đồng tương lai NYMEX. Thị trường bạch kim thì chỉ khoảng 8,3 tỷ USD. Sự thiếu thanh khoản này chính là lưỡi dao hai lưỡi của giá bạch kim: làm tăng đà tăng khi thị trường đi lên, nhưng cũng khiến giá dễ rơi vào khủng hoảng khi giảm.

Hội đồng Đầu tư Bạch kim Thế giới (WPIC) dự báo năm 2026 sẽ cân bằng nhạy cảm: cung toàn cầu đạt 7.404 kilounzen, cầu là 7.385 kilounzen. Một năm cân bằng sau ba năm thiếu hụt cấu trúc. Nhưng sau đó, tình trạng khan hiếm sẽ trở lại. WPIC dự đoán từ 2027 đến ít nhất 2029, các năm thiếu hụt sẽ lặp lại vì nhu cầu đa dạng hóa không để cho nguồn cung Nam Phi hạn chế (chiếm 70-80% sản lượng toàn cầu) thoải mái.

Giá bạch kim đã hưởng lợi vào giữa 2025 từ một tổ hợp mà các nhà phân tích gọi là “cơn bão hoàn hảo”: khủng hoảng sản xuất Nam Phi, tai nạn lao động, mất điện, căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Iran, đồng USD yếu và khan hiếm vật chất cực độ. Thêm vào đó là tác động lan tỏa của đà tăng giá vàng cực đoan: nhà đầu tư thấy vàng quá đắt đã chuyển sang mua bạch kim rẻ hơn.

Theo dõi lợi nhuận: Bạch kim tỏa sáng năm 2025, vàng những năm trước đó

So sánh 10 năm cho thấy câu chuyện thực sự. Từ tháng 2 năm 2016, vàng đã tăng 331%, còn bạch kim chỉ 132%. Vai trò trong vòng 10 năm rõ ràng: vàng là nơi trú ẩn an toàn, bạch kim là sự thất vọng.

Năm 2016? Vàng +165%, bạch kim +81%. Cùng hình ảnh.

Rồi đến 2025. Một năm. Bạch kim +110%, vàng +70%. Sự tụt hậu dài hạn của bạch kim đã được bù đắp – và vượt qua – trong vòng 12 tháng.

Sự biến động này là bài học trung tâm cho mọi nhà đầu tư: bạch kim không phải là phương tiện lưu giữ giá trị ổn định như vàng, mà là công cụ cơ hội đầu tư mang rủi ro đã được điều chỉnh phù hợp.

Giá bạch kim dự kiến năm 2026: Ba kịch bản

Dự báo cho năm 2026 rất phân tán. Heraeus Precious Metals dự đoán từ 1.300 đến 1.800 USD, Bank of America dự đoán 2.450 USD, Commerzbank dự đoán 1.800 USD. Khoảng cách này – từ bi quan đến lạc quan – hiếm khi lớn như vậy. Điều này phản ánh sự không chắc chắn thực sự.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ là yếu tố quyết định. Mọi tín hiệu hawkish từ bà Chủ tịch Lisa Cook hoặc việc đề cử Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed tiếp theo đều có thể giữ kỳ vọng lãi suất vững chắc – và gây áp lực lên giá bạch kim đã tăng cao. Đồng USD mạnh sẽ đè nặng lên giá bạch kim tính bằng USD. Đồng yếu sẽ hỗ trợ.

Sản lượng Nam Phi vẫn là yếu tố bất định. Các cắt điện mới? Các cuộc đình công mới? Ngay lập tức sẽ gây ra đột biến cung và làm giá bạch kim tăng nhanh. Ngược lại, ổn định hạ tầng Nam Phi – một kịch bản dài hạn – có thể khiến giá giảm.

Năm lựa chọn đầu tư phù hợp các kiểu nhà giao dịch khác nhau

Dành cho nhà đầu tư đòn bẩy: CFD và hợp đồng tương lai là công cụ ưu tiên. Với chỉ 1 EUR vốn, nhà giao dịch có thể mở vị thế lớn. Chiến lược theo xu hướng – trung bình động nhanh và chậm – giúp xác định điểm vào/ra. Quản lý rủi ro không thể thương lượng: tối đa 1-2% tổng vốn cho mỗi giao dịch, bắt buộc đặt lệnh dừng lỗ. Sự biến động hiện tại của giá bạch kim có thể mang lại các cơ hội giao dịch hấp dẫn – nhưng cũng nhanh chóng mất đi.

Dành cho nhà đầu tư dài hạn mang tính đầu cơ: Mua vàng vật chất dạng thỏi hoặc xu, tích trữ trong nhiều năm. Phương pháp cổ điển của các nhà đầu tư tin rằng khan hiếm cấu trúc của bạch kim sẽ giữ giá ổn định đến 2030. Nhược điểm: chi phí lưu kho và an toàn.

Dành cho nhà đa dạng hóa danh mục: Quỹ ETF và ETC bạch kim giúp dễ dàng thêm vào mà không cần lưu trữ vật lý. 5-10% trong danh mục kim loại quý có thể là bạch kim, thường đi ngược xu hướng với cổ phiếu. Rủi ro danh mục tăng lên, nhưng cũng đa dạng hơn.

Dành cho các ngành công nghiệp: Cổ phiếu các công ty khai thác bạch kim mang đòn bẩy theo biến động giá bạch kim. Giá tăng gấp nhiều lần trên cổ phiếu khai thác. Giá giảm cũng vậy.

Dành cho nhà tiết kiệm bảo thủ: Vàng vẫn là lựa chọn. Ổn định, điều chỉnh, được công nhận toàn cầu, không có biến động đột ngột. Giá bạch kim dễ gây lo lắng cho những người giữ nó.

Câu hỏi then chốt: Giá bạch kim đã quá cao chưa?

Sau đỉnh 2.925 USD ngày 26 tháng 1, chỉ trong vài ngày giao dịch, giá rơi xuống 1.882 USD – một đợt điều chỉnh 35% khiến các nhà đầu tư mới có thể bị sốc. Đầu tháng 2, giá bạch kim dao động trong khoảng 2.000 – 2.100 USD. Vẫn cao gấp đôi so với đầu năm 2025, nhưng xa đỉnh điểm. Câu hỏi là: đó có phải là bong bóng hay chỉ là sự điều chỉnh lành mạnh trước đà tăng tiếp theo?

Tỷ lệ cho thuê (Lease) trên thị trường OTC London là một chỉ số. Tỷ lệ thuê cực cao cho thấy khan hiếm vật chất – tích cực cho giá bạch kim trung hạn. Hiện vẫn còn cao, điều này chống lại khả năng giá bạch kim tụt dưới 1.500 USD.

Tuy nhiên, chỉ còn 73.500 hợp đồng mở trên NYMEX – thấp nhất trong các hợp đồng hàng hóa lớn – một tin bất ngờ có thể làm giá biến động 20-30%. Sự thiếu thanh khoản vẫn là điểm yếu chính.

Kết luận: Giá bạch kim so với vàng – Ai thắng năm 2026?

Vàng sẽ giữ vững vai trò là phương tiện tin cậy trong năm 2026. Có thể được hỗ trợ bởi bất ổn chính sách tiền tệ, nhưng cũng có thể chịu áp lực nếu Fed bất ngờ thắt chặt quá mức.

Giá bạch kim chơi một trò chơi khác. Khả năng khan hiếm nguồn cung trong những năm tới, vai trò ngày càng tăng trong nền kinh tế hydrogen (pin nhiên liệu đến 2030 có thể cần thêm 875.000 đến 900.000 ounce) và tình trạng thiếu hụt vật chất hiện tại đều ủng hộ giá tăng dài hạn. Ngắn hạn, giá bạch kim vẫn là cảm giác rủi ro cao.

Mua vàng để có sự ổn định và lịch sử. Mua bạch kim để đặt cược vào khan hiếm và sự phục hồi công nghiệp. Cả hai đều có chỗ trong danh mục – phần trăm phân bổ phụ thuộc vào mức độ chấp nhận rủi ro của bạn.