Chính sách tài khóa: Cách chính phủ hình thành nền kinh tế

Tài chính công là một trong những công cụ quan trọng nhất của chính phủ, cho phép tác động đến điều kiện kinh tế và điều chỉnh tài chính quốc gia. Thông qua chính sách thuế và ngân sách, chính phủ có thể kiểm soát lạm phát, giảm tỷ lệ thất nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đảm bảo ổn định tài chính. Cơ chế này hoạt động qua thu nhập khả dụng của cá nhân và doanh nghiệp, gián tiếp ảnh hưởng đến thị trường tài chính, bao gồm cả lĩnh vực tiền điện tử.

Cách định nghĩa và hoạt động của chính sách tài chính công

Chính sách tài chính công bao gồm các quyết định của chính phủ về mức thuế và phân bổ chi tiêu của chính phủ. Bằng cách điều chỉnh hai tham số chính này, nhà nước có thể hướng nền kinh tế theo hướng mong muốn. Khi chính phủ tăng hoặc giảm thuế, hoặc thay đổi phân bổ ngân sách giữa các ngành khác nhau, nó tác động trực tiếp đến số tiền còn lại để người dân và doanh nghiệp sử dụng.

Sự can thiệp của chính quyền này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập. Chính sách tài chính công hình thành môi trường kinh tế chung, nơi mở ra cơ hội kinh doanh mới hoặc tạo ra các rào cản bổ sung. Thông qua giáo dục, hệ thống y tế và các dự án hạ tầng, chính phủ tạo điều kiện cho tăng trưởng kinh tế dài hạn.

Ba hình thức chính của chính sách tài chính công

Các nhà kinh tế phân loại ba hình thức chính của chính sách tài chính công, khác nhau về mục tiêu và phương pháp.

Chính sách tài chính trung lập

Chính sách trung lập nghĩa là chính phủ chi tiêu đúng bằng thu nhập từ thuế và các nguồn khác. Mục tiêu của cân đối ngân sách này là tránh gây ra các rối loạn kinh tế bổ sung và duy trì sự ổn định.

Ví dụ, hộ gia đình cân đối chi tiêu hàng tháng với thu nhập nhận được – nếu gia đình A có thu nhập 2000 euro mỗi tháng, họ dự định chi khoảng số tiền đó. Tương tự, chính phủ có thể cố gắng để thu nhập và chi tiêu của ngân sách nhà nước cân đối. Năm 2019, Đức theo đuổi chiến lược này, duy trì ngân sách cân đối và tránh vay nợ mới. Chính sách tài chính này mang lại sự ổn định, nhưng có thể không đủ để kích thích tăng trưởng kinh tế trong thời kỳ suy thoái.

Chính sách tài chính mở rộng

Chính sách tài chính mở rộng là lựa chọn có chủ ý của chính phủ nhằm thúc đẩy nền kinh tế bằng cách giảm thuế và tăng chi tiêu của nhà nước. Thường được áp dụng trong thời kỳ suy thoái kinh tế hoặc thất nghiệp cao, khi nền kinh tế thiếu sức khỏe và cần kích thích tiêu dùng.

Khi chính phủ giảm thuế, người dân và doanh nghiệp còn lại nhiều tiền hơn trong tay. Số tiền bổ sung này tạo ra năng lượng kinh tế lớn – mọi người dùng chúng để sửa chữa nhà cửa, mua sắm mới, còn doanh nghiệp thì mở rộng và tuyển dụng. Trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, Mỹ đã thực hiện chính sách mở rộng tích cực. Chính phủ giảm thuế cho nhiều gia đình và tăng chi tiêu ngân sách. Kết quả rõ ràng là người dân có nhiều tiền hơn để chi tiêu cho hàng hóa và dịch vụ, thúc đẩy các doanh nghiệp tuyển dụng thêm nhân viên. Việc tăng số lượng nhân viên này tạo ra thu nhập bổ sung và củng cố sự phục hồi của nền kinh tế.

Tuy nhiên, chính sách tài chính mở rộng cũng mang rủi ro – nếu không thận trọng, có thể dẫn đến nợ công tăng cao và tạo ra các bất ổn kinh tế mới.

Chính sách tài chính thắt chặt

Chính sách tài chính thắt chặt là lựa chọn ngược lại của chính phủ: tăng thuế và giảm chi tiêu. Chiến lược này nhằm làm chậm nền kinh tế và chống lại lạm phát cao. Bằng cách rút tiền ra khỏi nền kinh tế (qua thuế cao hơn) và giảm cầu của nhà nước (qua chi tiêu ít hơn), chính phủ cố gắng giảm áp lực giá chung.

Ví dụ tiêu biểu là đầu những năm 1980 tại Mỹ, khi đối mặt với lạm phát vượt quá kiểm soát. Chính phủ đã tăng thuế và cắt giảm mạnh chi tiêu của nhà nước. Nền kinh tế chậm lại, nhưng giá cả đã ổn định hơn. Tuy nhiên, tác dụng phụ của chính sách này là tỷ lệ thất nghiệp tăng – khi người dân phải trả nhiều thuế hơn và chính phủ cắt giảm chi tiêu, hoạt động kinh doanh giảm sút và nhiều việc làm bị mất.

Tương tác giữa thị trường tiền điện tử và chính sách tài chính công

Mặc dù tiền điện tử thường được xem là độc lập với các lực lượng kinh tế truyền thống, các thay đổi trong chính sách tài chính công thực sự ảnh hưởng đến giá trị của tài sản kỹ thuật số và động thái thị trường.

Chính sách tài chính mở rộng thúc đẩy nhu cầu về tiền điện tử

Khi chính phủ thực hiện chính sách mở rộng, nền kinh tế nhận được dòng tiền. Những khoản tiền này, đổ vào tài khoản của người dân và doanh nghiệp, tạo cơ hội đầu tư. Một số nhà đầu tư, muốn đa dạng hóa danh mục và tìm kiếm tiềm năng tăng trưởng, chuyển hướng sang tiền điện tử.

Trong ví dụ cụ thể: nếu chính phủ cung cấp tín dụng thuế và người dân nhận thêm 500 euro, một phần trong số đó quyết định đầu tư vào bitcoin hoặc ether. Khi nhiều người cùng đưa ra quyết định này, nhu cầu về tiền điện tử tăng theo cấp số nhân. Dựa trên nguyên tắc cung cầu – khi cầu tăng và cung hạn chế, giá tiền điện tử có xu hướng tăng mạnh.

Chính sách tài chính thắt chặt hạn chế đầu tư

Ngược lại, khi chính phủ áp dụng chính sách thắt chặt và tăng thuế, người dân có ít tiền hơn hoặc quyết định phân bổ lại nguồn lực. Thay vì đầu tư vào các tài sản rủi ro như tiền điện tử, họ chuyển sang các lựa chọn an toàn hơn như tiết kiệm ngân hàng hoặc trái phiếu.

Nếu Alisa phải trả thêm 200 euro thuế, cô ấy có thể hoãn kế hoạch mua ether hoặc bitcoin. Khi hàng triệu hoặc hàng triệu người đưa ra quyết định tương tự, nhu cầu về tiền điện tử giảm mạnh, thường dẫn đến giảm giá.

Các chương trình kích thích của chính phủ và tác động thực tế

Các gói kích thích của chính phủ, dưới dạng chính sách tài chính mở rộng, có tác động trực tiếp đến thị trường tiền điện tử. Trong giai đoạn đại dịch COVID-19 năm 2020-2021, nhiều quốc gia (Mỹ, EU, Canada, Úc) đã phát hành các gói kích thích lớn, chuyển tiền trực tiếp đến người dân. Các khoản này, một phần được dùng để đầu tư vào tiền điện tử, đã tạo điều kiện cho đợt tăng giá kỷ lục của thị trường tiền điện tử.

Ảnh hưởng của chính sách tài chính công đến nền kinh tế quốc gia

Ổn định kinh tế và tăng trưởng

Chính sách tài chính phù hợp có thể mang lại sự ổn định cho nền kinh tế. Chính sách mở rộng trong thời kỳ khủng hoảng giúp ngăn chặn sự sụp đổ nhanh chóng và bắt đầu quá trình tăng trưởng, trong khi chính sách thắt chặt trong thời kỳ quá nóng giúp kiểm soát lạm phát và duy trì tính nhất quán.

Phát triển hạ tầng

Chính phủ sử dụng chi tiêu ngân sách cho các dự án hạ tầng nhằm tạo ra kết quả kinh tế dài hạn. Chương trình “Một Vành đai, Một Con đường” của Trung Quốc là ví dụ lớn về chính sách tài chính công, qua đó quốc gia đầu tư hàng trăm tỷ đô la vào hạ tầng vận tải, cầu đường, đường sắt và cảng ở châu Á, châu Phi và các khu vực khác. Các khoản đầu tư này không chỉ nâng cao khả năng vận chuyển của Trung Quốc mà còn mở ra các tuyến thương mại mới và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong khu vực.

Tài trợ dịch vụ công

Hệ thống thuế tiến bộ, trong đó người có thu nhập cao đóng góp phần lớn hơn, giúp chính phủ tài trợ các dịch vụ công miễn phí hoặc giá rẻ. Thụy Điển là ví dụ về mô hình này – hệ thống thuế tiến bộ của họ cho phép cung cấp dịch vụ y tế miễn phí, giáo dục đại học miễn phí và mức độ an sinh xã hội cao. Các dịch vụ này nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân bất kể thu nhập của họ.

Kết luận

Chính sách tài chính công không phải là một khái niệm trừu tượng – đó là công cụ cụ thể của chính phủ, hình thành thực tế kinh tế hàng ngày của chúng ta. Thông qua các quyết định về thuế và ngân sách, chính phủ kiểm soát lạm phát, tạo việc làm và thúc đẩy hoặc làm chậm tăng trưởng kinh tế.

Đặc biệt, ảnh hưởng của chính sách tài chính công rõ rệt trong thị trường tiền điện tử, nơi chính sách mở rộng thường làm tăng cầu, còn chính sách thắt chặt thì làm giảm. Các nhà đầu tư, hiểu rõ cách các quyết định của chính phủ tác động đến điều kiện kinh tế, có thể dự đoán tốt hơn xu hướng thị trường.

Mặc dù chính sách tài chính công mang lại lợi ích lớn về ổn định kinh tế, phát triển hạ tầng và tài trợ dịch vụ công – nhưng nó không phải là thuốc chữa bách bệnh. Kết quả tối ưu đạt được khi chính sách này cân đối, thận trọng và phù hợp với các thách thức của tình hình kinh tế cụ thể. Vì vậy, nếu bạn muốn hiểu tại sao thị trường biến động và giá tiền điện tử dao động, hãy nhìn vào các quyết định ngân sách của chính phủ – thường chính là nơi chứa đựng câu trả lời.