Chi phí thay thế: Làm thế nào để đưa ra các lựa chọn tốt hơn

Mỗi ngày chúng ta đều đưa ra những quyết định định hình tương lai của mình. Chi phí cơ hội là một khái niệm kinh tế giúp chúng ta hiểu rõ những gì chúng ta mất đi khi lựa chọn một phương án nào đó. Nói cách khác, chi phí cơ hội thể hiện giá trị của những gì chúng ta từ chối khi chọn một khả năng thay thế khác.

Bản chất của chi phí cơ hội và vai trò của nó trong quyết định

Chi phí cơ hội không chỉ đơn thuần là thiệt hại về tài chính. Đó là tất cả những gì chúng ta từ bỏ để đạt được mục tiêu hiện tại của mình. Ví dụ, nếu chúng ta quyết định ở lại làm việc thay vì thành lập công ty, chi phí cơ hội là thu nhập tiềm năng mà chúng ta có thể kiếm được từ việc quản lý doanh nghiệp.

Khái niệm này cũng áp dụng cho các lựa chọn phi vật chất. Khi bạn quyết định dành thời gian cho nghiên cứu, bạn từ bỏ thời gian nghỉ ngơi và dành cho gia đình. Cả các cơ hội mang lại lợi ích về tài chính lẫn cảm xúc đều cần được xem xét trong tính toán.

Phân tích chi phí cơ hội từng bước

Để đưa ra quyết định đúng đắn, cần tuân theo một quy trình có cấu trúc.

Bước đầu tiên là xác định các khả năng thay thế. Chủ yếu là liệt kê tất cả các khả năng thực tế có thể xảy ra trong tình huống của bạn. Thông thường có ba hoặc bốn lựa chọn, nhưng cũng có thể nhiều hơn.

Thứ hai là phân tích lợi ích của từng khả năng. Đánh giá không chỉ dựa trên yếu tố tài chính. Bạn cần xem xét giá trị thời gian, mức độ hài lòng, ảnh hưởng đến sức khỏe và tầm quan trọng xã hội. Một số lợi ích dễ đo lường, số khác đòi hỏi đánh giá chủ quan hơn.

Thứ ba là so sánh các kết quả. Chọn phương án tốt nhất và so sánh giá trị của nó với các lựa chọn khác. Phương án tốt nhất khác biệt như thế nào so với các khả năng còn lại?

Thứ tư là quyết định xem việc thay thế có mang lại lợi ích hay không. Lợi ích thu được từ khả năng tốt nhất có vượt quá các lợi ích của lựa chọn hiện tại không? Nếu câu trả lời là có, bạn có thể chọn phương án đó. Ngược lại, việc duy trì lựa chọn cũ sẽ khó khăn hơn.

Áp dụng thực tiễn chi phí cơ hội trong giao dịch

Trong thế giới giao dịch, chi phí cơ hội thể hiện theo nhiều cách khác nhau. Nhà giao dịch chọn một giao dịch thay vì một giao dịch khác và từ bỏ lợi nhuận tiềm năng của giao dịch thứ hai.

Giả sử nhà giao dịch có hai lựa chọn giao dịch, với lợi nhuận kỳ vọng lần lượt là 5% và 3%. Khi chọn giao dịch đầu tiên, chi phí cơ hội bằng 3% lợi nhuận mà anh ta từ bỏ.

Tuy nhiên, trong giao dịch, chi phí cơ hội không chỉ dừng lại ở việc so sánh hai giao dịch. Một lựa chọn khác là không liên tục giao dịch trên thị trường mà giữ tiền ở dạng thanh khoản. Trong thời kỳ thị trường không chắc chắn, nhà giao dịch có thể quyết định giữ tiền mặt để giảm thiểu rủi ro. Trong trường hợp này, chi phí cơ hội là lợi nhuận tiềm năng mà anh ta từ bỏ để duy trì tính thanh khoản và an toàn.

Ngoài ra, việc theo dõi thời gian dành cho các giao dịch cũng đóng vai trò quan trọng trong tính toán chi phí cơ hội. Ví dụ, kết quả không tốt của một giao dịch yêu cầu giám sát liên tục. Thời gian dành cho việc theo dõi các giao dịch kém có thể được sử dụng để tìm kiếm các cơ hội giao dịch sinh lợi hơn.

Các quyết định hàng ngày và chi phí cơ hội

Chi phí cơ hội ảnh hưởng đến mọi quyết định chúng ta đưa ra. Nếu bạn quyết định dành tiền để tích lũy hưu trí thay vì đi nghỉ, thì chi phí cơ hội chính là khoản tiền hưu trí trong tương lai của bạn. Nếu bạn chọn học một ngành nghề khác, bạn từ bỏ chuyên môn của ngành đó.

Trong thực tế, chúng ta thường áp dụng khái niệm chi phí cơ hội một cách ngấm ngầm. Trước một quyết định khó khăn, chúng ta thường tưởng tượng các lựa chọn và suy nghĩ về những gì mình sẽ mất đi. Mặc dù không gọi đó là chi phí cơ hội, nhưng thực chất chúng ta đang sử dụng khái niệm này.

Việc sử dụng đúng khái niệm chi phí cơ hội giúp chúng ta đưa ra các quyết định sáng suốt hơn. Nó thúc đẩy chúng ta suy nghĩ dài hạn và xem xét tất cả các yếu tố — cả tài chính lẫn phi tài chính.

Tóm tắt về khái niệm chi phí cơ hội

Chi phí cơ hội là một công cụ mạnh mẽ giúp cá nhân và doanh nghiệp suy nghĩ thấu đáo hơn về các quyết định của mình. Khái niệm này buộc chúng ta phải xem xét những gì mình từ bỏ. Nghiên cứu và áp dụng đúng chi phí cơ hội sẽ giúp các quyết định của chúng ta trở nên có ý thức hơn và có căn cứ hơn. Dù là trong sự nghiệp, tài chính hay các lựa chọn hàng ngày, phân tích chi phí cơ hội là chìa khóa để đạt được kết quả tốt hơn.