Chọn đúng: sự khác biệt giữa lãi suất kép và lãi suất đơn

Khi đưa ra các quyết định tài chính, chúng ta thường gặp các khái niệm “lãi suất đơn” và “lãi suất kép”. Sự khác biệt giữa hai loại này có thể ảnh hưởng lớn đến sự gia tăng của của cải của bạn. Lãi suất đơn chỉ tính trên số tiền gốc, còn lãi suất kép tính trên cả số tiền gốc lẫn lãi đã tích lũy. Sự khác biệt này sẽ ngày càng rõ ràng theo thời gian.

Sự khác biệt giữa lãi suất kép và lãi suất đơn là gì?

Lãi suất đơn được tính chỉ dựa trên số tiền đầu tư ban đầu. Nếu bạn gửi 10.000 đô la với lãi suất hàng năm 4%, mỗi năm bạn sẽ nhận được 400 đô la — không nhiều hơn, không ít hơn. Sau năm năm, lợi nhuận của bạn sẽ là tổng cộng 2.000 đô la.

Trong khi đó, lãi suất kép hoạt động theo nguyên tắc hoàn toàn khác. Nó tính trên số tiền gốc cộng với lãi đã tích lũy trong các kỳ trước. Điều này có nghĩa là, lãi của bạn sẽ tăng dần theo thời gian, vì lợi nhuận “nhân lên”. Kết quả? Thu nhập của bạn tăng theo cấp số nhân, tốt hơn nhiều so với lãi suất đơn.

Công thức và cách tính lãi suất kép

Công thức tính lãi suất kép phổ biến là:

A = P(1 + r/n)^nt

Trong đó:

• A = số tiền cuối cùng sau thời gian
• P = số tiền đầu tư ban đầu (gốc)
• r = lãi suất hàng năm (dưới dạng thập phân)
• n = số lần tính lãi trong một năm
• t = số năm

Việc tính lãi có thể theo nhiều kỳ hạn khác nhau: hàng ngày, hàng tháng, hàng quý hoặc hàng năm. Càng tính lãi thường xuyên, lợi nhuận sẽ càng lớn.

Ví dụ thực tế về lãi suất kép

Tiết kiệm và đầu tư

Giả sử bạn có 10.000 đô la trong tài khoản, với lãi suất 4% hàng năm. Nếu lãi kép được tính hàng năm, sau năm năm, số dư tài khoản của bạn sẽ là 12.166,53 đô la. Điều này có nghĩa lợi nhuận ròng của bạn sẽ là 2.166,53 đô la.

Công thức tính: $10,000 × (1 + 0.04/1)^{1×5} = $12,166.53

Nếu đầu tư này chỉ tính lãi suất đơn, bạn sẽ nhận được chỉ 2.000 đô la — ít hơn 166,53 đô la. Và nếu thời gian kéo dài hơn, sự khác biệt này sẽ càng lớn hơn nữa.

Vay nợ và khoản nợ

Lãi suất kép cũng ảnh hưởng đến các khoản vay. Giả sử bạn vay 10.000 đô la với lãi suất 5% hàng năm. Nếu lãi kép tính hàng tháng, sau một năm, bạn sẽ phải trả tổng cộng 511,62 đô la tiền lãi.

Trong khi đó, nếu chỉ tính lãi suất đơn, bạn chỉ cần trả 500 đô la. Tuy nhiên, thời gian vay sẽ kéo dài hơn, và tổng số lãi phải trả sẽ còn cao hơn nữa.

Tại sao lãi suất kép là công cụ mạnh mẽ để đầu tư

Lãi suất kép là một trong những cách hiệu quả nhất để làm tăng số tiền gốc của bạn. Nó tạo ra “hiệu ứng tuyết lăn” — khi thu nhập của bạn dần dần trở thành “quả bóng tuyết”, ngày càng lớn hơn khi lăn xuống dốc.

Ưu điểm chính của nó là lãi tích lũy tự động bắt đầu tạo ra lãi mới. Nhờ đó, gần như không cần phải làm gì, tiền của bạn sẽ làm việc cho bạn, và của cải sẽ tăng theo cấp số nhân.

Trong tiết kiệm hoặc đầu tư, lãi suất kép là công cụ tối ưu nhất của bạn. Trong khi đó, với các khoản vay, điều này đòi hỏi bạn phải kiểm soát cẩn thận — càng trả nợ sớm, bạn càng giảm được lãi suất phải trả.

Kết luận cuối cùng

Lãi suất kép và lãi suất đơn là hai cơ chế tài chính hoàn toàn khác nhau. Lãi suất kép mạnh mẽ hơn trong việc thúc đẩy sự gia tăng của của cải, đặc biệt trong các khoản đầu tư dài hạn. Nếu bạn muốn cải thiện tình hình tài chính của mình, việc hiểu rõ về lãi suất kép sẽ mang lại lợi ích lớn — miễn là bạn có thời gian để tích lũy.