Tình hình chưa từng thấy trong 30 năm qua! Chỉ số chứng khoán Mỹ biến động nhỏ nhất kể từ năm 1960, trong khi độ biến động của cổ phiếu riêng lẻ lại cao gấp 7 lần chỉ số

Mỹ đang xuất hiện một mô hình phân chia hiếm gặp trên thị trường chứng khoán: Chỉ số S&P 500 nhìn bề ngoài khá bình yên, nhưng đằng sau sự yên tĩnh đó, các cổ phiếu biến động dữ dội đang làm phiền các nhà đầu tư và báo hiệu nhiều biến động hơn nữa. Sự lệch pha cực đoan giữa độ biến động của chỉ số và các cổ phiếu đang định hình lại cấu trúc thị trường và thử thách khả năng quản lý rủi ro của nhà đầu tư.

Theo Bloomberg ngày thứ Bảy, dữ liệu của Barclays cho thấy, phạm vi giao dịch của chỉ số S&P 500 trong năm nay đã thiết lập kỷ lục hẹp nhất kể từ thập niên 1960, nhưng độ biến động của các cổ phiếu lại đạt khoảng 7 lần so với chỉ số chính, khoảng cách này lớn nhất trong ít nhất 30 năm. Những lo ngại về sự đột phá do trí tuệ nhân tạo mang lại đang gây ra những luân chuyển dữ dội giữa các ngành, nhà đầu tư đang cố gắng xác định ngành nào sẽ trở thành mục tiêu tiếp theo của tác động AI.

Môi trường thị trường bất thường này đã ảnh hưởng thực chất đến hành vi của nhà đầu tư. Theo dữ liệu giao dịch của Goldman Sachs, quỹ phòng hộ đã bán ròng cổ phiếu Mỹ nhanh nhất kể từ tháng 3 năm ngoái trong tháng này. Các khách hàng của Bank of America tuần trước đã bán tháo cổ phiếu Mỹ, dòng vốn chảy ra khỏi các cổ phiếu đơn lẻ đạt 8,3 tỷ USD, mức cao thứ ba kể từ năm 2008. Khảo sát của Hiệp hội các nhà quản lý quỹ chủ động toàn quốc cho thấy, các nhà đầu tư chọn cổ phiếu đã giảm mức độ rủi ro cổ phiếu xuống mức thấp nhất kể từ tháng 7 năm ngoái.

Các chiến lược gia cảnh báo, môi trường này có thể kéo dài suốt cả năm và đối mặt với nhiều yếu tố thúc đẩy gần đây, bao gồm khả năng Mỹ có hành động quân sự với Iran, cùng với báo cáo tài chính của Nvidia công bố vào tuần tới – một chỉ số quan trọng của xu hướng AI. Dữ liệu lịch sử cho thấy, cấu trúc thị trường tương tự đã từng xuất hiện trước các điểm chuyển biến lớn như khủng hoảng tài chính 2008 và trước khi Trump thực hiện chính sách thuế quan quy mô lớn năm ngoái.

AI chuyển từ lợi thế sang nguồn bất định

Các đột phá trong công nghệ trí tuệ nhân tạo từng là động lực thúc đẩy thị trường tăng giá, nay lại thường xuyên gây ra những bất định. Sự chuyển đổi này đang định hình lại logic đầu tư, khiến “chọn cổ phiếu” từ việc tìm kiếm cơ hội trở thành “tránh sập lỗ”.

Giám đốc nghiên cứu các sản phẩm phái sinh cổ phiếu Mỹ của Barclays, Stefano Pascale, cho rằng sự phân hóa về độ biến động này xuất phát từ việc nhà đầu tư cố gắng xác định các ngành có thể trở thành mục tiêu tiếp theo của AI đột phá, cùng với tác động của môi trường định giá cao và lãi suất cao.

Michael O’Rourke, trưởng chiến lược thị trường của JonesTrading, nói: “Đây là thị trường của những người chọn cổ phiếu, nhưng không theo nghĩa truyền thống. Giờ đây, chọn cổ phiếu chính là để tránh sập lỗ.” Ông cho rằng, môi trường này cho thấy niềm lạc quan về thị trường chính đang xuất hiện những vết rạn, và khi có tin xấu, nhà đầu tư sẽ dễ dàng bán tháo hơn.

Lo ngại về AI thậm chí còn ảnh hưởng đến các công ty công nghệ Mag7. Kể từ cuối tháng 10 năm ngoái, khi các cổ phiếu công nghệ bắt đầu luân chuyển, Microsoft và Meta đã giảm giá hai chữ số so với đỉnh cao.

Biến động phân hóa đạt mức cao kỷ lục

Chỉ số S&P 500 trong bốn tháng qua gần như đi ngang, đóng cửa tuần này gần như không đổi so với bốn tháng trước. Nhưng bề ngoài yên tĩnh này che giấu những biến động dữ dội bên dưới.

Theo dữ liệu của Barclays, khoảng cách gấp 7 lần giữa độ biến động của các cổ phiếu riêng lẻ và chỉ số chính là mức cao nhất trong ít nhất 30 năm. Sự phân hóa cực đoan này phản ánh áp lực cấu trúc nội tại của thị trường đang tích tụ.

Các chiến lược gia của phòng giao dịch của JPMorgan dự đoán, tình trạng này sẽ trở thành “trạng thái mới bình thường” trong cả năm. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, cấu trúc thị trường tương tự từng là dấu hiệu báo trước các điểm chuyển biến lớn.

O’Rourke cảnh báo: “Khi khủng hoảng xảy ra, tất cả các mối liên hệ sẽ trở nên đồng bộ.” Ông chỉ ra rằng, các cổ phiếu vốn hoạt động độc lập có thể đột nhiên đồng loạt giảm giá, và độ biến động ở cấp độ từng cổ phiếu có thể là “điều cảnh báo sớm về sự giảm sút niềm tin của nhà đầu tư hoặc những rung lắc tiềm tàng.”

Nhà đầu tư cắt giảm mạnh các vị thế

Trước sự bất định, các nhà đầu tư tổ chức đang thực hiện các biện pháp phòng thủ. Các đợt bán tháo cổ phiếu và ngành cụ thể đã thúc đẩy nhiều người xem xét lại rủi ro của các vị thế tập trung cao.

Giám đốc chiến lược đầu tư toàn quốc của Bank of America, Tom Hainlin, cho biết, bằng chứng về sự giảm sút niềm tin của nhà đầu tư ngày càng rõ ràng, các đợt bán tháo cổ phiếu và ngành đã thúc đẩy nhiều người xem xét lại rủi ro của các vị thế tập trung cao.

Jed Ellerbroek, quản lý danh mục của Argent Capital Management, cảnh báo rằng tốc độ ứng dụng AI nhanh hơn nhiều so với cuối thập niên 1990, và nhấn mạnh nhà đầu tư nên làm quen với mức độ đột phá “chưa từng có” trong năm nay.

Dù độ biến động gia tăng, vẫn có ý kiến cho rằng nên duy trì lạc quan. Trong mùa báo cáo tài chính quý IV, tỷ lệ các công ty thuộc S&P 500 báo cáo lợi nhuận tăng trưởng cao nhất trong bốn năm. Việc nhiều ngành tham gia vào đà phục hồi của thị trường cũng khiến nhà đầu tư phấn chấn, trước đó đà tăng chủ yếu tập trung vào cổ phiếu công nghệ. Chiến lược gia đa tài sản của Citadel, Cayla Seder, nhận định: “Từ góc độ tổng thể, hiện tượng này phản ánh môi trường chung mạnh mẽ và cho thấy rủi ro hệ thống đã được kiểm soát.”

Tuy nhiên, khi các ứng dụng AI cho thấy dấu hiệu tăng tốc liên tục, Ellerbroek của Argent cho rằng, sự bứt phá của độ biến động lên cấp độ chỉ số chỉ còn là vấn đề thời gian, và khuyên nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục. Ông nói: “Nhà đầu tư đang nghiên cứu kỹ lưỡng xem AI thực sự giúp ích hay gây hại, và ‘không còn có vé miễn phí nữa’.”