Hiểu Biết Về Độ Lệch Biến Động: Hướng Dẫn Cho Nhà Giao Dịch Về Mẫu Hình Định Giá Quyền Chọn

Khi bạn phân tích thị trường quyền chọn, bạn sẽ nhanh chóng nhận thấy rằng độ biến động ngụ ý (IV) không đồng nhất ở các mức giá thực hiện khác nhau. Sự biến đổi này tạo thành nền tảng của khái niệm mà các chuyên gia gọi là độ lệch biến động (volatility skew)—một khái niệm quan trọng đối với bất kỳ ai nghiêm túc với giao dịch quyền chọn. Thay vì tạo thành một đường thẳng, các giá trị IV ở các mức giá thực hiện khác nhau tạo thành các đường cong đặc trưng phản ánh thông tin quan trọng về tâm lý thị trường và nhận thức rủi ro.

Điều gì tạo ra độ lệch biến động trong thị trường quyền chọn

Về bản chất, độ lệch biến động xuất phát từ mối quan hệ giữa implied volatility và các mức giá thực hiện khác nhau của cùng một tài sản cơ sở và ngày hết hạn. Khi bạn vẽ các giá trị IV này—dù là cho quyền chọn tại tiền (ATM), trong tiền (ITM), hay ngoài tiền (OTM)—chúng hiếm khi tạo thành một mô hình đối xứng hoàn hảo.

Nếu đường cong cân đối hai bên, người ta gọi đó là hình cười biến động (volatility smile). Khi nó nghiêng về một phía, tạo thành một mô hình không đối xứng, các nhà giao dịch gọi đó là độ lệch biến động dạng cười mếu (volatility smirk). Độ dốc của sự nghiêng này—gọi là skewness—cho biết mức độ rõ ràng của xu hướng thị trường tại thời điểm đó. Mô hình hình học đơn giản này trở nên vô cùng mạnh mẽ khi bạn hiểu rõ nguyên nhân thúc đẩy nó.

Hai chiều của độ lệch biến động: Ngang và Dọc & Tiến và Ngược

Độ lệch biến động có thể được phân tích từ hai góc độ khác nhau, và các nhà giao dịch có kinh nghiệm xem xét cả hai khi đưa ra quyết định.

Ngang vs. Dọc xem xét nơi sự biến đổi xảy ra. Độ lệch ngang so sánh cùng một mức giá thực hiện qua các ngày hết hạn khác nhau—ví dụ, IV của quyền chọn mua 100 strike trong hợp đồng 30 ngày khác với hợp đồng 60 ngày như thế nào? Trong khi đó, độ lệch dọc xem xét cách IV thay đổi ở các mức giá thực hiện khác nhau cùng ngày hết hạn. Hầu hết các nhà giao dịch tập trung vào độ lệch dọc vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến các giao dịch họ cân nhắc để thực hiện ngay lập tức.

Độ lệch tiến và ngược mô tả hướng thực tế của sự nghiêng. Trong độ lệch tiến, các quyền chọn có mức giá thực hiện cao hơn sẽ có implied volatility cao hơn các mức thấp hơn—thị trường đang định giá rủi ro tăng trưởng cao hơn. Ngược lại, độ lệch ngược nghĩa là các mức giá thực hiện thấp hơn có IV cao hơn, cho thấy thị trường lo ngại rủi ro giảm giá hơn.

Đọc tâm lý thị trường qua các mẫu hình độ lệch biến động

Hình dạng của độ lệch biến động về cơ bản là dự báo xác suất của thị trường được thể hiện rõ ràng. Một độ lệch tiến dốc thể hiện tâm lý lạc quan—các nhà giao dịch sẵn sàng trả phí cao hơn để có khả năng tăng giá mạnh, làm tăng giá trị của quyền chọn mua. Ngược lại, độ lệch ngược rõ ràng cho thấy thị trường dự đoán giá giảm, và quyền chọn bán trở nên có giá trị hơn.

Bạn sẽ nhận thấy độ lệch ngược đặc biệt phổ biến trong các thị trường mà việc bán khống bị cấm hoặc quá đắt đỏ. Lý do là: khi nhà đầu tư không thể dễ dàng bán khống để phòng ngừa rủi ro giảm giá, họ dựa nhiều vào quyền chọn bán để bảo vệ. Nhu cầu tập trung này đẩy IV của các mức giá thấp lên cao, tạo ra đặc trưng của độ lệch ngược dù các điều kiện thị trường khác có ra sao.

Áp dụng độ lệch biến động vào chiến lược giao dịch quyền chọn của bạn

Hiểu rõ độ lệch biến động biến đổi từ lý thuyết trừu tượng thành lợi thế thực tế khi bạn xây dựng các giao dịch. Đường cong IV cho biết thị trường lo ngại điều gì đang bị định giá thấp hơn so với các quyền chọn khác—và đó chính là nơi có cơ hội.

Trong thị trường tăng giá, các nhà giao dịch thường ưa chuộng chiến lược spread mua quyền chọn mua (bull call spread): mua quyền chọn mua tại tiền hoặc gần trong tiền, đồng thời bán quyền chọn mua ở mức giá cao hơn. Tuy nhiên, nếu độ lệch tiến khá nông—nghĩa là thị trường không quá hào hứng về khả năng tăng giá—bạn có thể thấy các chiến lược spread bán quyền chọn bán (bull put spread) hấp dẫn hơn. Các chiến lược này bán quyền chọn bán ngoài tiền trong khi mua quyền chọn bán ở mức thấp hơn, có thể yêu cầu vốn ít hơn mà vẫn tận dụng được khả năng định hướng.

Điều quan trọng là phải phù hợp chiến lược của bạn với những gì mà mẫu hình độ lệch biến động tiết lộ về cách thị trường định giá. Khi đường cong dốc về một phía, nó báo hiệu sự tin tưởng mạnh mẽ của thị trường. Khi nó phẳng, điều đó cho thấy sự không chắc chắn. Bằng cách đọc các mẫu hình này, bạn đang có cái nhìn sâu sắc về những gì các nhà tham gia thị trường tinh vi đã tin tưởng sẽ xảy ra—và từ đó điều chỉnh các vị thế của mình một cách thông minh hơn.