Arbitrage là gì: Chiến lược giao dịch tận dụng chênh lệch giá trên thị trường tài sản kỹ thuật số

アービトラージ là chiến lược đầu tư thu lợi từ chênh lệch giá của tài sản trên các thị trường khác nhau. Trong thị trường tài sản kỹ thuật số, có thể xảy ra chênh lệch giá giữa các hợp đồng giao ngay và hợp đồng kỳ hạn hoặc giữa nhiều hợp đồng kỳ hạn, và việc tận dụng chênh lệch này để thực hiện arbitrage đang thu hút sự chú ý của nhiều nhà giao dịch. Bài viết này sẽ giải thích rõ về cơ chế cơ bản của arbitrage đến cách thực hiện.

Arbitrage lãi suất vay vốn: Cách kiếm lợi nhuận ổn định

Arbitrage lãi suất vay vốn là chiến lược xây dựng đồng thời vị thế mua và bán không kỳ hạn (với cùng số tiền nhưng hướng ngược nhau). Ý tưởng cốt lõi của phương pháp này là giữ cả vị thế dài và ngắn để giảm thiểu rủi ro biến động giá, đồng thời thu lợi từ phí vay vốn định kỳ.

Trong trường hợp arbitrage tích cực, khi lãi suất vay vốn là dương, nhà giao dịch mở vị thế mua (long) trên thị trường giao ngay và mở vị thế bán (short) trên hợp đồng không kỳ hạn cùng lúc. Người bán hợp đồng không kỳ hạn sẽ nhận phí vay vốn.

Ví dụ, nếu lãi suất vay không kỳ hạn của BTCUSDT hiện là +0.01%, nhà giao dịch mua 1 BTC trên thị trường giao ngay và bán 1 BTC trên hợp đồng không kỳ hạn, nhằm cân bằng lợi nhuận từ tăng giá và giảm giá, đồng thời liên tục thu phí vay vốn. Lỗ phát sinh từ một vị thế sẽ được bù đắp bởi lợi nhuận từ vị thế kia, giúp nhà giao dịch arbitrage giảm thiểu rủi ro biến động thị trường và đảm bảo lợi nhuận.

Trong trường hợp arbitrage tiêu cực, khi lãi suất vay vốn là âm, nhà giao dịch sẽ mở vị thế bán (short) trên thị trường giao ngay và mở vị thế mua (long) trên hợp đồng không kỳ hạn để thu lợi từ phí vay vốn.

Arbitrage chênh lệch giá (spread): Lợi nhuận từ chênh lệch giá giữa các thị trường

Arbitrage chênh lệch giá là chiến lược mua bán cùng một tài sản đồng thời trên các thị trường khác nhau để thu lợi từ chênh lệch giá. Ví dụ, nếu giá BTC trên thị trường giao ngay thấp hơn giá hợp đồng kỳ hạn, nhà giao dịch có thể mua BTC trên thị trường giao ngay và bán hợp đồng kỳ hạn để hưởng chênh lệch.

Lý do chiến lược này hiệu quả là vì khi hợp đồng kỳ hạn gần đến hạn, giá hợp đồng thường hội tụ về giá giao ngay. Trong quá trình chênh lệch thu hẹp, nhà giao dịch có thể thực hiện lợi nhuận từ chênh lệch này.

Thị trường có thể xuất hiện chênh lệch lớn, đặc biệt khi thanh khoản khác nhau hoặc giữa các sàn giao dịch ở các khu vực khác nhau, tạo ra các cơ hội arbitrage rõ ràng. Nhà giao dịch cần nhanh chóng xác định các cơ hội này và thực hiện giao dịch hiệu quả.

Các chức năng chính của nền tảng giao dịch: Quản lý vị thế hiệu quả

Các nền tảng giao dịch hiện đại tích hợp các chức năng để thực hiện arbitrage. Dưới đây là các chức năng quan trọng nhất:

Phát hiện cơ hội arbitrage: Hiển thị xếp hạng lãi suất vay vốn hoặc spread giúp nhà giao dịch dễ dàng xác định cặp tiền có khả năng sinh lợi cao nhất. Có thể tìm kiếm các cặp tiền có lãi suất vay cao hoặc spread rộng nhất một cách hiệu quả.

Thực hiện lệnh chỉ với một nhấn: Chức năng này cho phép thực hiện đồng thời các lệnh ở cả hai vị thế, giảm thiểu biến động giá giữa các lệnh và giảm thiểu trượt giá thị trường.

Chức năng cân bằng tự động (auto rebalancing): Theo dõi số lượng các lệnh đã khớp theo thời gian thực, khi phát hiện mất cân đối giữa hai vị thế, hệ thống sẽ tự động thực hiện lệnh thị trường để cân bằng lại. Giúp giảm thiểu rủi ro chỉ một bên vị thế được khớp còn bên kia chưa khớp lâu dài.

Ví dụ, nếu nhà giao dịch đã khớp 0.5 BTC ở leg A nhưng chỉ 0.4 BTC ở leg B, hệ thống sẽ tự động thực hiện lệnh thị trường để mua 0.1 BTC, cân bằng số lượng ở cả hai leg. Chức năng này thường hoạt động 24/7 và các lệnh chưa khớp sẽ bị hủy tự động sau thời gian này.

Hỗ trợ nhiều tài sản thế chấp: Tài khoản hợp nhất cho phép sử dụng hơn 80 loại tài sản làm ký quỹ, giúp nhà giao dịch linh hoạt hơn trong xây dựng vị thế, ví dụ giữ BTC làm tài sản thế chấp để short hợp đồng kỳ hạn.

Các bước thực hiện giao dịch arbitrage và lưu ý

Dưới đây là các bước cơ bản để thực hiện arbitrage:

Bước 1: Chọn tài sản và chiến lược
Chọn các cặp tiền có lãi suất vay hoặc spread cao. Các nền tảng thường cung cấp bảng xếp hạng các cặp tiền để xác định cơ hội sinh lợi cao nhất.

Bước 2: Quyết định hướng vị thế
Khi lãi suất vay cao, chọn arbitrage tích cực (mua giao ngay, bán hợp đồng kỳ hạn); khi lãi suất thấp hoặc âm, chọn arbitrage tiêu cực (bán giao ngay, mua hợp đồng kỳ hạn).

Bước 3: Chọn loại lệnh và số lượng
Chọn lệnh thị trường (thực hiện ngay) hoặc lệnh giới hạn (đặt giá cụ thể), nhập số lượng. Thông thường, số tiền của hai vị thế sẽ bằng nhau nhưng hướng ngược lại.

Bước 4: Kích hoạt chức năng cân bằng tự động
Bật chức năng tự động điều chỉnh danh mục để tự động sửa chữa khi có chênh lệch trong khớp lệnh.

Bước 5: Xác nhận lệnh và theo dõi
Sau khi xác nhận, theo dõi tiến trình khớp lệnh trong trang lệnh hoạt động. Khi hoàn tất, kiểm tra lại vị thế, tài sản giao ngay và chi tiết phí vay vốn trong lịch sử giao dịch.

Bước 6: Quản lý vị thế
Sau khi đặt lệnh, cần quản lý tích cực các vị thế và tài sản. Kiểm tra thông tin vị thế trên trang hợp đồng không kỳ hạn hoặc hợp đồng kỳ hạn, và kiểm tra số dư tài sản thường xuyên trên trang giao dịch giao ngay.

Các tình huống sử dụng arbitrage và câu hỏi thường gặp

Khi nào nên sử dụng arbitrage?
Trong các trường hợp sau đây, arbitrage đặc biệt hiệu quả:

• Khi có spread rõ ràng giữa các cặp tiền, muốn cố định lợi nhuận ngắn hạn và giảm thiểu rủi ro do biến động thị trường
• Khi thực hiện các lệnh lớn, xây dựng vị thế đồng thời ở cả hai bên để kiểm soát chi phí
• Khi đóng các vị thế nhiều, sử dụng arbitrage để đảm bảo khớp lệnh chính xác

Cách tính spread và APR (lợi suất hàng năm)
Spread = Giá cuối cùng của tài sản bán - Giá cuối cùng của tài sản mua
Spread rate = (Giá cuối cùng của tài sản bán - Giá cuối cùng của tài sản mua) / Giá cuối cùng của tài sản bán

APR lãi suất vay vốn = |Tổng lãi suất vay trong 3 ngày| / 3 × 365 / 2

APR spread = |Hiện tại spread rate| / Thời gian tối đa (ngày) × 365 / 2

Có thể dùng arbitrage để đóng vị thế không?
Có, arbitrage cho phép mở mới và đóng vị thế, có thể dùng để hedge hoặc đóng các vị thế hiện có.

Rủi ro thanh lý bắt buộc là gì?
Khi cả hai vị thế chỉ khớp một phần, rủi ro chênh lệch giữa long và short có thể dẫn đến mất cân đối, gây ra thanh lý bắt buộc. Do đó, khuyến nghị bật chức năng cân bằng tự động để hệ thống tự động khớp lệnh khi phát hiện mất cân đối.

Nếu tắt chức năng cân bằng tự động, điều gì xảy ra?
Hai vị thế sẽ được giao dịch độc lập. Nhà giao dịch phải thực hiện đồng thời cả hai lệnh sau khi xác nhận, và các lệnh chưa khớp sẽ không tự động hủy. Rủi ro tồn tại trạng thái mất cân đối vị thế cao hơn, cần chú ý.

Chức năng cân bằng tự động hoạt động đến khi nào?
Khi chức năng này bật, nếu trong vòng 24 giờ các lệnh chưa khớp, hệ thống sẽ tự động dừng chiến lược và hủy các lệnh chưa khớp nhằm tránh trạng thái tồn đọng lâu dài.

Rủi ro quan trọng của giao dịch arbitrage

Arbitrage không đảm bảo lợi nhuận tuyệt đối, còn tiềm ẩn các rủi ro sau:

• Rủi ro phần khớp không đều: Nếu chỉ khớp một phần vị thế, có thể dẫn đến mất cân đối và bị thanh lý bắt buộc
• Rủi ro thanh khoản thị trường: Khi thanh khoản thấp, lệnh có thể không khớp ở giá mong muốn
• Rủi ro trượt giá (slippage): Khi thực hiện lệnh thị trường, giá thực tế có thể lệch so với giá đặt
• Rủi ro thiếu ký quỹ: Khi ký quỹ trong tài khoản hợp nhất không đủ, lệnh có thể không thực hiện được

Nhà giao dịch arbitrage cần quản lý vị thế chủ động, theo dõi liên tục và hiểu rõ các rủi ro để xây dựng chiến lược quản lý vốn phù hợp.