Không đầu tư bảo toàn tài sản, gia tài gia đình bạn có thể đi xa đến đâu?——Từ khi thành lập đất nước đến 2026: Hướng dẫn sinh tồn qua chu kỳ lạm phát

Giới thiệu: Tại sao tiền ngày càng “mỏng” hơn?
Bạn có nhận thấy, thế hệ ông bà, một đồng có thể mua một viên kẹo; giờ đây, một đồng rơi xuống đất cũng không chắc cú cúi xuống nhặt? Cha mẹ thường nói, lương thập niên 80 vài chục đồng đủ nuôi cả gia đình, giờ lương tháng vài nghìn vẫn cảm thấy chưa đủ tiêu. Đó không phải ảo giác, mà là lạm phát đang âm thầm xói mòn của cải. Năm 1978, 1 vạn tệ, theo sức mua, tương đương với 14,47 triệu tệ tháng 2 năm 2026; năm 1988, 1 vạn tệ tương đương với 1,66 triệu tệ hiện tại. Điều này có nghĩa, nếu để tiền mặt dưới gối, mỗi thập kỷ của cải sẽ giảm hơn một nửa.

Bài viết sẽ dùng bối cảnh kinh tế 76 năm kể từ khi thành lập nước, phân tích sự xói mòn của lạm phát đối với tài sản gia đình, tổng hợp xu hướng luân chuyển của của cải qua các giai đoạn lịch sử khác nhau.

Phần 1: Thay đổi tiền tệ sau khi thành lập nước và sự thật về lạm phát (1949-2026 tháng 2)

1949-1952: Tàn tích của lạm phát cực đoan
Khi Trung Quốc mới thành lập, hậu quả của lạm phát dữ dội do Quốc dân đảng để lại khiến giá cả như ngựa hoang chạy mất kiểm soát. Tháng 1 năm 1949, 1 đô la đổi 80 nhân dân tệ cũ; đến tháng 3 năm 1950, giảm còn 1 đô đổi 42.000 nhân dân tệ cũ. Sau cải cách tiền tệ năm 1955, tỷ giá quy đổi mới và cũ đạt 1:10.000, giá trị tiền tệ mới tạm ổn định. Bài học then chốt: Trong giai đoạn tái thiết kinh tế sau chiến tranh, tiền mặt là thuốc độc, lương thực và vàng là cứu tinh.

1953-1978: Kinh tế kế hoạch với “lạm phát âm thầm”
Phiếu lương, phiếu vải trở thành tiền tệ cứng, giá cả có vẻ ổn định, thực ra sức mua của tiền bị ép buộc bởi nhà nước. Thập niên 1960, 1 cân gạo 0,14 tệ cần phiếu lương mới mua được, công nhân lương tháng 40 tệ nhưng không mua nổi vài mặt hàng. Sự thật về của cải: Giai đoạn này, tích lũy của cải không phải để tiết kiệm, mà là “lấy phiếu” — gia đình nào có phiếu lương, phiếu vải, mức sống thực tế cao hơn nhiều so với công nhân bình thường.

1979-2026: Chu kỳ lạm phát hoàn chỉnh
Sau cải cách mở cửa năm 1979, chu kỳ lạm phát chính thức bắt đầu:

1985-1988: Giá cả tăng vọt gây ra lạm phát, CPI đạt 18,8% năm 1988, hộ kinh doanh cá thể thu nhập 5 vạn tệ/năm gửi ngân hàng, sức mua thực tế giảm hơn 60%.
1994: CPI đạt đỉnh 24,1%, tích lũy của “người trăm triệu” bị lạm phát nuốt chửng.
1998-2002: Khủng hoảng tài chính châu Á dẫn đến giảm phát, CPI âm liên tục 39 tháng, tiền mặt trở thành tài sản an toàn nhất.
2003-2007: Tham gia WTO, kinh tế bùng nổ, giá nhà trung bình tăng 20% mỗi năm, nhưng khủng hoảng tài chính 2008 làm của cải giảm 30%.
2016-2020: Chính sách đô thị hóa, giá nhà ở các thành phố cấp 3, 4 tăng gấp đôi, nhưng năm 2021, chính sách “ba đường đỏ” khiến thị trường bất động sản điều chỉnh.
2023-2026 tháng 2: CPI duy trì ở mức thấp (trung bình 0,8%), doanh số bán bất động sản tăng trở lại, kinh tế bước vào giai đoạn “phục hồi nhẹ + áp lực giảm phát” cùng tồn tại.
Ghi nhận lạm phát thực tế của lương thực và hàng tiêu dùng

Tháng 1 năm 1985, 1 cân gạo 0,14 tệ, đến tháng 2 năm 2026 tăng lên 3,0 tệ; tháng 1 năm 1985, 1 cân thịt lợn 0,95 tệ, đến năm 2026 tăng lên 20,0 tệ. Phát hiện chính: mức tăng của hàng thiết yếu khoảng 21 lần, nhưng giá nhà trung tâm thành phố từ 1998 là 500 tệ/mét vuông, đến 2026 là 60.000 tệ/mét vuông, tăng hơn 120 lần. Điều này có nghĩa, cùng 1 vạn tệ, đầu tư vào bất động sản kiếm nhiều hơn gửi ngân hàng gấp hơn 10 lần.

Phần 2: Thời kỳ vàng son của luân chuyển của cải và bài học (1978-2026)
1978-1984: Thời kỳ “làm giàu từ trồng lúa” dưới chế độ hợp tác đất đai
Chế độ hợp tác liên hợp giúp nông dân từ “trồng lúa vì cộng đồng” chuyển sang “trồng lúa vì bản thân”. Năm 1979, sản lượng lương thực tăng 9%, thu nhập nông dân tăng vọt. Ví dụ: Nông dân xã Phượng Dương, huyện Phùng Dương, tỉnh An Huy, năm 1980, thu nhập trồng lúa 500 tệ (bằng thu nhập của công nhân năm đó là 400 tệ), nhưng do thiếu ý thức đầu tư, chỉ trồng lúa để duy trì cuộc sống. Trong khi đó, nông dân tỉnh Chiết Giang dùng phần dư thừa để đổi lấy tiền, đầu tư vào thương mại nhỏ, thu nhập tăng gấp đôi. Bài học: Đất đai là nền tảng, nhưng không đầu tư, của cải chỉ dừng lại ở mức đủ sống.

1980-1990: “bẫy giàu nhanh” của hộ cá thể
Năm 1980, hợp pháp hóa hộ cá thể, đến 1985, thu nhập hàng tháng của hộ cá thể có thể đạt 300 tệ, gấp 7,5 lần lương công nhân nhà nước (40 tệ/tháng). Sự thật về của cải: Thời đó, " bán trứng chưng trà" còn giàu hơn kỹ sư, nhưng đa số gửi tiền ngân hàng. Năm 1988, lạm phát 18,8%, giá trị thực của tiền gửi giảm 10%; năm 1994, lạm phát 24,1%, sức mua của tiền gửi giảm 60%. Ví dụ so sánh: Thợ thủ công Trần ở Thượng Hải gửi 5 vạn tệ, đến 1994 chỉ còn giá trị 2 vạn tệ; còn người cùng thời, mua nhà với 3 vạn tệ, đến 2005 bán ra lời gấp 20 lần.

1992-2007: Thời kỳ “xuống biển” và 20 năm vàng của bất động sản
Năm 1992, lời nói của Đặng Tiểu Bình ở phía Nam Trung Quốc kích hoạt làn sóng “xuống biển”; năm 1998, mở cửa thị trường bất động sản. Luân chuyển của của cải:

Năm 1998, giá nhà ở Bắc Kinh là 500 tệ/mét vuông, đến 2007 tăng lên 8.000 tệ/mét vuông (tăng trung bình 25% mỗi năm);
Năm 2005, chỉ số Shanghai Composite đạt 1200 điểm, đến 2007 tăng vọt lên 6124 điểm (tăng trung bình 50% mỗi năm).
Bài học then chốt: Những người tham gia thị trường chứng khoán năm 2007, mua ở đỉnh 6124 điểm, đến 2008, giảm còn 1664 điểm, mất 73%; còn những nhà đầu tư theo phương pháp đầu tư định kỳ, sau 10 năm, lợi nhuận hơn 200%.

2008-2026: Chu kỳ luân hồi và trí tuệ sinh tồn
Sau khủng hoảng tài chính 2008, chính sách “bơm tiền 4 nghìn tỷ” đẩy giá nhà lên cao; năm 2016, chính sách “không đầu cơ bất động sản” ra đời, năm 2023, doanh số bán hàng bắt đầu hồi phục. Nhận định hiện tại: Tháng 2 năm 2026, giá nhà trung tâm các thành phố lớn đã ổn định, còn các thành phố cấp 3, 4 vẫn đang điều chỉnh. Bài học về của cải: Chu kỳ bất động sản kéo dài khoảng 20 năm, từ 1998 đến 2017 là giai đoạn tăng trưởng, sau 2018 bước vào giai đoạn phân hóa điều chỉnh.

Phần 3: Vũ khí tối thượng để giữ gìn của cải — Học hỏi từ Buffett, Munger để có chân lý

1. Quy tắc “Vòng tròn khả năng” của Buffett: Đầu tư tập trung trong phạm vi nhận thức, không nhất thiết phải phân tán
   Buffett không thích phân tán đầu tư, mà tập trung vào phạm vi hiểu biết của mình. Khi đầu tư vào Berkshire Hathaway dệt may ban đầu, ông đặt 80% vốn vào một lĩnh vực duy nhất; sau đó chuyển sang đầu tư Coca-Cola, vì ông uống Coca mỗi ngày, hiểu rõ giá trị thương hiệu. Năm 2016, ông nắm giữ cổ phần Apple lớn, vì con gái ông dùng iPhone, hiểu rõ hệ sinh thái di động.

Hướng dẫn vận hành:

Hỏi chính mình: Tôi có thực sự hiểu rõ về mục tiêu đầu tư này không? (Ví dụ: nếu không hiểu công nghệ chip, đừng đầu tư vào cổ phiếu bán dẫn)

Tiếp theo: Kiến thức của tôi có đủ sâu không? (Ví dụ: Buffett nghiên cứu Coca-Cola 20 năm, mới dám nắm giữ lớn)
Cuối cùng: Chỉ đầu tư 1-2 tài sản cốt lõi, không nên có 10 mục “biết chút ít”.

Ví dụ: Đầu năm 2020, đầu dịch, Buffett đã bán sạch cổ phiếu hàng không (vì không hiểu rõ ngành), nhưng vẫn giữ Coca-Cola (vì hiểu rõ), đến 2023, giá cổ phiếu Coca-Cola tăng 35%.

2. “Biên an toàn” của Munger: Luôn để dư địa
   Munger nói: “Đầu tư không phải để kiếm tiền, mà để không mất tiền.” Ông yêu cầu mua vào giá thấp hơn giá trị nội tại ít nhất 20%.

Hướng dẫn vận hành: Tính biên an toàn: ví dụ, một bất động sản định giá 100 vạn tệ, chỉ mua với 70 vạn tệ;

Không theo đám đông: Năm 2021, làn sóng xe năng lượng mới, Munger cảnh báo “Không hiểu kỹ thuật đừng theo đuổi”, kết quả nhiều cổ phiếu concept giảm hơn 50%.

Ví dụ: Năm 2022, cổ phiếu bất động sản Trung Quốc giảm mạnh, Evergrande, R&F giảm hơn 90%, nhưng Poly, Vanke giảm chỉ khoảng 20% vì định giá thấp hơn giá trị nội tại 30%.

3. Gửi tiết kiệm lớn của ngân hàng: “Vật giữ của” an toàn
   Từ năm 2023, lãi suất gửi tiết kiệm lớn (từ 20 vạn trở lên) liên tục tăng:

Lãi suất 3 năm là 2,75% (tháng 2/2026), cao hơn gửi thường 0,75%;
Các khoản gửi dưới 1 triệu tệ được bảo hiểm theo “Điều lệ Bảo hiểm Gửi tiền”, an toàn tuyệt đối.
Tại sao quan trọng: Trong giai đoạn CPI thấp (trung bình 0,8% năm 2025-2026), gửi tiết kiệm lớn có thể vượt qua lạm phát (CPI trung bình 0,8%), đồng thời thanh khoản tốt hơn gửi kỳ hạn.
Gợi ý thực hành: Để 50% quỹ dự phòng (chi phí sinh hoạt 3-6 tháng) vào gửi tiết kiệm lớn, 50% còn lại vào quỹ tiền tệ (như Yu’ebao, lợi suất 2,5%/năm).

Phần 4: Hướng dẫn thực chiến phân bổ tài sản tháng 2 năm 2026

1. Nguyên tắc phân bổ tài sản gia đình theo “Buffett”

Nguyên tắc Phân bổ truyền thống Phân bổ theo Buffett
Chủ đạo “Không bỏ tất cả trứng vào một giỏ” “Chỉ bỏ vào một giỏ, nhưng giỏ phải đủ lớn”
Đối tượng phù hợp Người sợ rủi ro, người mới bắt đầu Người có hiểu biết rõ, có khả năng nghiên cứu
Dự kiến 2026 40% trái phiếu + 30% cổ phiếu + 20% bất động sản + 10% vàng 60% tài sản cốt lõi (ví dụ quỹ chỉ số + bất động sản trung tâm thành phố) + 40% tiền mặt + trái phiếu
Tại sao lại như vậy?

Tháng 2 năm 2026, CPI thấp (0,8%), trái phiếu lợi suất trung bình 3,5%, có thể vượt lạm phát;
Thị trường chứng khoán đang ở mức thấp lịch sử (PE Shanghai 12 lần), phù hợp đầu tư định kỳ;
Bất động sản cần “vị trí trung tâm thành phố lớn”, tránh các thành phố cấp 3, 4;
Vàng (giá vàng năm 2026 khoảng 930 tệ/gram) để phòng ngừa rủi ro.

2. Kế hoạch phân bổ cụ thể tháng 2 năm 2026 (phiên bản gia đình)
   Tài khoản tiền mặt (20%):

10%: Gửi tiết kiệm lớn (kỳ hạn 3 năm, 2,75%)
10%: Quỹ tiền tệ (lợi suất 2,5%, có thể rút bất cứ lúc nào)

Lý do: Đối phó với khả năng biến động kinh tế năm 2026, giữ tính thanh khoản.
Tài khoản ổn định (40%):

30%: Quỹ trái phiếu cao cấp (lợi suất 3,5%, ít biến động)
10%: Quỹ ETF vàng (phòng ngừa rủi ro địa chính trị)

Lý do: Chu kỳ lãi suất giảm, lợi nhuận trái phiếu tăng; vàng giữ giá trị khi lạm phát tăng.
Tài khoản tăng trưởng (35%):

25%: Quỹ chỉ số Shanghai-Shenzhen 300 (đầu tư định kỳ, lợi nhuận trung bình 8%)
10%: Bất động sản trung tâm thành phố (ở để ở + đầu tư nhỏ, lợi nhuận 3-5%/năm)

Lý do: Buffett nói “Thị trường chứng khoán dài hạn là máy cân”, quỹ chỉ số là lựa chọn tốt nhất cho người bình thường; bất động sản cần “hiểu rõ”, chỉ đầu tư vào các vị trí trung tâm thành phố lớn hoặc các tỉnh mạnh.
Tài khoản bảo vệ (5%):

Bảo hiểm (bảo hiểm bệnh hiểm nghèo + bảo hiểm y tế)

Lý do: Munger nói “Không có đệm an toàn, của cải sẽ về 0”.
Lời nhắc quan trọng:
Tháng 2 năm 2026, tránh mua nhà có đòn bẩy cao, tránh theo đuổi đỉnh giá, bán tháo. Ví dụ, ai đó mua nhà cấp 3, 4 với giá cao năm 2023, đến 2026 lỗ 20%; còn mua nhà trung tâm Hà Nội, Thượng Hải năm 2020, đến 2026 tăng giá 25%.

Kết luận: Giữ gìn của cải là một cuộc đua marathon về nhận thức
Nhìn lại 76 năm lịch sử kinh tế, ta thấy:

Những người tiết kiệm thời kỳ 80, của cải bị lạm phát nuốt chửng;
Những người xuống biển trong thập niên 90, do không hiểu cách phân bổ, của cải chỉ dừng lại ở mức đủ sống;
Những người mua đỉnh năm 2008, bị kẹt 15 năm;
Còn những người theo kiểu Buffett “dẫn dắt bằng nhận thức”, của cải mới có thể truyền đời.
Lời khuyên cuối cùng tháng 2 năm 2026:

Học hỏi trước: Dành 3 tháng nghiên cứu một lĩnh vực (ví dụ tiêu dùng, công nghệ), đến khi hiểu rõ mô hình lợi nhuận;
Tiếp theo: Trong phạm vi hiểu biết, đặt 60% vốn vào 1-2 tài sản cốt lõi;
Luôn giữ một lối thoát: 40% vốn còn lại giữ tính thanh khoản, tránh bị thị trường kéo theo.
Buffett nói: “Đầu tư rất đơn giản, nhưng không dễ dàng.”
Munger nói: “Giàu có không phải do may mắn, mà do nhận thức.”
Từ bây giờ, hãy dừng mơ tưởng “tiết kiệm chờ lạm phát”, hãy dùng nhận thức để thúc đẩy của cải, để gia đình bạn đi xa hơn.

Bài viết dựa trên dữ liệu kinh tế tháng 2 năm 2026, không phải là lời khuyên đầu tư. Đầu tư có rủi ro, quyết định cần thận trọng.