Taker订单 là gì? Hiểu sự khác biệt về chi phí giữa lệnh thực thi ngay và lệnh đặt chậm

Trong giao dịch tiền điện tử, lệnh Taker và lệnh Maker là hai khái niệm thường được đề cập nhưng dễ bị nhầm lẫn nhất. Nói đơn giản, lệnh Taker là loại lệnh bạn chọn khi muốn thực hiện giao dịch ngay lập tức theo giá thị trường hiện tại, còn lệnh Maker là loại lệnh bạn sẵn sàng chờ đợi người khác khớp lệnh với mức giá của mình. Cả hai cách đặt lệnh này không chỉ khác nhau về tốc độ thực thi mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến phí giao dịch bạn phải trả, từ đó quyết định lợi nhuận cuối cùng của bạn.

Đặc điểm chính của lệnh Taker: Ưu tiên tốc độ trong giao dịch

Lệnh Taker thể hiện mong muốn thực hiện giao dịch ngay lập tức. Khi bạn đặt lệnh Taker, nó sẽ khớp ngay với các lệnh Maker đã có trong sổ lệnh, nghĩa là bạn đang “lấy” tính thanh khoản từ thị trường — rút thanh khoản từ các mức giá đã được đặt sẵn của người khác. Sự tiện lợi của việc thực thi nhanh này đi kèm với một cái giá: phí giao dịch Taker cao hơn.

Từ góc nhìn của nhà giao dịch, có hai tình huống phổ biến để chọn lệnh Taker: một là khi thị trường đột nhiên xuất hiện cơ hội không thể bỏ lỡ, bạn không muốn bỏ lỡ xu hướng này; hai là khi cần đóng vị thế gấp để kiểm soát rủi ro, tốc độ quan trọng hơn chi phí. Lệnh Taker có thể là lệnh thị trường (thực hiện ngay theo giá tốt nhất có thể) hoặc lệnh giới hạn đặt ở mức giá cao hơn/thấp hơn giá thị trường hiện tại (chỉ thực hiện khi đủ điều kiện để khớp ngay lập tức).

Ưu điểm của lệnh Maker: Kiếm lợi nhuận qua kiên nhẫn và giảm phí

Ngược lại hoàn toàn với Taker, lệnh Maker thể hiện một triết lý giao dịch kiên nhẫn hơn. Khi bạn đặt lệnh Maker, bạn đang góp phần cung cấp thanh khoản cho thị trường — lệnh của bạn sẽ được đưa vào sổ lệnh chờ đợi một Taker khớp lệnh. Quá trình này đòi hỏi thời gian và kiên nhẫn, nhưng để thưởng cho việc cung cấp thanh khoản, nền tảng sẽ giảm phí giao dịch cho bạn.

Lệnh Maker thường là lệnh giới hạn, và cần đặt ở “ngoài” — nghĩa là, đối với lệnh mua, giá phải thấp hơn mức giá bán tốt nhất hiện tại; đối với lệnh bán, giá phải cao hơn mức giá mua tốt nhất. Một số nền tảng còn cung cấp tùy chọn “Post-Only” (chỉ đặt lệnh thụ động), đảm bảo lệnh của bạn không khớp ngay lập tức, từ đó đảm bảo bạn nhận được mức phí thấp của Maker.

So sánh thực tế: Cùng một giao dịch, tại sao lợi nhuận lại chênh lệch lớn như vậy

Hãy lấy một ví dụ thực tế để xem ảnh hưởng thực sự của chênh lệch phí Taker và Maker. Giả sử bạn giao dịch hợp đồng vĩnh viễn BTCUSDT, mua 2 BTC với giá vào 60,000 USDT, thoát lệnh ở 61,000 USDT:

Nhà giao dịch dùng lệnh Maker:

• Phí mở vị thế: 2 × 60,000 × 0.02% = 12 USDT
• Phí đóng vị thế: 2 × 61,000 × 0.02% = 12.2 USDT
• Lợi nhuận chưa trừ phí: 2 × (61,000 - 60,000) = 2,000 USDT
• Lợi nhuận thực tế: 2,000 - 12 - 12.2 = 1,975.8 USDT

Nhà giao dịch dùng lệnh Taker:

• Phí mở vị thế: 2 × 60,000 × 0.055% = 66 USDT
• Phí đóng vị thế: 2 × 61,000 × 0.055% = 67.1 USDT
• Lợi nhuận chưa trừ phí: 2,000 USDT
• Lợi nhuận thực tế: 2,000 - 66 - 67.1 = 1,866.9 USDT

Với cùng một xu hướng thị trường, cùng lợi nhuận 1,000 USDT, dùng lệnh Taker lại ít lời hơn so với Maker tới 108.9 USDT. Nếu giao dịch thường xuyên, chênh lệch này sẽ nhân lên nhiều lần. Đó chính là lý do tại sao việc hiểu rõ sự khác biệt giữa Taker và Maker không chỉ là kiến thức lý thuyết mà còn là kỹ năng thực chiến ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của bạn.

Cách tối ưu hóa chiến lược đặt lệnh của bạn

Sau khi đã hiểu rõ sự khác biệt giữa Taker và Maker, câu hỏi đặt ra là: tôi nên dùng loại nào và khi nào?

Nguyên tắc đơn giản nhất là: Nên dùng Maker khi có thể. Nếu giao dịch của bạn không quá cấp bách về thời gian, hãy đặt lệnh giới hạn ở mức giá tốt hơn một chút so với giá thị trường hiện tại để chờ khớp, điều này thường giúp bạn tiết kiệm phí đáng kể. Nhiều trader thành công thường làm như vậy:

1. Dùng lệnh giới hạn thay vì lệnh thị trường, đặt giá ở mức tốt hơn một chút so với giá hiện tại
2. Kích hoạt tùy chọn “Post-Only” để đảm bảo lệnh của bạn không khớp ngay lập tức theo kiểu Taker
3. Kiên nhẫn chờ đợi, trừ khi cơ hội thị trường rõ ràng đang mất đi

Tuy nhiên, khi cần tốc độ — như thị trường đột nhiên biến động mạnh hoặc bạn cần đóng vị thế gấp để kiểm soát rủi ro — thì chọn lệnh Taker là quyết định đúng đắn. Trong một số thời điểm, phí 1% còn rẻ hơn nhiều so với rủi ro mất 10% do biến động thị trường.

Mẹo nhỏ

Nhận thức rõ sự khác biệt về chi phí giữa Taker và Maker là bước đầu để trở thành nhà giao dịch thông minh hơn. Trước mỗi lần đặt lệnh, hãy dành một giây hỏi chính mình: “Tại sao tôi lại chọn cách này để khớp lệnh? Tôi có thực sự cần thực hiện ngay không?” Câu trả lời thường sẽ giúp bạn tiết kiệm phí đáng kể, nâng cao lợi nhuận của mình.