Maker và Taker: sự khác biệt chính là gì và nó ảnh hưởng như thế nào đến lợi nhuận của bạn

Trên các sàn giao dịch tiền điện tử có hai loại người tham gia — những người cung cấp thanh khoản và những người tiêu thụ nó. Maker và taker không chỉ đơn thuần là các thuật ngữ, mà còn là hai phương pháp giao dịch hoàn toàn khác nhau, ảnh hưởng đến mức phí và kết quả cuối cùng. Hiểu rõ sự khác biệt này là cực kỳ quan trọng để tối ưu hóa chiến lược giao dịch của bạn.

Cơ chế hoạt động: Taker lấy, Maker cung cấp

Khi nhà giao dịch đặt lệnh để thực hiện ngay lập tức theo giá thị trường hiện tại, họ đóng vai trò là taker. Lệnh của taker ngay lập tức được ghép nối với các lệnh đã có trong sổ lệnh — nhà giao dịch đơn giản là “lấy” thanh khoản có sẵn. Đây là lựa chọn lý tưởng cho những ai cần mở hoặc đóng vị thế nhanh chóng, nhưng đổi lại sẽ phải trả phí cao hơn vì tốc độ.

Ngược lại, logic của maker khác hẳn. Khi nhà giao dịch đặt lệnh giới hạn ở mức giá khác với giá thị trường hiện tại, họ thêm một mức giá mới vào sổ lệnh. Lệnh này sẽ chờ đợi để khớp với lệnh của người khác. Maker tạo ra thanh khoản, và thị trường sẽ cảm ơn họ — vì kiên nhẫn, nhà giao dịch sẽ nhận được chiết khấu đáng kể về phí. Thường thì phí maker thấp hơn gấp hai hoặc ba lần so với phí taker.

Tại sao phí lại khác biệt như vậy: Kinh tế thị trường

Sự khác biệt về mức phí bắt nguồn từ nền kinh tế của giao dịch trên sàn. Taker nhận được thực thi ngay lập tức — sự tiện lợi này có giá của nó. Sàn giao dịch muốn các maker liên tục đặt lệnh để duy trì spread (chênh lệch) lành mạnh giữa giá mua và bán. Vì vậy, maker được hưởng chiết khấu — như một phần thưởng cho việc cung cấp thanh khoản, thu hút nhiều nhà tham gia hơn vào nền tảng.

So sánh thực tế: ảnh hưởng đến lợi nhuận của bạn

Hãy xem một ví dụ cụ thể. Giả sử nhà giao dịch mở vị thế 2 BTC ở mức giá 60.000 USDT và đóng ở mức 61.000 USDT. Lợi nhuận trước phí sẽ là 2000 USDT.

Tình huống 1: Nhà giao dịch A sử dụng maker ở cả hai phía (mở và đóng vị thế)

Phí mở: 2 × 60.000 × 0,02% = 24 USDT
Phí đóng: 2 × 61.000 × 0,02% = 24,4 USDT
Lợi nhuận ròng: 2000 − 24 − 24,4 = 1951,6 USDT

Tình huống 2: Nhà giao dịch B sử dụng taker ở cả hai phía

Phí mở: 2 × 60.000 × 0,06% = 72 USDT
Phí đóng: 2 × 61.000 × 0,06% = 73,2 USDT
Lợi nhuận ròng: 2000 − 72 − 73,2 = 1854,8 USDT

Sự chênh lệch là 96,8 USDT có lợi cho maker — gần 5% tổng lợi nhuận. Nhân quy mô này lên hàng trăm hoặc hàng nghìn giao dịch mỗi tháng, khoản tiết kiệm sẽ rất lớn.

Làm thế nào để chọn loại lệnh phù hợp

Đối với những ai muốn tận dụng lợi thế của maker:

1. Đặt lệnh giới hạn — xác định giá thủ công ngay từ đầu, không dùng lệnh thị trường
2. Đặt lệnh với mức giá lệch khỏi giá hiện tại — để vị thế long, đặt giá thấp hơn giá tốt nhất của đề nghị, để short, đặt giá cao hơn giá tốt nhất của cầu
3. Chú ý đến các lệnh thụ động — một số nền tảng cung cấp tùy chọn Post-Only, đảm bảo lệnh của bạn được phân loại là maker

Điều quan trọng: nếu lệnh giới hạn được thực thi ngay lập tức, hệ thống có thể chuyển đổi nó thành lệnh taker — hệ thống ưu tiên tốc độ thực thi hơn là trạng thái maker.

Kết luận: maker hay taker — đó là sự lựa chọn, không phải ngẫu nhiên

Việc chọn giữa taker và maker phụ thuộc vào chiến lược giao dịch của bạn. Nếu bạn cần tốc độ và thực thi đảm bảo — trả phí taker và nhận kết quả ngay lập tức. Nếu bạn sẵn sàng chờ đợi và tối ưu hóa chi phí, hãy sử dụng maker như một phần của phương pháp tiếp cận. Trên các thị trường có lợi nhuận cao, mỗi basis point (0,01%) phí đều có ý nghĩa. Các nhà giao dịch chuyên nghiệp cân nhắc kỹ lưỡng giữa hai loại này tùy theo tình hình thị trường. Hiểu rõ cơ chế của maker và taker là bước đầu tiên để tối đa hóa lợi nhuận và giảm thiểu chi phí giao dịch của bạn.