Hiểu Biết Về Độ Lệch Biến Động: Hướng Dẫn Thực Tế Cho Nhà Giao Dịch Quyền Chọn

Độ lệch biến động (volatility skew) là một khái niệm quan trọng đối với bất kỳ ai giao dịch quyền chọn, vì nó tiết lộ cách thị trường nhìn nhận các biến động giá khác nhau của tài sản cơ sở. Bằng cách phân tích các mẫu độ lệch biến động, nhà giao dịch có thể xác định các quyền chọn đang bị định giá quá cao hoặc quá thấp so với kỳ vọng của thị trường, từ đó phát triển các chiến lược giao dịch thông minh hơn.

Về cơ bản, độ lệch biến động phản ánh mối quan hệ giữa implied volatility (IV) và các mức giá thực hiện khác nhau. Thay vì tất cả các quyền chọn đều có IV giống nhau bất kể mức giá thực hiện, các thành viên thị trường gán các giá trị IV khác nhau cho quyền chọn mua và quyền chọn bán ở các mức giá thực hiện khác nhau—bao gồm tại chỗ (ATM), trong tiền (ITM), và ngoài tiền (OTM). Khi chúng ta vẽ các giá trị IV này theo các mức giá thực hiện khác nhau, ta tạo ra một đường cong thể hiện xu hướng định hướng của thị trường. Nếu đường cong này đối xứng, gọi là hình cười biến động (volatility smile); nếu không đối xứng, gọi là nụ cười biến động (volatility smirk). Độ dốc của đường cong—gọi là skewness—cho biết thị trường kỳ vọng biến động giá theo một hướng cụ thể mạnh đến mức nào.

Các loại mẫu độ lệch biến động

Hiểu rõ hai chiều chính của độ lệch biến động là điều cần thiết để giao dịch quyền chọn hiệu quả. Nhà giao dịch có thể phân loại độ lệch biến động dựa trên thời gian hết hạn hoặc hướng của chính độ lệch đó.

Chiều ngang và chiều dọc

Độ lệch biến động theo chiều ngang so sánh IV của cùng một mức giá thực hiện qua các ngày hết hạn khác nhau. Điều này giúp nhà giao dịch hiểu cách tâm lý thị trường thay đổi theo các khung thời gian khác nhau. Độ lệch biến động theo chiều dọc xem xét sự khác biệt IV giữa các mức giá thực hiện khác nhau cùng ngày hết hạn—đây là nơi xuất hiện phần lớn các cơ hội giao dịch.

Hầu hết các nhà giao dịch tích cực ưu tiên độ lệch theo chiều dọc hơn chiều ngang vì các mẫu hình theo chiều dọc ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của các cấu trúc giao dịch riêng lẻ. Bằng cách xác định cách IV thay đổi qua các mức giá thực hiện, nhà giao dịch có thể khai thác các mức định giá sai lệch tương đối của các quyền chọn ở các mức khác nhau, một chiến lược đặc biệt hữu ích trong giao dịch spread.

Độ lệch biến động tiến và đảo ngược

Hướng của độ lệch biến động tiết lộ thông tin quan trọng về tâm lý và kỳ vọng của thị trường.

Độ lệch tiến (còn gọi là skew call) xảy ra khi các quyền chọn có mức giá thực hiện cao hơn có IV cao hơn so với các mức thấp hơn. Mẫu hình này cho thấy tâm lý thị trường lạc quan—nhà giao dịch sẵn sàng trả giá cao hơn để bảo vệ tăng giá, phản ánh kỳ vọng rằng giá tài sản cơ sở sẽ tăng lên. Trong các trường hợp độ lệch tiến, quyền chọn mua có mức phí cao hơn.

Độ lệch đảo ngược (còn gọi là skew put) xảy ra khi các mức giá thực hiện thấp hơn thể hiện IV cao hơn so với các mức cao hơn. Mẫu hình này cho thấy tâm lý thị trường bi quan hoặc phòng thủ, khi nhà giao dịch sẵn sàng trả phí cao hơn để bảo vệ giảm giá. Quyền chọn bán trở nên tương đối đắt hơn so với quyền chọn mua. Độ lệch đảo ngược đặc biệt phổ biến trong các thị trường có cơ chế bán khống hạn chế hoặc chi phí bán khống cao, vì phần lớn các nhà tham gia thị trường sử dụng quyền chọn như công cụ phòng ngừa rủi ro cho các vị thế dài hạn hơn là để đầu cơ tăng giá.

Đọc thị trường qua độ lệch biến động

Bằng cách xem xét hình dạng và độ dốc của đường cong độ lệch biến động, bạn có thể nhanh chóng xác định xem thị trường đang thể hiện độ lệch tiến hay đảo ngược, và đo lường mức độ của độ lệch đó. Thông tin này trực tiếp ảnh hưởng đến quyết định giao dịch của bạn—đặc biệt khi chọn các mức giá thực hiện để mua hoặc bán.

Hình dạng cụ thể của mẫu hình hình cười biến động cho biết các mức giá thực hiện nào mang lại giá trị tốt hơn. Nếu độ lệch tiến rõ ràng, điều này cho thấy xu hướng lạc quan mạnh mẽ, khiến các quyền chọn mua ở mức cao hơn tương đối đắt đỏ. Ngược lại, độ lệch đảo ngược dốc thể hiện áp lực giảm giá đáng kể và quyền chọn bán ở các mức thấp hơn cũng đắt đỏ.

Ứng dụng thực tế trong giao dịch quyền chọn

Phân tích độ lệch biến động của bạn nên hướng dẫn lựa chọn chiến lược giao dịch và mức giá thực hiện phù hợp.

Trong môi trường thị trường tăng giá, chiến lược spread mua call là lựa chọn truyền thống—mua quyền chọn mua tại mức ATM hoặc gần ATM, đồng thời bán quyền chọn mua ở mức cao hơn. Tuy nhiên, khi độ lệch tiến nhẹ hoặc bằng phẳng, spread bán put thường trở nên hấp dẫn hơn vì chi phí thiết lập thấp hơn. Trong spread bán put, bạn bán quyền chọn bán ở mức thấp hơn và mua quyền chọn bán ở mức thấp hơn nữa, thu phí bảo hiểm và giới hạn rủi ro.

Tương tự, việc đọc độ lệch biến động giúp bạn tối ưu hóa các spread như spread bán call giảm giá (bear call spread) và spread bán put giảm giá (bear put spread). Bằng cách hiểu các mức giá thực hiện mang lại phí cao do ảnh hưởng của độ lệch, bạn có thể cấu trúc các spread khai thác các mức định giá sai lệch đó trong khi duy trì tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận thuận lợi.

Chìa khóa là sử dụng độ lệch biến động không chỉ như một chỉ báo tĩnh mà còn như một công cụ động, phát triển theo các điều kiện và tâm lý thị trường thay đổi. Khi theo dõi các biến đổi trong mẫu hình độ lệch theo thời gian, bạn sẽ hình thành trực giác để xác định các thiết lập giao dịch khi thị trường phản ứng quá mức hoặc định giá sai các quyền chọn so với các yếu tố cơ bản của tài sản.