Hiểu về Phí tài trợ hợp đồng vĩnh viễn: Cơ chế, Cách tính và Tác động

Hợp đồng vĩnh viễn đại diện cho một trong những thị trường phái sinh năng động nhất trong giao dịch tiền điện tử, và trung tâm của chúng là một cơ chế quan trọng gọi là phí tài trợ. Hệ thống này giữ cho giá hợp đồng vĩnh viễn phù hợp với giá thị trường thực tế, khiến nó trở nên thiết yếu cho bất kỳ nhà giao dịch nào tham gia vào các vị thế đòn bẩy. Hiểu cách hoạt động của phí tài trợ — và cách tính toán chúng — là nền tảng để quản lý chiến lược giao dịch vĩnh viễn của bạn một cách hiệu quả.

Cách hoạt động của phí tài trợ: Cơ chế cốt lõi

Phí tài trợ hoạt động như một cơ chế thanh toán định kỳ giữa các người giữ vị thế mua dài và bán ngắn. Hãy nghĩ nó như một hệ thống cân bằng tự động giúp tránh cho giá hợp đồng vĩnh viễn bị lệch quá xa so với giá thị trường thực.

Cấu trúc cơ bản là: các khoản thanh toán tài trợ diễn ra định kỳ, thường mỗi 8 giờ. Ví dụ, trên hầu hết các sàn giao dịch, thời điểm thanh toán là 12 giờ sáng UTC, 8 giờ sáng UTC và 4 giờ chiều UTC. Vào mỗi thời điểm này, các nhà giao dịch giữ vị thế sẽ trao đổi phí trực tiếp với nhau.

Hướng thanh toán phụ thuộc vào tỷ lệ tài trợ tại thời điểm thanh toán đó:

• Khi tỷ lệ tài trợ dương: người giữ vị thế mua dài trả phí cho người giữ vị thế bán ngắn
• Khi tỷ lệ tài trợ âm: người giữ vị thế bán ngắn trả phí cho người giữ vị thế mua dài

Tuy nhiên, phí tài trợ chỉ áp dụng nếu bạn thực sự giữ vị thế tại thời điểm thanh toán. Nếu bạn đóng toàn bộ vị thế trước khi diễn ra thanh toán, bạn sẽ không phải trả hoặc nhận phí nào. Tương tự, mở hoặc đóng vị thế trong vòng 5 giây trước hoặc sau thời điểm thanh toán không đảm bảo bạn được tính hoặc không được tính vào khoản thanh toán phí tài trợ đó.

Tính phí tài trợ của bạn: Phân tích từng bước

Công thức tính phí tài trợ khá đơn giản, mặc dù có chút khác biệt tùy theo loại hợp đồng bạn đang giao dịch. Hiểu rõ công thức này rất quan trọng để dự đoán chi phí hoặc lợi nhuận của bạn.

Công thức chung

Công thức tính phí tài trợ cơ bản là:

Phí Tài Trợ = Giá trị Vị Thế × Tỷ lệ Tài Trợ

Sự khác biệt giữa các loại hợp đồng nằm ở cách tính Giá trị Vị Thế. Mỗi mã giao dịch cũng có giới hạn và khoảng thời gian riêng về tỷ lệ tài trợ, có thể điều chỉnh trong các giai đoạn biến động mạnh của thị trường để thúc đẩy ổn định giá.

Hợp đồng ngược (Phương pháp truyền thống)

Đối với hợp đồng ngược được định giá bằng đơn vị tiền điện tử (như BTCUSD), cách tính giá trị vị thế sử dụng phép chia:

Giá trị Vị Thế = Số lượng Hợp đồng ÷ Giá Đánh Dấu (Mark Price)

Ví dụ thực tế: Giả sử Nhà giao dịch A giữ vị thế mua dài 10.000 hợp đồng BTCUSD khi Giá Đánh Dấu là 8.000 USD, và tỷ lệ tài trợ hiện tại là 0.01%.

• Tính giá trị vị thế:

  • Giá trị Vị Thế = 10.000 ÷ 8.000 = 1.25 BTC

• Tính phí tài trợ:

  • Phí Tài Trợ = 1.25 BTC × 0.01% = 0.000125 BTC

Vì tỷ lệ tài trợ dương, Nhà giao dịch A (giữ vị thế mua dài) phải trả 0.000125 BTC cho các người giữ vị thế bán ngắn. Người giữ vị thế bán ngắn cùng hợp đồng sẽ nhận đúng số tiền này.

Hợp đồng tính theo USDT

Hợp đồng USDT tính giá trị vị thế bằng phép nhân, vì đã được định giá bằng fiat:

Giá trị Vị Thế = Số lượng Hợp đồng × Giá Đánh Dấu

Ví dụ: Nhà giao dịch A giữ 10 hợp đồng BTC khi Giá Đánh Dấu là 8.000 USDT, tỷ lệ tài trợ là 0.01%:

• Giá trị Vị Thế = 10 × 8.000 = 80.000 USDT
• Phí Tài Trợ = 80.000 × 0.01% = 8 USDT

Người giữ vị thế mua dài sẽ trả 8 USDT cho người giữ vị thế bán ngắn. Công thức này dễ dự đoán hơn cho các nhà giao dịch quen với giá stablecoin.

Hợp đồng USDC

Hợp đồng USDC theo cách tính tương tự như USDT:

Giá trị Vị Thế = Số lượng Hợp đồng × Giá Đánh Dấu

Ví dụ: Nhà giao dịch A giữ 10 hợp đồng BTC với Giá Đánh Dấu là 50.000 USD và tỷ lệ tài trợ 0.01%:

• Giá trị Vị Thế = 10 × 50.000 = 500.000 USDC
• Phí Tài Trợ = 500.000 × 0.01% = 50 USDC

Với tỷ lệ tài trợ dương, người giữ vị thế mua dài trả 50 USDC cho người bán ngắn, và ngược lại.

Quản lý chi phí và rủi ro phí tài trợ của bạn

Hiểu rõ cơ chế chỉ là một nửa cuộc chơi. Các nhà giao dịch còn phải nắm rõ cách phí tài trợ ảnh hưởng đến ký quỹ tổng thể và rủi ro thanh lý.

Khi đến kỳ thanh toán phí tài trợ, số tiền này sẽ bị trừ từ số dư khả dụng của bạn. Nếu số dư khả dụng không đủ để thanh toán phí, hệ thống sẽ trích từ ký quỹ vị thế của bạn. Điều này làm tăng giá thanh lý của bạn gần hơn với giá thị trường, tăng nguy cơ bị thanh lý.

Trong các tình huống cực đoan, khi ký quỹ vị thế không đủ để thanh toán phí tài trợ, ký quỹ của bạn có thể tạm thời âm. Điều này có thể xảy ra khi lợi nhuận chưa thực hiện của vị thế đủ lớn để duy trì vị thế và tránh bị thanh lý. Tuy nhiên, duy trì số dư khả dụng hợp lý là cách tốt nhất để giảm thiểu rủi ro thanh lý.

Mỗi mã giao dịch có giới hạn tỷ lệ tài trợ riêng. Trong các giai đoạn biến động mạnh, các sàn có thể tạm thời điều chỉnh giới hạn trên và dưới của tỷ lệ tài trợ để giúp giá hợp đồng vĩnh viễn trở lại phạm vi hợp lý so với giá spot.

Theo dõi lịch sử phí tài trợ của bạn

Hầu hết các nền tảng giao dịch hiện đại cung cấp nhiều cách để xem lại hoạt động phí tài trợ và các bản ghi thanh toán.

Phương pháp 1: Xem lịch sử giao dịch

Vào phần Lệnh của bạn và chọn chế độ lịch sử Giao dịch Hợp đồng Tương lai. Tại đây, bạn có thể lọc các giao dịch theo loại — đặc biệt là các mục “Funding”. Khi xem lại, lưu ý rằng phí dương nghĩa là bạn đã trả phí tài trợ, còn phí âm nghĩa là bạn đã nhận phí từ đối tác.

Phương pháp 2: Phân tích nhật ký giao dịch

Truy cập Nhật ký Giao dịch của bạn và lọc theo loại giao dịch “Thanh toán Tỷ lệ Tài Trợ”. Giao diện chi tiết này hiển thị chính xác các khoản phí tài trợ đã trả hoặc nhận tại từng kỳ thanh toán, cung cấp toàn bộ lịch sử hoạt động phí của bạn.

Bằng cách xem xét các hồ sơ này thường xuyên, bạn có thể nhận diện các xu hướng biến động của tỷ lệ tài trợ và điều chỉnh chiến lược giao dịch phù hợp. Một số nhà giao dịch sử dụng dữ liệu này để tối ưu hóa thời điểm mở vị thế quanh các kỳ thanh toán phí, trong khi những người khác dùng để đánh giá xem các vị thế mua dài hoặc bán ngắn của họ có khả năng sinh lời hay không.