Lợi nhuận chốt lời giúp kiểm soát rủi ro trong giao dịch giao ngay

Lợi nhuận tự động (TP) và dừng lỗ (SL) là các công cụ chủ chốt để quản lý rủi ro trong giao dịch spot. Lệnh TP cho phép nhà giao dịch tự động ghi nhận lợi nhuận khi đạt đến mức giá mục tiêu, trong khi lệnh SL giới hạn thiệt hại tiềm năng nếu thị trường di chuyển theo chiều ngược lại. Hai công cụ này hoạt động cùng nhau, tạo thành chiến lược bảo vệ cho danh mục của bạn.

Hiểu về TP/SL và các loại lệnh khác

Nhà giao dịch thường nhầm lẫn lệnh chốt lời (TP) với các loại lệnh khác như OCO (một lệnh hủy lệnh kia) và lệnh điều kiện. Mặc dù chúng có chức năng tương tự, nhưng có những khác biệt quan trọng, đặc biệt liên quan đến việc dự trữ tài sản.

So sánh các đặc điểm chính của các loại lệnh:

Sự khác biệt này ảnh hưởng đến số tiền còn lại trong tay nhà giao dịch khi đặt nhiều lệnh cùng lúc.

Cơ chế hoạt động của TP/SL

Khi bạn đặt lệnh TP/SL, cần thiết lập ba tham số chính:

• Giá kích hoạt (Trigger price) — mức giá kích hoạt lệnh
• Giá lệnh (Order price) — giá thực thi (đối với lệnh giới hạn)
• Số lượng — khối lượng tài sản mua hoặc bán

Tài sản được dự trữ ngay khi đặt lệnh. Khi giá của giao dịch cuối cùng chạm mức trigger, hệ thống sẽ đặt lệnh mới (thị trường hoặc giới hạn) với các tham số đã định sẵn.

Lệnh thị trường với chốt lời (TP)

Khi đặt lệnh TP/SL dạng thị trường, tài sản sẽ được bán hoặc mua ngay lập tức theo giá thị trường tốt nhất có thể. Hệ thống sử dụng nguyên tắc IOC (Immediate or Cancel — thực hiện ngay hoặc hủy bỏ): bất kỳ phần nào của lệnh không thể thực hiện do thiếu thanh khoản sẽ tự động bị hủy.

Lệnh giới hạn với chốt lời (TP)

Lệnh TP/SL dạng giới hạn được đặt trong sổ lệnh và chờ thực hiện theo mức giá đã đặt. Nếu giá mua hoặc bán tốt nhất trong sổ lệnh tốt hơn giá của lệnh, lệnh giới hạn sẽ được thực hiện ngay lập tức theo giá tối ưu.

Lưu ý: Nhà giao dịch cần hiểu rằng việc thực hiện lệnh giới hạn không được đảm bảo — nó phụ thuộc vào biến động giá và thanh khoản trên thị trường.

Đặt và thực hiện lệnh TP/SL: các phương thức thị trường và giới hạn

Lệnh chốt lời (TP) có thể được đặt theo hai cách:

Cách 1: Trực tiếp từ vùng lệnh

Bạn có thể đặt lệnh TP/SL độc lập với các vị thế khác. Tài sản sẽ được dự trữ ngay lập tức. Mỗi khi giá của giao dịch cuối cùng chạm mức trigger, hệ thống sẽ kích hoạt lệnh theo tham số đã thiết lập.

Cách 2: Đặt trước khi đặt lệnh giới hạn

Khi đặt lệnh giới hạn thông thường, bạn có thể cùng lúc thiết lập TP và SL. Sau khi lệnh chính được thực hiện, hệ thống tự động đặt các lệnh đã định sẵn để chốt lời và dừng lỗ.

Phương pháp này sử dụng logic của lệnh OCO: khi một trong hai lệnh (TP hoặc SL) được thực hiện, lệnh còn lại sẽ tự động bị hủy.

Điều quan trọng: Nếu bạn đặt lệnh giới hạn TP hoặc SL cùng với lệnh chính, lệnh đối ứng sẽ bị hủy ngay sau khi kích hoạt, ngay cả khi chưa thực hiện. Trong trường hợp giá bật trở lại, điều này có thể dẫn đến việc giá không đạt đến mức thực thi mong muốn, trong khi lệnh kia đã bị hủy.

Ví dụ thực tế về hoạt động của chốt lời

Xem xét các tình huống thực tế khi chốt lời giúp nhà giao dịch kiếm lợi nhuận theo cách kiểm soát được.

Ví dụ 1: Lệnh thị trường TP/SL khi giá giảm

Giả sử BTC đang giao dịch ở mức 20.000 USDT. Bạn đặt lệnh dừng lỗ bán:

• Giá kích hoạt: 19.000 USDT
• Loại lệnh: Thị trường

Nếu giá giảm xuống còn 19.000 USDT, hệ thống sẽ ngay lập tức đặt lệnh bán theo giá thị trường tốt nhất, giới hạn thiệt hại của bạn.

Ví dụ 2: Lệnh giới hạn chốt lời khi giá tăng

BTC đang giao dịch ở 20.000 USDT. Bạn kỳ vọng tăng giá và đặt lệnh chốt lời mua:

• Giá kích hoạt: 21.000 USDT
• Giá lệnh: 20.000 USDT

Khi giá đạt 21.000 USDT, hệ thống sẽ đặt lệnh giới hạn mua tại 20.000 USDT trong sổ lệnh. Nếu giá giảm xuống còn 20.000 USDT, lệnh sẽ được thực hiện.

Ví dụ 3: Kịch bản kết hợp với lệnh chính giới hạn

Nhà giao dịch A đặt lệnh mua BTC tại 40.000 USDT kèm theo TP/SL đã đặt trước:

Thông số lệnh chính:

• Giá: 40.000 USDT
• Số lượng: 1 BTC

Chốt lời (TP):

• Giá kích hoạt: 50.000 USDT
• Giá lệnh: 50.500 USDT

Dừng lỗ (SL):

• Giá kích hoạt: 30.000 USDT
• Loại: Thị trường

Kịch bản A — Giá tăng đến 50.000 USDT: Lệnh chính thực hiện tại 40.000 USDT. Khi giá đạt 50.000 USDT, TP kích hoạt. Hệ thống đặt lệnh giới hạn bán tại 50.500 USDT trong sổ lệnh để chờ thực hiện. Lệnh dừng lỗ tự động bị hủy.

Kịch bản B — Giá giảm xuống 30.000 USDT: Lệnh chính thực hiện tại 40.000 USDT. Khi giá giảm đến 30.000 USDT, SL kích hoạt. Hệ thống ngay lập tức đặt lệnh thị trường bán ra 1 BTC theo giá tốt nhất, cắt lỗ. Lệnh chốt lời bị hủy.

Các hạn chế và quy tắc quan trọng khi sử dụng TP/SL

Khi làm việc với chốt lời và dừng lỗ, cần lưu ý một số hạn chế kỹ thuật:

Yêu cầu về giá kích hoạt:

• Đối với TP/SL đi kèm lệnh mua giới hạn: giá TP phải cao hơn giá chính, SL thấp hơn
• Đối với TP/SL đi kèm lệnh bán giới hạn: giá TP thấp hơn giá chính, SL cao hơn

Giới hạn giá: Giá của lệnh TP và SL không được vượt quá giới hạn giá đã thiết lập cho cặp giao dịch. Ví dụ, nếu biên độ giá biến động của BTC/USDT là 3%, thì:

• Giá lệnh TP mua không được vượt quá 103% của giá trigger
• Giá lệnh SL bán không được thấp hơn 97% của giá trigger

Số lượng tối thiểu của lệnh: Nếu sau khi thực hiện lệnh chính, số lượng không đáp ứng yêu cầu tối thiểu, lệnh TP/SL có thể không được đặt hoặc thực hiện ngay cả khi đã kích hoạt.

Giới hạn về khối lượng: Các giới hạn tối đa cho lệnh giới hạn và lệnh thị trường khác nhau. Nếu số lượng trong lệnh giới hạn vượt quá giới hạn tối đa cho lệnh thị trường, việc đặt lệnh sẽ bị từ chối. Ví dụ, nếu giới hạn tối đa cho lệnh giới hạn là 1 BTC, còn cho lệnh thị trường là 0,5 BTC, thì không thể đặt lệnh giới hạn 1 BTC kèm theo TP/SL thị trường.

Các giới hạn giá cụ thể cho từng cặp giao dịch có thể xem trong các quy định chính thức về giao dịch spot.

Việc sử dụng chốt lời và dừng lỗ là kỹ năng nền tảng để giao dịch thành công trên thị trường spot. Những công cụ này giúp nhà giao dịch hành động tự động, không bị ảnh hưởng bởi cảm xúc và tuân thủ rõ ràng chiến lược giao dịch của mình, bất kể biến động của thị trường.