Lựa chọn giữa maker và taker: ảnh hưởng đến chi phí giao dịch của bạn như thế nào

Trong giao dịch tiền điện tử, thành công không chỉ phụ thuộc vào dự đoán chính xác xu hướng giá mà còn vào hiểu biết về cơ chế tương tác với thị trường. Chiến lược của nhà tạo lập (maker) và nhà taker (taker) là hai phương pháp hoàn toàn khác nhau để thực hiện các lệnh giao dịch, ảnh hưởng trực tiếp đến phí giao dịch và cuối cùng là lợi nhuận của bạn.

Ai là nhà taker: ưu tiên tốc độ hơn giá cả

Nhà taker là nhà giao dịch không muốn chờ đợi. Khi nhà giao dịch đặt lệnh taker, họ mua hoặc bán theo giá đã được các thành viên khác trên thị trường đề xuất (theo các mức giá có trong sổ lệnh). Điều này có nghĩa là nhà taker ngay lập tức “rút” thanh khoản khỏi thị trường, thực hiện giao dịch ngay khi đặt lệnh.

Phương pháp này lý tưởng cho những ai coi trọng tốc độ: các nhà giao dịch có thể mở và đóng vị thế một cách nhanh chóng mà không lo ngại về việc có đối tác phù hợp hay không. Tuy nhiên, để có được tốc độ này, họ phải trả phí cao hơn — các nhà taker thường trả phí giao dịch cao hơn. Ví dụ, trong hợp đồng vĩnh viễn, phí khoảng 0,055% cho mỗi giao dịch, trong khi phí của nhà tạo lập chỉ khoảng 0,02%.

Nhà tạo lập: kiên nhẫn là nền tảng của giao dịch rẻ

Nếu nhà taker vội vàng, thì nhà tạo lập sẵn sàng chờ đợi. Nhà tạo lập đặt lệnh giới hạn theo mức giá phù hợp với họ và đưa lệnh này vào sổ lệnh. Lệnh sẽ ở đó cho đến khi có nhà giao dịch khác (taker) khớp lệnh và thực hiện giao dịch.

Vai trò của nhà tạo lập cực kỳ quan trọng đối với sự ổn định của thị trường: họ cung cấp thanh khoản, thu hẹp spread giữa giá mua và bán, và làm cho hoạt động giao dịch thuận tiện hơn cho tất cả các thành viên. Để được thưởng vì đã tạo ra thanh khoản, nhà tạo lập thường được hưởng phí thấp hơn — thường là 0,02% cho mỗi giao dịch. Mức phí này thấp hơn nhiều so với phí của nhà taker, giúp chiến lược này có lợi về mặt kinh tế cho các nhà giao dịch tích cực.

So sánh thực tế: phí ảnh hưởng như thế nào đến lợi nhuận

Hãy xem một ví dụ cụ thể. Giả sử với hợp đồng vĩnh viễn BTCUSDT:

• Kích thước vị thế: 2 BTC
• Giá vào lệnh: 60.000 USDT
• Giá thoát lệnh: 61.000 USDT
• Lợi nhuận trước phí: 2 × (61.000 − 60.000) = 2000 USDT

Tình huống 1: Nhà giao dịch chỉ dùng lệnh của nhà tạo lập

Phí khi mở vị thế: 2 × 60.000 × 0,02% = 24 USDT

Phí khi đóng vị thế: 2 × 61.000 × 0,02% = 24,4 USDT

Lợi nhuận ròng: 2000 − 24 − 24,4 = 1951,6 USDT

Tình huống 2: Nhà giao dịch chỉ dùng lệnh của nhà taker

Phí khi mở vị thế: 2 × 60.000 × 0,055% = 66 USDT

Phí khi đóng vị thế: 2 × 61.000 × 0,055% = 67,1 USDT

Lợi nhuận ròng: 2000 − 66 − 67,1 = 1866,9 USDT

Chênh lệch lợi nhuận: 1951,6 − 1866,9 = 84,7 USDT có lợi cho nhà tạo lập

Ví dụ này rõ ràng cho thấy việc sử dụng lệnh của nhà tạo lập có thể giúp tăng lợi nhuận của bạn lên khoảng 4,6% so với dùng lệnh taker cho cùng một vị thế giao dịch.

Bảng so sánh nhà tạo lập và nhà taker

Cách đặt lệnh nhà tạo lập đúng cách

Nếu bạn muốn làm việc với lệnh của nhà tạo lập và hưởng lợi từ phí thấp, hãy làm theo các hướng dẫn sau:

1. Sử dụng lệnh giới hạn. Chỉ lệnh giới hạn mới có thể được phân loại là lệnh nhà tạo lập.

2. Đặt giá chiến lược. Đối với vị thế mua (long), đặt giá thấp hơn mức giá mua tốt nhất hiện có; đối với vị thế bán (short), đặt giá cao hơn mức giá bán tốt nhất. Điều này giúp tăng khả năng khớp lệnh.

3. Xem xét sử dụng lệnh Post-Only. Tùy chọn này đảm bảo lệnh của bạn không được thực hiện ngay lập tức và tự động nằm trong sổ lệnh.

4. Kiên nhẫn chờ đợi. Khác với lệnh taker, lệnh nhà tạo lập đòi hỏi kiên nhẫn — có thể mất một thời gian để lệnh của bạn khớp với yêu cầu của nhà giao dịch khác.

Kết luận: chọn chiến lược phù hợp phong cách giao dịch của bạn

Việc lựa chọn giữa nhà tạo lập và nhà taker là sự cân bằng giữa tốc độ và tiết kiệm. Nếu bạn là nhà giao dịch tích cực, sẵn sàng chờ đợi một chút, lệnh của nhà tạo lập sẽ giúp giảm đáng kể chi phí giao dịch và tăng lợi nhuận ròng. Ngược lại, nếu bạn cần thực hiện nhanh chóng, lệnh taker là lựa chọn phù hợp dù phí cao hơn.

Hiểu rõ về cơ chế của nhà tạo lập và nhà taker sẽ giúp bạn đưa ra quyết định có ý thức hơn về cấu trúc các giao dịch của mình và tối ưu hóa chiến lược giao dịch phù hợp với mục tiêu và sở thích của bạn.