Hiểu về Giá trị Sổ sách và Tỷ lệ Giá trên Giá trị Sổ sách: Năm lựa chọn cổ phiếu tháng 2 đáng xem xét

Xác định giá trị thực sự trên thị trường chứng khoán đòi hỏi nhiều hơn việc chỉ nhìn vào các con số tiêu đề. Các nhà đầu tư tinh tường nhận ra rằng giá trị sổ sách là một trong những khái niệm cơ bản nhất để phát hiện các cơ hội khi giá cổ phiếu lệch khỏi giá trị nội tại của công ty. Tuy nhiên, nhiều người tham gia thị trường bỏ qua chỉ số mạnh mẽ này để ưu tiên các công cụ định giá phổ biến hơn. Mối quan hệ giữa giá thị trường của công ty và giá trị sổ sách của nó—được thể hiện qua tỷ số giá trên giá trị sổ— cung cấp một góc nhìn hấp dẫn để tìm kiếm các cổ phiếu có thể đang bị định giá thấp hơn so với giá trị nội tại của chúng.

Tháng Hai này, một số cổ phiếu nổi bật nhờ kết hợp tỷ lệ giá trên giá trị sổ thấp với triển vọng tăng trưởng mạnh mẽ và các dự báo tích cực từ các nhà phân tích. Trong số đó, Invesco (IVZ), Harmony Biosciences (HRMY), Concentrix (CNXC), Patria Investments Limited (PAX), và Global Payments (GPN) là những cơ hội hấp dẫn dành cho các nhà đầu tư tập trung vào giá trị, hiểu rõ cách thức hoạt động của giá trị sổ sách trong phân tích đầu tư.

Giá trị sổ sách thực sự thể hiện điều gì trong phân tích đầu tư

Để sử dụng hiệu quả giá trị sổ sách như một công cụ đầu tư, nhà đầu tư phải hiểu chính xác số này thể hiện gì trên báo cáo tài chính của công ty. Giá trị sổ sách phản ánh giá trị dựa trên kế toán của một công ty—cụ thể, số tiền sẽ còn lại nếu tổ chức thanh lý tất cả tài sản ngay lập tức và thanh toán hết mọi khoản nợ phải trả. Từ góc độ cổ đông, giá trị sổ sách tương đương với phần vốn chủ sở hữu trên bảng cân đối kế toán sau khi tất cả nghĩa vụ đã được thanh toán.

Cách tính đơn giản là lấy tổng tài sản của công ty trừ đi tất cả các khoản nợ phải trả, phần còn lại chính là giá trị sổ sách. Trong thực tế, các kế toán viên còn phải loại bỏ các tài sản vô hình khỏi phép tính này, vì các mục này (như thương hiệu hoặc bằng sáng chế) không giữ nguyên giá trị trong trường hợp thanh lý bắt buộc. Số liệu cuối cùng thể hiện giá trị hữu hình, thực tế mà cổ đông phổ thông sẽ sở hữu nếu công ty ngừng hoạt động.

Phân biệt này cực kỳ quan trọng trong các quyết định đầu tư. Một giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu thấp không tự động có nghĩa là cổ phiếu đang rẻ—bối cảnh thị trường rất quan trọng. Giá trị sổ sách đặc biệt hữu ích khi phân tích các ngành đòi hỏi vốn lớn như ngân hàng, bảo hiểm, sản xuất, tài chính, nơi phần lớn giá trị của công ty nằm ở tài sản vật chất và tài chính. Đối với các công ty phần mềm, công ty công nghệ sinh học, hoặc doanh nghiệp dịch vụ dựa nhiều vào nghiên cứu và phát triển hoặc sở hữu trí tuệ, giá trị sổ sách trở nên ít ý nghĩa hơn như một thước đo định giá độc lập.

Tỷ số giá trên giá trị sổ (P/B) tiết lộ giá trị cổ phiếu như thế nào

Tỷ số giá trên giá trị sổ (P/B) được tính bằng cách chia vốn hóa thị trường hiện tại của công ty cho tổng giá trị sổ sách của nó. Công thức đơn giản này mang lại những hiểu biết bất ngờ: thị trường định giá công ty cao hơn hay thấp hơn so với giá trị trên bảng cân đối kế toán của nó?

Khi tỷ số P/B dưới 1.0, ý nghĩa khá rõ ràng—nhà đầu tư đang mua cổ phần với giá thấp hơn giá trị kế toán mà công ty thể hiện. Ví dụ, tỷ số 0.8 có nghĩa là bạn trả 80 xu cho mỗi đô la giá trị sổ sách. Khoảng chiết khấu này thu hút các nhà đầu tư giá trị, họ tự hỏi tại sao thị trường lại định giá công ty rẻ như vậy. Đôi khi, mức chiết khấu này phản ánh cơ hội thực sự. Trong khi đó, đôi khi nó lại cho thấy công ty sinh lời kém trên các tài sản của mình, hoặc quản lý đang phá hoại giá trị cổ đông qua việc phân bổ vốn kém hiệu quả.

Ngược lại, khi tỷ số P/B vượt quá 1.0, cổ phiếu đang được định giá cao hơn giá trị kế toán—mức giá cao hơn giá trị sổ sách. Tỷ lệ 2.0 nghĩa là nhà đầu tư trả hai đô la cho mỗi đô la giá trị sổ sách. Thường thì điều này phản ánh niềm tin của thị trường vào khả năng công ty tạo ra lợi nhuận vượt trung bình trên vốn chủ sở hữu, dự báo tăng trưởng trong tương lai mạnh mẽ. Một mức định giá cao hơn thường hợp lý nếu công ty đã trở thành mục tiêu mua lại hoặc sở hữu các tài sản vô hình có giá trị mà chưa thể hiện rõ trên bảng cân đối.

So sánh tỷ số P/B giữa các công ty cùng ngành sẽ cho ra những hiểu biết sâu sắc hơn nhiều so với so sánh giữa các ngành khác nhau, vì các chuẩn mực ngành thường khác nhau rõ rệt. Ví dụ, các ngân hàng thường giao dịch ở các tỷ lệ P/B khác biệt so với các nhà sản xuất hoặc các công ty dịch vụ tài chính, phản ánh đặc thù ngành nghề. So sánh một ngân hàng với các ngân hàng cùng ngành sẽ cung cấp thông tin hữu ích hơn nhiều so với so sánh nó với một công ty công nghệ, vì mô hình kinh doanh cơ bản khác biệt.

Khung lọc để phát hiện các cơ hội bị định giá thấp

Các nhà đầu tư chuyên nghiệp không dựa vào một chỉ số duy nhất mà kết hợp nhiều bộ lọc để xác định các công ty vượt qua nhiều tiêu chí giá trị.

Trước tiên, tỷ lệ P/B của công ty cần thấp hơn đáng kể trung vị ngành, cho thấy sự định giá thấp thực sự so với các đối thủ cùng ngành. Đồng thời, tỷ lệ giá trên doanh thu (P/S)—chia vốn hóa thị trường cho doanh thu hàng năm—cũng cần thấp hơn trung bình ngành, xác nhận rằng thị trường chưa phản ánh đúng khả năng tạo doanh thu của công ty.

Tiếp theo, các chỉ số định giá dựa trên dự báo lợi nhuận (P/E dựa trên ước tính của các nhà phân tích cho năm tới) cũng cần thấp hơn trung vị ngành, củng cố thêm khả năng công ty đang được định giá thấp thực sự. Tỷ lệ PEG (giá trên lợi nhuận dự kiến chia cho tốc độ tăng trưởng lợi nhuận dự kiến) dưới 1.0 cho thấy triển vọng tăng trưởng lợi nhuận hợp lý với mức giá cổ phiếu, phù hợp với các nhà đầu tư tìm kiếm giá trị tăng trưởng.

Các yếu tố thực tế cũng quan trọng không kém. Khối lượng giao dịch trung bình hàng ngày phải đủ lớn để dễ dàng mua bán—thường trên 100.000 cổ phiếu/ngày để đảm bảo tính thanh khoản hợp lý. Giá cổ phiếu tối thiểu thường đặt ở mức 5 đô la hoặc cao hơn để thể hiện tính nghiêm túc và giảm tác động của biến động penny stock.

Cuối cùng, sự đồng thuận của các nhà phân tích qua Zacks Rank (đo lường từ 1 “Mua mạnh” đến 5 “Bán mạnh”) kết hợp với điểm số Giá trị riêng (được xếp hạng từ A đến F) cung cấp sự xác thực từ các nghiên cứu chất lượng tổ chức. Sự kết hợp giữa Zacks Rank #1 hoặc #2 với điểm số Giá trị A hoặc B đã chứng minh khả năng dự đoán các cổ phiếu mang lại lợi nhuận vượt trội so với các chỉ số thị trường chung.

Năm công ty đáp ứng tiêu chuẩn lọc giá trị nghiêm ngặt

Invesco Ltd. (IVZ) là một trong những công ty quản lý đầu tư độc lập lớn nhất thế giới, có trụ sở tại Atlanta. Công ty này đạt Zacks Rank #1 và điểm số Giá trị B, đủ điều kiện nằm trong danh sách đặc biệt này. Ban lãnh đạo Invesco dự kiến tăng trưởng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu khoảng 20.9% trong 3-5 năm tới, cho thấy định giá hiện tại còn nhiều tiềm năng tăng trưởng.

Harmony Biosciences (HRMY), có trụ sở tại Plymouth Meeting, Pennsylvania, chuyên phát triển các phương pháp điều trị cho các rối loạn thần kinh hiếm gặp. Với Zacks Rank #1 và điểm số Giá trị xuất sắc A, Harmony thể hiện các tín hiệu chất lượng mạnh nhất trong nhóm. Công ty dự báo tăng trưởng EPS 3-5 năm tới khoảng 27.11%, cho thấy thị trường dược phẩm nhận thấy tiềm năng phát triển đáng kể trong các dự án của họ.

Concentrix Corporation (CNXC), trụ sở tại Newark, California, cung cấp dịch vụ quy trình kinh doanh tích hợp công nghệ cho các doanh nghiệp toàn cầu. Dù xếp hạng #2 theo Zacks nhưng vẫn có điểm số Giá trị A, Concentrix có mức tăng trưởng dự kiến thấp nhất trong nhóm, khoảng 8.76% EPS trong 3-5 năm, nhưng mức tăng trưởng này vẫn đủ để hỗ trợ lý do định giá.

Patria Investments Limited (PAX), có trụ sở chính tại quần đảo Cayman nhưng hoạt động chủ yếu ở Mỹ Latin, quản lý các khoản đầu tư lớn trong lĩnh vực tư nhân, hạ tầng và bất động sản. Đạt Zacks Rank #1 và điểm số Giá trị A, Patria dự báo tăng trưởng EPS khoảng 15.39% trong những năm tới, phản ánh sức hút của thị trường vốn tư nhân mới nổi.

Global Payments Inc. (GPN), cũng đặt trụ sở tại Atlanta, là nhà cung cấp hàng đầu về công nghệ xử lý thanh toán và phần mềm cho các thương nhân, tổ chức tài chính và người tiêu dùng toàn cầu. Với Zacks Rank #2 và điểm số Giá trị A, Global Payments dự báo tăng trưởng EPS 11.54%, thể hiện sự mở rộng ổn định trong ngành hạ tầng thanh toán ngày càng quan trọng.

Tại sao khung lọc này vượt trội hơn trung bình thị trường

Từ năm 2000, các chiến lược chọn cổ phiếu thành công nhất dựa trên các tiêu chuẩn định giá nghiêm ngặt và các bộ lọc chất lượng đã vượt xa lợi nhuận trung bình của thị trường chung. Trong khi S&P 500 trung bình mang lại khoảng 7.7% lợi nhuận hàng năm, các phương pháp kỷ luật kết hợp nhiều chỉ số giá trị đã đạt lợi nhuận trung bình hàng năm lên tới 48.4%, 50.2% và 56.7%. Những kết quả này chứng minh rằng các nhà đầu tư dành thời gian hiểu rõ các khái niệm cơ bản như giá trị sổ sách và cách nó liên hệ với giá thị trường sẽ có lợi thế lớn hơn so với những người chỉ dựa vào quan sát sơ sài hoặc giao dịch theo xu hướng.

Điều cốt lõi vẫn là: giá trị sổ sách, khi được hiểu đúng và sử dụng cùng các chỉ số bổ sung, cung cấp những thông tin hợp lệ về nơi có cơ hội thị trường. Các nhà đầu tư kết hợp kiến thức nền tảng này với quy trình lọc có hệ thống và phân tích chất lượng sẽ dễ dàng xác định các công ty có lợi thế về rủi ro và lợi nhuận, phù hợp với chiến lược kiên nhẫn, kỷ luật.