Cổ phiếu Rigetti Computing: Khi tiềm năng lượng tử gặp thực tế doanh thu

Rigetti Computing (NASDAQ: RGTI) đưa ra một thử thách đầu tư nghịch lý. Công ty đứng ở vị trí tiên phong trong đổi mới công nghệ máy tính lượng tử, đã xây dựng và vận hành các hệ thống lượng tử từ năm 2017 và đã triển khai thương mại các hệ thống máy tính lượng tử tại chỗ với số qubit từ 24 đến 84 kể từ năm 2021. Tuy nhiên, bên dưới hồ sơ công nghệ ấn tượng này lại là một bức tranh tài chính đáng lo ngại, đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về thời điểm đầu tư phù hợp.

Người tiên phong trong lĩnh vực máy tính lượng tử với vấn đề doanh thu

Là một hoạt động hợp pháp trong lĩnh vực máy tính lượng tử, Rigetti đã đạt được điều mà nhiều startup công nghệ không thể: doanh thu thực từ các sản phẩm thực tế. Tuy nhiên, quy mô của doanh thu đó kể một câu chuyện không thoải mái. Công ty ghi nhận doanh thu hàng năm là 10,8 triệu đô la trong năm 2024, nhưng tính đến báo cáo mới nhất, doanh thu năm 2025 mới chỉ đạt 5,2 triệu đô la trong khoảng thời gian từ đầu năm đến nay.

Thực tế về mặt toán học còn thách thức hơn khi xem xét pipeline bán hàng đã được công bố của công ty. Vào cuối năm 2025, Rigetti đã công bố hai đơn hàng lớn—hai hệ thống lượng tử Novera 9-qubit được bán cho một công ty sản xuất công nghệ châu Á và một startup về vật lý ứng dụng và trí tuệ nhân tạo tại California. Hai giao dịch này dự kiến sẽ tạo ra 5,7 triệu đô la doanh thu, tương đương với việc gấp đôi các đơn đặt hàng của công ty trong năm 2025. Tuy nhiên, có một điểm quan trọng: Rigetti không kỳ vọng ghi nhận doanh thu này cho đến nửa đầu năm 2026, và công ty chưa công bố thêm bất kỳ đơn hàng nào kể từ thông báo tháng 10 đó.

Lịch trình doanh thu này tạo ra một kịch bản đáng lo ngại: trừ khi Rigetti đạt được thêm các đơn hàng lớn trong thời gian tới, năm 2025 có thể kết thúc thấp hơn nhiều so với năm 2024. Với quỹ đạo bán hàng hiện tại và sự im lặng của công ty về các cơ hội mới, năm 2026 có thể gặp phải những khó khăn tương tự mặc dù dự kiến ghi nhận hai hợp đồng đã công bố trước đó.

Các số liệu năm 2025 kể câu chuyện cảnh báo

Sự suy thoái tài chính không chỉ dừng lại ở việc doanh thu đình trệ. Trong khi doanh số bán hàng đã giảm đáng kể so với đỉnh cao năm 2022, thì khoản lỗ của Rigetti đã mở rộng đáng kể—lỗ hàng năm đã tăng gấp năm lần, vượt quá 350 triệu đô la. Khoảng cách ngày càng lớn giữa việc lỗ tăng và doanh thu giảm cho thấy những thách thức vận hành vượt ra ngoài các vấn đề mở rộng thông thường của startup.

Các nhà phân tích của Wall Street do S&P Global Market Intelligence khảo sát không thấy rõ con đường để đạt lợi nhuận trong ngắn hạn. Dự báo của họ chỉ kéo dài đến năm 2030, và ngay cả khi đó, khả năng sinh lợi vẫn còn rất mơ hồ. Đối với các nhà đầu tư quen thuộc với các quỹ đạo tăng trưởng, điều này là một lời nhắc nhở rõ ràng: công nghệ máy tính lượng tử của Rigetti có thể tiên tiến, nhưng mô hình kinh doanh của họ vẫn chưa chứng minh được tính khả thi trên bất kỳ mốc thời gian nào có ý nghĩa.

Niềm tin của các tổ chức lớn đối lập với sự hoài nghi của các nhà phân tích

Điều làm phức tạp câu chuyện giảm giá này là niềm tin rõ ràng của các nhà đầu tư tổ chức lớn. American Assets Investment Management, Vanguard Group và BlackRock đều đã nắm giữ cổ phần trong Rigetti, với tổng cộng gần 20% cổ phần đang lưu hành. Sự hiện diện của họ cho thấy niềm tin vào tiềm năng dài hạn của công nghệ lượng tử của công ty—một niềm tin dựa trên khả năng tăng trưởng nhanh chóng mà công ty đã thể hiện.

Bằng chứng cho khả năng tăng trưởng này là có thật nhưng đã cũ. Giữa năm 2020 và 2022, Rigetti gần như đã nhân gấp bốn lần doanh thu hàng năm của mình, chứng minh rằng việc áp dụng công nghệ lượng tử có thể tăng tốc nhanh chóng khi các điều kiện phù hợp. Đỉnh cao năm 2022 đánh dấu điểm cao nhất trong quỹ đạo tài chính của công ty. Sự giảm sút sau đó cho thấy các điều kiện thúc đẩy sự tăng trưởng đó đã suy yếu, ít nhất là trong thời điểm hiện tại.

Những gì cần thay đổi để phục hồi

Câu hỏi đặt ra cho các nhà đầu tư là liệu Rigetti có thể tái tạo được đà tăng trưởng đã từng đặc trưng cho hiệu suất của mình vài năm trước hay không. Một số yếu tố cần phải phù hợp để có một sự phục hồi ý nghĩa:

Thứ nhất, công ty phải chứng minh khả năng ký thêm các đơn hàng lớn ngoài hai hợp đồng đã công bố. Đạt được một thỏa thuận lớn khác vào đầu năm 2026 sẽ gửi đi tín hiệu về sự tiến bộ thực sự chứ không chỉ là các giao dịch riêng lẻ.

Thứ hai, Rigetti cần thể hiện rằng 5,7 triệu đô la doanh thu dự kiến trong năm 2026 từ các đơn hàng đã công bố chỉ là nền tảng cho sự tăng trưởng rộng hơn, chứ không phải giới hạn khả năng bán hàng của họ. Các đơn đặt hàng bổ sung trong suốt năm 2026 sẽ cần thiết để khôi phục độ tin cậy vào giả thuyết tăng trưởng của công ty.

Thứ ba, công ty nên bắt đầu thể hiện một lộ trình hướng tới việc thu hẹp khoản lỗ hoặc ít nhất là ổn định cấu trúc chi phí, mặc dù lợi nhuận có thể còn xa mới đạt được.

Cho đến khi các điều kiện này xuất hiện rõ ràng, Rigetti Computing vẫn là một khoản đầu tư mang tính rủi ro cao hơn là một cơ hội đầu tư hấp dẫn. Ngành công nghiệp máy tính lượng tử chắc chắn có tiềm năng biến đổi, và Rigetti sở hữu khả năng công nghệ thực sự. Tuy nhiên, khả năng và tính khả thi thương mại chưa đồng nghĩa với nhau. Khoảng cách lớn giữa lời hứa về công nghệ của công ty và hiệu suất tài chính của nó có nghĩa là các nhà đầu tư nên chờ đợi bằng chứng rõ ràng hơn về việc tăng doanh thu bền vững trước khi rót vốn vào cổ phiếu máy tính lượng tử này.