Phân tích sâu: Tại sao Bitcoin lại giảm mạnh? Thanh khoản thị trường cạn kiệt và mất mức hỗ trợ quan trọng

Giá Bitcoin đã trải qua một đợt biến động mạnh vào đầu tháng 2. Tính đến ngày 2 tháng 2, giá Bitcoin tạm ghi nhận khoảng 76.850 USD, giảm đáng kể so với đỉnh gần đây.

Đợt giảm này không do một sự kiện đơn lẻ gây ra, mà là kết quả của nhiều yếu tố tác động cùng nhau trong bối cảnh thanh khoản thị trường cực kỳ khan hiếm.

01 Tình hình thị trường hiện tại: Mất giữ mức giá và áp lực từ các tổ chức

Thị trường Bitcoin hiện đang trải qua một cuộc kiểm tra áp lực nghiêm trọng đối với các vị thế của tổ chức. Tính đến ngày 2 tháng 2, giá Bitcoin tạm ghi nhận khoảng 76.850 USD, giảm khoảng 40% so với đỉnh năm 2025.

Mức giá này đã đe dọa đến ngưỡng hòa vốn của các tổ chức lớn như MicroStrategy, đồng thời sự lo ngại về thanh khoản cho các nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy cao cũng tăng nhanh.

Vị thế của các tổ chức đang đối mặt với thử thách nghiêm trọng. MicroStrategy cùng 11 quỹ ETF Bitcoin giao ngay nắm giữ tổng cộng khoảng 10% lượng Bitcoin lưu hành, với chi phí trung bình mua vào hợp nhất lên tới 85.360 USD.

Tính theo giá hiện tại, các vị thế này đang lỗ lũy kế khoảng 8.000 USD mỗi Bitcoin, tổng lỗ chưa thực hiện lên tới khoảng 7 tỷ USD.

Dòng vốn chảy vào các ETF Bitcoin giao ngay cũng phản ánh áp lực thị trường. Các ETF này đã liên tiếp 10 ngày giao dịch rút ròng, nhà đầu tư đang rút tiền khi giá đã ở mức cao sau đợt tăng, cấu trúc dòng vốn này đang làm gia tăng biến động giảm của thị trường.

Dữ liệu về các vụ cháy tài khoản cũng rất đáng báo động. Theo dữ liệu của Coinglass, chỉ riêng ngày 1 tháng 2, tổng hợp các hợp đồng bị cháy trên toàn mạng lưới tiền điện tử đã vượt quá 2,5 tỷ USD, với số người cháy tài khoản lên tới 420.000, trong đó hơn 90% là các vị thế mua (long).

02 Nguyên nhân cốt lõi: Khoảng trống thanh khoản làm gia tăng biến động thị trường

Nguyên nhân căn bản khiến Bitcoin giảm mạnh gần đây chính là sự liên tục cạn kiệt thanh khoản của thị trường. Phân tích của Tiger Research chỉ ra rằng, khối lượng giao dịch Bitcoin giảm rõ rệt, ngay cả những tác động nhỏ cũng đủ để gây ra biến động giá quá mức trong môi trường thanh khoản thấp.

Sự co hẹp thanh khoản này có thể quan sát qua nhiều khía cạnh: khối lượng giao dịch trung bình hàng ngày gần đây thấp hơn đáng kể so với đỉnh năm 2025, chênh lệch giá mua bán mở rộng, các hợp đồng chưa đáo hạn và phí tài chính trong thị trường phái sinh cũng ở mức thấp tương đối.

Nhà phân tích vĩ mô toàn cầu Raoul Pal cung cấp góc nhìn rộng hơn. Ông cho rằng, nguyên nhân của đợt giảm này không phải do vấn đề cấu trúc của tiền điện tử, mà là do thiếu hụt nghiêm trọng thanh khoản USD gây ra phản ứng dây chuyền.

Pal chỉ ra rằng, khi Bộ Tài chính Mỹ xây dựng lại tài khoản tiền mặt (TGA), tác động tiêu cực đến thanh khoản không còn được bù đắp bởi các cơ chế mua lại đảo ngược (RRP), việc xây dựng lại TGA trở thành hình thức hút ròng thanh khoản thuần túy.

Tình trạng cạn kiệt thanh khoản này càng trở nên trầm trọng hơn do hai lần chính phủ Mỹ phải đóng cửa và các “vấn đề khác của hệ thống tài chính Mỹ”. Trong môi trường thanh khoản khan hiếm, các tài sản trú ẩn truyền thống như vàng đã hút hết dòng tiền có thể chảy vào Bitcoin và cổ phiếu công nghệ.

03 Sự kiện then chốt: Hai nguyên nhân chính thúc đẩy đà giảm

Thị trường vốn đã thiếu hụt thanh khoản, hai sự kiện quan trọng trở thành “giọt nước làm tràn ly” gây sụt giảm mạnh.

Báo cáo tài chính của Microsoft không đạt kỳ vọng trở thành nguyên nhân đầu tiên của đợt giảm. Ngày 29 tháng 1, báo cáo quý 4 của Microsoft cho thấy tốc độ tăng trưởng của dịch vụ đám mây Azure chậm lại, giảm 1% so với quý trước, làm dấy lên lo ngại về bong bóng đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo.

Trong bối cảnh hoảng loạn lan rộng, nhà đầu tư bắt đầu cắt giảm các vị thế rủi ro, Bitcoin, với đặc tính biến động cao, là một trong những mục tiêu đầu tiên.

Việc đề cử Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) gây lo ngại về chính sách cũng kích hoạt đợt giảm thứ hai. Ngày 29 tháng 1, có tin cho biết Tổng thống Trump chuẩn bị đề cử Kevin Wals làm Chủ tịch Fed tiếp theo.

Wals được thị trường xem là nhân vật hawkish, từng phản đối chính sách nới lỏng định lượng (QE) và cảnh báo rủi ro lạm phát trong thời gian từ 2006 đến 2011 khi làm ủy viên Fed. Thông tin này ngay lập tức gây lo ngại về việc thắt chặt thanh khoản.

Trong lịch sử tiền điện tử, khi thanh khoản dồi dào, thị trường thường hoạt động tốt, nhưng viễn cảnh Wals làm chủ tịch Fed đã làm gia tăng tâm lý lo ngại về thắt chặt thanh khoản. Trong bối cảnh thị trường đã căng thẳng về thanh khoản, nhà đầu tư lập tức bắt đầu bán tháo.

04 Phân tích kỹ thuật: Mất giữ các mức hỗ trợ then chốt và biến đổi tâm lý

Theo phân tích kỹ thuật, trong đợt giảm này, Bitcoin đã phá vỡ mức hỗ trợ cấu trúc quan trọng — giá thực hiện hoạt động (Active Realized Price). Mức này vào khoảng 87.000 USD.

Giá thực hiện hoạt động là một chỉ số on-chain, loại trừ các vị thế chưa hoạt động lâu dài, dựa trên trung bình chi phí của các token đang hoạt động trên thị trường. Nói cách khác, giá thực hiện hoạt động là ngưỡng phân định lãi lỗ của các nhà đầu tư đang giao dịch.

Khi giá phá vỡ mức này, phần lớn các nhà tham gia tích cực sẽ cùng rơi vào trạng thái lỗ. Trong quá trình giảm từ 87.000 USD xuống 81.000 USD, áp lực tâm lý càng gia tăng, vì vô số nhà giao dịch mua ở mức cao buộc phải chịu lỗ lướt sóng, từ đó thúc đẩy tâm lý bán tháo.

Từ góc độ tâm lý thị trường, việc phá vỡ giá thực hiện hoạt động mang tính tự củng cố. Khi giá giảm xuống dưới mức này, các nhà nắm giữ ngắn hạn thường thua lỗ, khả năng chịu đựng rủi ro giảm, dễ dẫn đến bán tháo hoảng loạn khi tiếp tục giảm.

Cơ chế này khiến mức 87.000 USD từ hỗ trợ trở thành kháng cự, và việc giá vượt lại mức này sẽ đối mặt với áp lực “giải cứu” vị thế.

05 Cấu trúc thị trường: Bitcoin chi phối và độ liên kết cao

Thị trường tiền điện tử năm 2026 đã phơi bày một thực tế đáng lo ngại: mặc dù có hàng nghìn token thay thế và sự tham gia của các tổ chức, thị trường vẫn chủ yếu biến động theo Bitcoin, gần như không có sự đa dạng thực sự.

Sự liên kết này thể hiện rõ trong đợt giảm giá. Năm nay, giá Bitcoin đã giảm 14% xuống còn 75.000 USD, mức thấp nhất kể từ tháng 4 năm ngoái, gần như tất cả các token chính và phụ đều giảm với biên độ tương tự hoặc lớn hơn.

Trong 16 chỉ số do CoinDesk theo dõi, hầu hết đều giảm từ 15% đến 19% trong năm nay. Các chỉ số liên quan đến DeFi, hợp đồng thông minh và token tính toán giảm từ 20% đến 25%.

Điều đáng lo ngại hơn nữa là các token liên quan đến các giao thức blockchain tạo ra doanh thu thực tế cũng giảm theo Bitcoin. Ví dụ, token của giao thức cho vay hàng đầu Ethereum Aave là AAVE đã giảm 26%.

Người sáng lập 10x Research, Markus Thielen, nhận định rằng sự trỗi dậy của stablecoin đã thay đổi căn bản cấu hình của thị trường tiền điện tử. Stablecoin cho phép nhà đầu tư nhanh chóng chuyển từ trạng thái tăng giá sang trung lập, đóng vai trò như một lớp phòng thủ trong thị trường tiền điện tử.

06 Triển vọng tương lai: Hồi phục thanh khoản và tái cấu trúc thị trường

Thị trường hiện tại đang tránh xa Bitcoin. Khối lượng giao dịch tiếp tục giảm, áp lực bán vẫn tồn tại, khiến việc phục hồi giá ngày càng khó khăn. Trong ngắn hạn, sự không chắc chắn vẫn còn. Bitcoin có khả năng tiếp tục theo đuổi xu hướng đi theo thị trường chứng khoán.

Mức 80.000 USD đã mất, không loại trừ rủi ro giảm sâu hơn. Tuy nhiên, khi thị trường chứng khoán chuyển sang trạng thái đi ngang, Bitcoin có thể lại trở thành công cụ đầu tư thay thế được thị trường ưa chuộng.

Theo kinh nghiệm lịch sử, mỗi khi cổ phiếu công nghệ gặp phải lo ngại bong bóng và trì trệ, dòng vốn thường luân chuyển sang các tài sản thay thế. Sự cải thiện thanh khoản của Bitcoin có thể đến từ sự luân chuyển này của dòng vốn.

Trong khi đó, các chính sách thân thiện với tiền điện tử của SEC và CFTC đang dần được thực thi. Việc cho phép đầu tư tiền điện tử vào tài khoản hưu trí 401(k) sẽ mở ra cánh cửa dòng vốn tiềm năng lên tới 1 nghìn tỷ USD. Sự cải thiện cấu trúc dòng tiền này sẽ căn bản thay đổi độ sâu và tính ổn định của thị trường Bitcoin.

Ở góc độ dài hạn hơn, các chính sách mở rộng thanh khoản toàn cầu và sự kiên định của các tổ chức trong chính sách đối với tiền điện tử vẫn tiếp tục duy trì. Các tổ chức tích trữ theo chiến lược vẫn đang tiến hành một cách có trật tự, mạng lưới Bitcoin không gặp vấn đề vận hành nào đáng kể.

Đợt giảm này chỉ là biến động quá mức tạm thời do thiếu hụt thanh khoản, chưa làm lung lay nền tảng xu hướng tăng dài hạn.

Các mốc giá gần đây của Bitcoin và các sự kiện quan trọng

Triển vọng tương lai

Khi thanh khoản thị trường dần hồi phục, giá thực hiện hoạt động sẽ chuyển từ kháng cự sang hỗ trợ, thị trường sẽ đánh giá lại giá trị của Bitcoin.

Trước thời điểm đó, nhà đầu tư buộc phải thích nghi với môi trường biến động cao và thanh khoản thấp, hoặc chờ đợi tín hiệu rõ ràng hơn.

Như Raoul Pal đã nói: “Nỗi đau hiện tại có thể chỉ là cơn đau chuyển đổi thanh khoản, chứ không phải là kết thúc của chu kỳ tăng của tiền điện tử.” Đối với nhà đầu tư dài hạn, việc hiểu bản chất của biến động thị trường quan trọng hơn việc dự đoán xu hướng giá ngắn hạn.