Rửa tiền trong thị trường dự đoán: Những thực tế nguy hiểm đằng sau danh nghĩa "Phát hiện sự thật"

Thị trường dự đoán là các sản phẩm tài chính cho phép đặt cược vào các sự kiện trong tương lai, đổi lại là lợi nhuận hoặc thua lỗ. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, các nền tảng này không còn đơn thuần là nơi tính toán xác suất nữa mà ngày càng bị nghi ngờ hoạt động như một phương tiện rửa tiền thông tin nội bộ. Trong khi các nền tảng như Polymarket được ca ngợi là “động cơ phát hiện sự thật”, thì đằng sau đó lại ẩn chứa những vấn đề cấu trúc, khiến “độ chính xác” của thị trường trở thành một tín hiệu cảnh báo nguy hiểm với ý nghĩa mới.

Cấu trúc rửa tiền lộ diện qua giao dịch Maduro

Trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024, Polymarket đã thể hiện độ chính xác vượt xa các phương tiện truyền thông chính thống và các cuộc thăm dò dư luận. Thành công này đã khiến nhận thức về thị trường dự đoán như một cơ chế tinh vi để phát hiện sự thật ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ngay sau đó, một ví dụ đã làm nổi bật ý nghĩa nguy hiểm của “độ chính xác” này.

Đó là các giao dịch trên Polymarket liên quan đến việc Tổng thống Nicolás Maduro của Venezuela từ chức và bị bắt giữ. Một tài khoản mới đã đặt cược khoảng 30.000 USD rằng Maduro sẽ từ chức trước cuối tháng. Thời điểm đó, thị trường đánh giá khả năng này là rất thấp, nhưng chỉ vài giờ sau, cảnh sát đã bắt giữ Maduro và truy tố hình sự tại New York. Tài khoản này đã đóng vị thế với lợi nhuận vượt quá 400.000 USD.

Bề ngoài, thị trường đã “đúng”. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ nếu các giao dịch này dựa trên thông tin nội bộ chứ không phải thông tin công khai, thì độ chính xác của thị trường chỉ là rửa tiền qua các giao dịch dựa trên tin nội bộ. Nói cách khác, thị trường không thực sự “phát hiện sự thật”, mà đang cho phép những người có quyền truy cập hạn chế vào thông tin biến kiến thức đặc quyền thành tiền mặt theo kiểu rửa tiền.

Xung đột thị trường Zelensky: Cơ chế mất kiểm soát trong quản trị

Nếu giao dịch Maduro phản ánh vấn đề về thông tin nội bộ, thì “thị trường vest của Zelensky” còn cho thấy những thiếu sót căn bản trong quản trị.

Năm 2025, một cược trên Polymarket đặt ra câu hỏi “Tổng thống Zelensky của Ukraine có mặc vest đến tháng 7 không?” đã thu hút hàng trăm triệu USD giao dịch. Khi Zelensky xuất hiện công khai trong một chiếc áo khoác đen của nhà thiết kế nổi tiếng, các phương tiện truyền thông và chuyên gia thời trang đều gọi đó là “vest”. Tuy nhiên, hệ thống xác định kết quả (oracle) mang tên Manhattan Machine đã bỏ phiếu “Không”.

Vấn đề nằm ở tính chủ quan của việc xác định kết quả. Một số lượng nhỏ các chủ sở hữu token lớn có đủ quyền bỏ phiếu để ép buộc kết quả phù hợp lợi ích của họ. Nếu họ đặt cược đối lập với kết quả có rủi ro lớn, và lợi ích từ việc gian lận kết quả vượt quá chi phí sửa chữa hệ thống, thì tham nhũng sẽ tất yếu xảy ra. Đây chính là bằng chứng cho thấy hệ thống hoạt động đúng theo thiết kế, nhưng lại phản ánh vấn đề về cấu trúc động lực quản trị căn bản.

Độ chính xác mang ý nghĩa “tín hiệu cảnh báo” như thế nào: Dòng chảy thông tin nội bộ

Những người ủng hộ thị trường dự đoán cho rằng, nếu có hoạt động giao dịch nội bộ, thị trường sẽ phản ứng sớm hơn và “đẩy nhanh sự thật”. Tuy nhiên, logic này có những thiếu sót căn bản.

Nếu thị trường tăng độ chính xác bằng cách rửa tiền các thông tin bí mật, rò rỉ chiến dịch quân sự, lịch trình nội bộ của chính phủ hoặc các dữ liệu chưa công khai khác, thì thị trường đó không còn là thị trường thông tin dành cho công chúng nữa, mà biến thành một nền tảng giao dịch bí mật, bóng tối.

Sự khác biệt căn bản nằm ở việc thưởng cho khả năng phân tích tốt hơn và khả năng tiếp cận quyền lực. Thị trường có ranh giới mờ nhạt này sẽ không tránh khỏi sự chú ý của các cơ quan quản lý. Vấn đề không phải là “độ chính xác không chính xác” của thị trường, mà chính là “quá chính xác” — tức là phản ánh những thông tin không nên công khai.

Thâm nhập Wall Street và ranh giới điều tiết

Sự bùng nổ của thị trường dự đoán đang tạo ra những lo ngại mới. Khối lượng giao dịch tăng vọt, các nền tảng chính như Kalshi và Polymarket đạt hàng trăm triệu USD mỗi năm. Riêng Kalshi đã xử lý khoảng 24 tỷ USD giao dịch trong năm ngoái.

Điều đáng chú ý hơn là sự tham gia của Wall Street. Sở Giao dịch New York (NYSE) đã đề xuất mua lại chiến lược trị giá tối đa 2 tỷ USD đối với Polymarket, và định giá công ty này khoảng 9 tỷ USD. Tín hiệu này cho thấy thị trường dự đoán đang tiến hóa thành một phần không thể thiếu của thị trường tài chính truyền thống.

Song song đó, các cơ quan quản lý cũng ngày càng quan tâm. Các nghị sĩ Hạ viện như ông Rick Tress đã đề xuất dự luật cấm hoạt động giao dịch nội bộ, cảnh báo về nguy cơ hoạt động này trở thành cơ hội “tiền trước” của hoạt động nội bộ.

Tháo bỏ mặt nạ: Thừa nhận ý nghĩa thực sự của thị trường dự đoán

Cho đến nay, thị trường dự đoán vẫn tự xưng là “động cơ cao cả để phát hiện sự thật”. Nhưng đã đến lúc thẳng thắn thừa nhận ý nghĩa thực sự của nó.

Thị trường dự đoán đơn giản là các sản phẩm tài chính đặt cược vào các sự kiện trong tương lai. Không cần các lời giải thích hoa mỹ, không cần công nghệ blockchain hay các lý do kinh tế học, bản chất của nó không thay đổi. Người tham gia không chỉ theo đuổi lợi ích dựa trên “nhìn trước” hay “phát hiện thông tin”, mà đơn giản là kiếm lợi từ việc dự đoán chính xác kết quả tương lai.

Vấn đề cốt lõi nằm ở “chiêu trò giả mạo” này. Miễn là các nền tảng tự xưng là “máy móc phát hiện sự thật”, thì mọi tranh cãi đều có thể trông như một cuộc khủng hoảng tồn tại. Tuy nhiên, nếu thẳng thắn xem thị trường dự đoán như một sản phẩm tài chính rủi ro cao, thì các tranh cãi sẽ không còn là khủng hoảng triết học nữa, mà trở thành những vấn đề thực tế cần cải thiện về quy định và thiết kế.

Việc thừa nhận rằng nền tảng là “động cơ nhận thức” chứ không phải “sản phẩm cá cược” sẽ giúp xây dựng khung quy định rõ ràng và đạo đức hơn. Khi thị trường tiết lộ ý nghĩa thực sự của nó, thì sự minh bạch chân chính mới có thể được hình thành.