Lời cá cược cuối cùng của Hal Finney: Sự giao thoa giữa cựu binh Bitcoin và sự bất tử trong đông lạnh

Trong câu chuyện ban đầu về Bitcoin, có một cái tên luôn được nhắc đến nhưng ít ai hiểu rõ sâu sắc — đó chính là Hal Finney. Là người đầu tiên trong mạng lưới Bitcoin nhận được giao dịch, ông đã dùng cả đời để thể hiện thế nào là “người lạc quan về công nghệ thực sự”. Nhưng lựa chọn cuối cùng của ông lại khiến người ta suy ngẫm hơn cả những đóng góp của ông cho Bitcoin.

Từ hacker mật mã đến người tiên phong của Bitcoin

Hal Finney không phải là một kỹ sư phần mềm bình thường. Danh tính của ông còn xa hơn thế: ông là người thực hành phong trào “hacker mật mã”, là tín đồ của mật mã tự do, và là người tiên phong thúc đẩy quyền riêng tư kỹ thuật số.

Trước khi trở thành người trải nghiệm Bitcoin, Finney đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lĩnh vực mật mã học. Phần mềm mã hóa PGP do ông giúp phát triển sau này trở thành chiếc ô bảo vệ cho các nhà báo, người tố giác và liên lạc bí mật trên toàn cầu. Năm 2013, Edward Snowden, cựu nhân viên của NSA tiết lộ kế hoạch giám sát quy mô lớn của Mỹ, chính là người sử dụng bộ công cụ này.

Và vào năm 2009, khi Satoshi Nakamoto thử nghiệm mạng lưới Bitcoin, sự xuất hiện của Hal Finney không hề ngẫu nhiên — ông là người lý tưởng và là người thực hành. Giao dịch thử nghiệm đó đã giúp Finney trở thành người đầu tiên trên thế giới nhận được Bitcoin. So với câu chuyện Laszlo Hanyecz mua pizza bằng 10.000 đồng Bitcoin vào năm 2010, giao dịch của Finney đã xảy ra hơn một năm trước.

Kỹ sư, chứ không phải nhà đầu tư

Điều thú vị là, Hal Finney chưa bao giờ giàu có nhờ Bitcoin. Nghe có vẻ mâu thuẫn — một trong những người dùng sớm nhất sở hữu Bitcoin, lại chọn đổi chúng lấy đô la sớm. Nhưng chính điều này làm nên nét đặc biệt của Finney: ông là kỹ sư, quan tâm đến công nghệ hơn là ham muốn về của cải.

Nhiều người sau này đã đạt được tự do tài chính nhờ Bitcoin, nhưng Finney lại không chứng kiến được ánh hào quang của Bitcoin ngày nay. Đầu năm 2014, ông được chẩn đoán mắc bệnh xơ cứng teo cơ cột sống (ALS), còn gọi là bệnh tiến triển mất khả năng vận động. Bệnh này dần lấy đi khả năng di chuyển của ông, cuối cùng nhốt ông trong chính cơ thể mình.

Đối mặt với hoàn cảnh đó, Finney nhận được sự quyên góp từ cộng đồng yêu thích tiền mã hóa — 25 đồng Bitcoin. Theo giá trị thị trường lúc đó, số tiền này tương đương khoảng 1,4 triệu USD, dự kiến dùng để mua thiết bị giúp ông giao tiếp với thế giới bên ngoài. Nhưng Finney đã đưa ra một quyết định còn táo bạo hơn.

Giấc mơ của nhiệt học lạnh: chống lại cái chết bằng đông lạnh

Thay vì mua thiết bị giao tiếp để kéo dài chất lượng cuộc sống còn lại, Finney đã đầu tư số tiền này vào một công nghệ mang tính viễn tưởng hơn: nhiệt học lạnh (Cryogenics), tức là bảo quản cơ thể trong trạng thái đông lạnh. Ông đã cược tất cả số tiền đó, cược chính thi thể của mình, hy vọng rằng công nghệ tương lai có thể giúp ông tỉnh dậy từ trạng thái đông lạnh.

Ngày 28 tháng 8 năm 2014, Hal Finney qua đời tại bệnh viện. Thi thể ông được gửi đến Quỹ Kéo dài tuổi thọ Alcor (Alcor Life Extension Foundation), tổ chức nổi tiếng với việc bảo quản thi thể của huyền thoại bóng chày Mỹ Williams, và cũng là một trong những tổ chức tiên phong nghiên cứu đông lạnh cơ thể người trên toàn cầu.

Nhưng quyết định này mang ý nghĩa vượt xa công nghệ. So với sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ mã hóa trong mười năm qua, công nghệ đông lạnh gần như chưa có tiến bộ thực chất nào. Các tinh thể đá trong quá trình đông lạnh có thể phá hủy mô não, công nghệ hiện tại cũng không đảm bảo có thể rã đông cơ thể nguyên vẹn, và chưa từng có ai sống lại từ trạng thái đông lạnh. Nhiều nhà khoa học cho rằng, công nghệ này có thể mãi mãi không thể thành hiện thực.

Niềm tin vĩnh cửu vào tương lai

Dù tồn tại những bất định về mặt khoa học, mô tả của vợ ông về Hal Finney đã hé lộ suy nghĩ thật sự của ông:

Ông luôn tràn đầy hy vọng về ngày mai. Ông đón nhận mọi tiến bộ mới, mọi công nghệ mới. Ông sống hưởng thụ cuộc đời và tận dụng mọi thứ mà cuộc sống ban tặng.

Câu nói này có thể là lời mô tả chính xác nhất về cuộc đời của Hal Finney. Ông không trốn tránh cái chết, mà chọn một niềm tin tối hậu vào tương lai. Từ giấc mơ về quyền riêng tư của hacker mật mã, đến giao dịch đầu tiên của mạng lưới Bitcoin, rồi đến cược cuối cùng trong việc đông lạnh cơ thể, toàn bộ cuộc đời Finney là một hành trình khám phá: Công nghệ có thể đi xa đến đâu? Trí tưởng tượng của nhân loại có thể đưa chúng ta đến đâu?

Có thể ông sẽ mãi mãi không thấy được sự trưởng thành của công nghệ đông lạnh, giống như ông không thể dự đoán được giá trị của Bitcoin ngày nay. Nhưng những gì Hal Finney để lại không chỉ là một cái tên trong lịch sử Bitcoin, mà còn là một tinh thần — không ngừng khám phá, không bao giờ từ bỏ trí tưởng tượng về tương lai.