Sự thật về thị trường tiền điện tử sau khi Mỹ kết thúc QT: Phản ứng ngắn hạn hay mở đầu cho một thị trường bò lớn?

Tháng 12 đầu năm, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chính thức tuyên bố kết thúc chính sách thắt chặt định lượng (QT), ngay lập tức gây ra phản ứng tập thể trên thị trường tiền mã hóa. Trong ngày, BTC tăng khoảng 8%, trở lại mức trên 93.000 USD, ETH còn tăng gần 10%, quay trở lại mốc 3.000 USD. Các tài sản mã hóa chính khác cũng đón nhận làn sóng tăng giá, SUI, SOL và các đồng tiền cạnh tranh khác còn tăng mạnh hơn nữa. Bầu không khí thị trường từ trạng thái yên ắng chuyển sang sôi động, nhà đầu tư bắt đầu kỳ vọng về làn sóng thanh khoản mới sẽ đến.

Tuy nhiên, các ý kiến trong nội bộ thị trường không thống nhất. Nhiều chuyên gia nhận định, đợt tăng mạnh này có thể chỉ là một phản ứng kỹ thuật trong thị trường gấu, không phải là dấu hiệu của xu hướng mới bắt đầu. Vậy chính sách điều chỉnh của Mỹ liệu có thể mang lại bước ngoặt thực chất cho thị trường tiền mã hóa hay không?

Bài học lịch sử: Kết thúc QT năm 2019 ra sao

Để hiểu rõ hiện tại, chúng ta hãy quay lại thời điểm kết thúc QT lần trước. Ngày 1/8/2019, đã hơn 6 năm kể từ đó.

Thời điểm đó, thị trường mã hóa vừa trải qua đỉnh cao của một đợt tăng giá nhỏ. Sau cú sụp đổ cuối năm 2018, BTC đã tăng lên gần 13.970 USD. Dù còn cách đỉnh lịch sử 19.000 USD trước đó, nhưng thị trường nhìn chung lạc quan, cho rằng một đợt tăng giá mới sắp bắt đầu.

Ngày 31/7/2019, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang Mỹ (FOMC) tuyên bố sẽ chính thức kết thúc kế hoạch QT vào ngày hôm sau. Thời điểm đó, Bitcoin vừa trải qua đợt điều chỉnh mạnh gần 30%, giảm xuống khoảng 9.400 USD. Sau khi Fed tuyên bố dừng QT, ngày 31/7, BTC phản ứng tăng 6% trong ngắn hạn, rồi trong vài ngày tiếp theo lại phục hồi lên mức 12.000 USD.

Tuy nhiên, đà tăng này không duy trì được lâu. Ngày 26/9, thị trường mã hóa đón nhận đợt giảm mạnh mới, giá thấp nhất xuống còn 7.800 USD. Dù trong tháng 10 có phản ứng ngắn hạn nhờ các chính sách tích cực, nhưng sau đó lại rơi vào trạng thái dao động trong xu hướng gấu. Đến tháng 3/2020, sự kiện “3.12” bùng nổ, thị trường mã hóa mới chính thức rơi vào trạng thái sụp đổ.

Trong cùng thời kỳ, chỉ số Nasdaq của Mỹ lại có xu hướng hoàn toàn khác biệt. Từ tháng 8/2019 đến tháng 2/2020, Nasdaq liên tục tăng, tạo đỉnh mới, đến tháng 2/2020 đạt mức cao lịch sử 9.838 điểm. Sau đó, cùng với thị trường mã hóa, chỉ số này cũng rơi vào trạng thái sụp đổ.

Trong chu kỳ này, thị trường mã hóa có phần được hưởng lợi tạm thời sau khi kết thúc QT, nhưng cho đến khi Fed bắt đầu “nới lỏng không giới hạn” (ngày 15/3/2020), xu hướng chung vẫn là dao động giảm.

Quy mô tăng gấp 10 lần, xu hướng ổn định: Sự khác biệt cốt lõi giữa 2019 và 2025

Vậy, hôm nay khác gì so với 6 năm trước?

Tháng 12/2025, sau khi Bitcoin đạt đỉnh lịch sử 126.08K vào tháng 10, thị trường đã trải qua đợt điều chỉnh mạnh gần 2 tháng, mức giảm lớn nhất hơn 36%. Nhìn bề ngoài, chu kỳ này có nét tương đồng với năm 2019 — đều là giai đoạn biến động lớn sau một đợt tăng giá. Nhưng điểm khác biệt cốt lõi lại mang tính quyết định.

Thị trường mã hóa hiện đã nhận được sự công nhận rộng rãi từ các tổ chức tài chính truyền thống. Các công ty niêm yết lớn áp dụng chiến lược dự trữ tài sản mã hóa, ETF tiền mã hóa trở thành bình thường, những điều này còn mới mẻ vào năm 2019. Quan trọng hơn, quy mô thị trường mã hóa đã tăng hơn 10 lần so với năm 2019, các nhà tham gia thị trường từ chủ yếu là cá nhân nhỏ lẻ đã chuyển sang chủ đạo là các tổ chức lớn.

Về đặc điểm biến động, sự khác biệt còn rõ rệt hơn nữa. So sánh hiệu suất của 2 năm trước khi kết thúc QT năm 2019 và 2 năm trước năm 2025, lấy điểm khởi đầu là 100, ta thấy hiện tượng thú vị: cả hai đợt QT đều có mức tăng đáng kinh ngạc — năm 2019 là 142%, năm 2025 là 131%, đều xấp xỉ gấp 2.4 lần.

Tuy nhiên, quá trình diễn biến lại khác xa nhau. Trong chu kỳ gần đây, hiệu suất của Bitcoin rõ ràng ổn định hơn nhiều, không còn biến động cực đoan như đợt trước.

Một chuyển biến quan trọng khác là mối liên hệ giữa thị trường mã hóa và thị trường chứng khoán Mỹ đã tăng rõ rệt. Hiện tại, mối liên hệ này ổn định ở mức 0.4~0.6, còn năm 2019, mối liên hệ giữa BTC và S&P 500 gần như không tồn tại hoặc âm, dao động từ -0.4 đến 0.2.

Điều này có ý nghĩa gì? Rằng xu hướng của tiền mã hóa và thị trường chứng khoán Mỹ đã ngày càng đồng bộ cao, nhưng trong bối cảnh cạnh tranh về lượng, dòng vốn đầu tư có xu hướng ưu tiên các cổ phiếu công nghệ Mỹ có độ chắc chắn cao hơn. Ví dụ, sau khi Fed tuyên bố kết thúc QT vào đầu tháng 12, chỉ số Nasdaq dù có điều chỉnh, nhưng đã bắt đầu phục hồi, gần chạm mức đỉnh cũ 24.019 điểm. Trong khi đó, hiệu suất của Bitcoin lại yếu hơn nhiều — điều chỉnh lớn hơn, phản ứng phục hồi hạn chế hơn. Tất nhiên, điều này còn liên quan đến đặc tính biến động cao của tài sản rủi ro trong crypto, nhưng nhìn toàn cảnh, thị trường mã hóa ngày càng mang đặc điểm của các cổ phiếu công nghệ Mỹ.

Nới lỏng định lượng mới là chất xúc tác thực sự, kết thúc QT chỉ là cầm máu

Bitcoin theo sau thị trường chứng khoán Mỹ, các đồng tiền cạnh tranh theo sau Bitcoin — vị trí “người theo sau” này khiến cho độ nhạy cảm của crypto với biến động vĩ mô rất cao. Vì là theo dõi thụ động, chỉ dựa vào việc kết thúc QT hay các chính sách “cầm máu” khác có thể chưa đủ để duy trì xu hướng độc lập. Thị trường thực sự mong đợi là “bơm máu” thật sự — đó chính là Nới lỏng định lượng (QE).

Dữ liệu lịch sử ủng hộ nhận định này. Sau khi kết thúc QT lần trước, thị trường mã hóa phản ứng tăng nhẹ nhưng vẫn trong trạng thái dao động giảm. Đến ngày 15/3/2020, Fed công bố “nới lỏng không giới hạn”, thị trường mã hóa mới thực sự bắt đầu theo đà tăng cùng thị trường chứng khoán.

Dù hiện tại QT đã kết thúc, nhưng Fed vẫn chưa chính thức bước vào giai đoạn QE. Tuy nhiên, các tổ chức tài chính lớn toàn cầu đều dự báo về khả năng chính sách của Fed sẽ dần nới lỏng trong tương lai gần. Goldman Sachs, Bank of America dự kiến Fed sẽ tiếp tục giảm lãi suất ít nhất 2 lần trong năm 2026. Deutsche Bank còn dự báo có thể sớm nhất trong quý I/2026, Fed sẽ tái khởi động QE.

Tuy nhiên, các dự báo này cũng có rủi ro đã được phản ánh sớm trong thị trường. Trong dự báo năm 2026 công bố tháng 11, Goldman Sachs nhấn mạnh: “Thị trường đã tiêu hóa kỳ vọng, cần cảnh giác với rủi ro không đạt kỳ vọng.” Điều này nhắc nhở rằng kỳ vọng về chính sách nới lỏng của Mỹ đã phần nào phản ánh trong giá tài sản.

Sự trỗi dậy của AI làm lu mờ, ánh đèn của thị trường mã hóa đang dần tắt

Một biến đổi khác không thể bỏ qua là, dù nới lỏng định lượng đúng như dự kiến, tiền mã hóa chưa chắc đã là người chiến thắng lớn nhất. Sự trỗi dậy của thị trường AI đang làm giảm đáng kể sự chú ý và kỳ vọng dòng vốn vào crypto.

Xu hướng này đặc biệt rõ rệt trong ngành khai thác mỏ. Tháng 11, dữ liệu cho thấy trong top 10 công ty khai thác theo công suất, có tới 7 công ty đã mở rộng doanh thu qua các dự án AI hoặc tính toán hiệu năng cao, 3 công ty còn lại cũng đang có kế hoạch theo đuổi. Điều này phản ánh rằng, ngay cả các nhà tham gia lâu năm trong ngành crypto cũng đang chủ động tìm kiếm cơ hội trong lĩnh vực AI.

Kết luận: Thận trọng lạc quan, cảnh giác với bẫy

Tổng hợp kinh nghiệm lịch sử và thực tế hiện tại, kết thúc QT của Mỹ dường như chưa đủ để mở ra một đợt tăng trưởng mới cho thị trường crypto. Thực sự, điểm chuyển biến quan trọng hơn có thể chính là sự bắt đầu của nới lỏng định lượng.

Nhưng ngay cả khi chính sách nới lỏng diễn ra đúng dự kiến, việc thị trường crypto có thể tái lập mức tăng trưởng gấp 10 lần như trước đây vẫn đối mặt nhiều thách thức — quy mô đã gấp 10 lần năm 2019, xu hướng cũng trở nên ổn định hơn, không còn nhiều dư địa để tăng trưởng quá mức. Quan trọng hơn, chúng ta phải thừa nhận rằng, trên sân khấu hiện tại, tiền mã hóa không còn là nhân vật sáng nhất nữa, AI mới chính là ngôi sao thực sự.

Trong bối cảnh lớn như vậy, quá lạc quan hay quá bi quan đều không phù hợp. Chính sách của Mỹ chuyển hướng thực sự đã mang lại những biến số mới cho thị trường, nhưng liệu có thể chuyển hóa thành sự tăng giá thực chất của các tài sản crypto hay không vẫn cần thời gian để kiểm chứng.