Ethereum mạng bị tắc nghẽn đã làm phiền chúng ta trong một thời gian dài, các giải pháp Layer2 cũng liên tục xuất hiện. Hôm nay muốn nói về khung Plasma — giải pháp kỹ thuật từng rất hot nhưng hiện nay ít được bàn luận hơn so với Arbitrum, Optimism.

Plasma thực chất là xây dựng "lõi phụ" trên chuỗi chính của Ethereum, chuyển nhiều giao dịch ra ngoài xử lý, cuối cùng chỉ ghi lại dữ liệu và trạng thái quan trọng vào chuỗi chính. Nghe có vẻ phức tạp, nhưng cốt lõi chỉ hai từ: phân lớp.

Thiết kế này rõ ràng mang lại lợi ích. Thứ nhất là hiệu suất tăng vọt — không cần chờ chuỗi chính xác nhận từng giao dịch, chuỗi Plasma có thể hoạt động độc lập, khả năng xử lý cao và phí giao dịch cũng giảm xuống. Thứ hai là an toàn tuyệt đối — tài sản của bạn cuối cùng vẫn được chuỗi chính Ethereum bảo vệ, một khi nhà vận hành của Plasma có vấn đề, qua cơ chế chứng minh gian lận, người dùng có thể buộc rút tài sản về chuỗi chính. Giống như có một chiếc bảo hiểm, bạn không cần hoàn toàn tin tưởng nhà vận hành ngoài chuỗi.

Bất kỳ giải pháp kỹ thuật nào muốn tồn tại lâu dài, đều cần có mô hình kinh tế và cơ chế quản trị vững chắc để hỗ trợ. Đây cũng là yếu tố quyết định Plasma có thể đi xa đến đâu.