Ngân hàng Trung ương Iran mua vào 500 triệu USD USDT: Tài sản mã hóa như một công cụ mới để tránh lệnh trừng phạt

Ngân hàng Trung ương Iran đã mua vào hơn 500 triệu USD giá trị tài sản số được neo bằng USD trong vòng một năm qua, chủ yếu để đối phó với khủng hoảng rials và áp lực trừng phạt của Mỹ. Theo báo cáo của công ty phân tích blockchain Elliptic, các khoản mua này chủ yếu diễn ra vào tháng 4 và tháng 5 năm 2025, dòng tiền chảy vào các sàn giao dịch tiền mã hóa nội địa của Iran, nơi người dùng có thể giữ, giao dịch USDT hoặc đổi sang rial. Động thái này phản ánh tình hình khó khăn tài chính nghiêm trọng mà Iran đang đối mặt, đồng thời cũng đánh dấu việc ứng dụng stablecoin trong lĩnh vực tài chính vĩ mô đang mở rộng tới các tổ chức cấp quốc gia.

Tại sao Ngân hàng Trung ương Iran lại mua tài sản mã hóa?

Áp lực tài chính mà Iran phải đối mặt là đa chiều. Thứ nhất, quốc gia này bị loại khỏi hệ thống SWIFT, không thể thực hiện giao dịch qua hệ thống thanh toán quốc tế truyền thống. Thứ hai, xuất khẩu dầu bị hạn chế nghiêm trọng, thu nhập từ xuất khẩu không thể chuyển về trong nước, dẫn đến dự trữ ngoại hối liên tục giảm. Trong bối cảnh đó, khả năng của Ngân hàng Trung ương Iran trong việc bảo vệ giá trị rial và kiểm soát lạm phát bị tổn thương nghiêm trọng.

Stablecoin trở thành “công cụ chống trừng phạt” như thế nào?

Theo phân tích của Elliptic, chiến lược của Ngân hàng Trung ương Iran rất rõ ràng: sau khi mua USDT, họ xây dựng một “lớp tài chính bóng tối” trên các sàn giao dịch nội địa. Đặc điểm của lớp này là:

• Có thể giữ giá trị USD mà không trực tiếp nắm giữ USD
• Không bị chính quyền Mỹ kiểm soát trực tiếp
• Người dùng có thể đổi USDT sang rial bất cứ lúc nào để ổn định tiền tệ trong nước
• Giao dịch hoàn toàn diễn ra trên mạng lưới mã hóa, không cần qua hệ thống tài chính truyền thống

Điểm đặc biệt của cơ chế này là nó vừa tránh được các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với hệ thống tài chính truyền thống, vừa duy trì giá trị của đồng tiền nội địa thông qua sự ổn định của stablecoin. USDT, với vị trí stablecoin xếp thứ 3 về vốn hóa thị trường, có khối lượng giao dịch 24h vượt quá 108 tỷ USD, đủ thanh khoản để hỗ trợ quy mô lớn như vậy.

Điều này phản ánh xu hướng lớn hơn nào?

Các hành động của Ngân hàng Trung ương Iran không phải là sự kiện đơn lẻ. Theo báo cáo của Chainalysis, quy mô hệ sinh thái tiền mã hóa của Iran đã tăng lên khoảng 7.78 tỷ USD vào năm 2025. Điều này cho thấy Iran đang xây dựng một hệ thống tài chính dựa trên tài sản mã hóa một cách có hệ thống.

Từ góc nhìn vĩ mô hơn, điều này phản ánh một số hiện tượng quan trọng:

Sự công nhận của các tổ chức cấp quốc gia đối với stablecoin

Trước đây, stablecoin bị xem là “công cụ đầu cơ”, nay đã được các ngân hàng trung ương sử dụng để chống trừng phạt và khủng hoảng tài chính. Điều này đánh dấu sự tiến hóa của tài sản mã hóa từ một sản phẩm đầu tư thuần túy thành hạ tầng tài chính.

Áp lực trừng phạt thúc đẩy ứng dụng mã hóa

Chính vì giới hạn của hệ thống tài chính truyền thống, Iran mới có động lực lớn để áp dụng quy mô lớn các tài sản mã hóa. Áp lực tương tự có thể tồn tại ở các quốc gia bị trừng phạt hoặc các thực thể bị hạn chế khác.

Hình thái mới của USD

Thông qua USDT thay vì USD trực tiếp để giữ giá trị USD, điều này thay đổi cách thức vận hành của quyền lực đô la. Ảnh hưởng của USD không còn hoàn toàn phụ thuộc vào kiểm soát của Mỹ, mà còn được thực hiện qua mạng lưới mã hóa.

Đánh giá tác động thị trường

Ảnh hưởng của việc mua này đối với thị trường USDT là hạn chế. 500 triệu USD so với vốn hóa thị trường của USDT (186.84 tỷ USD) và khối lượng giao dịch 24h (108.94 tỷ USD) không tạo ra tác động đáng kể. Tuy nhiên, ý nghĩa của nó nằm ở tín hiệu hơn là khối lượng giao dịch.

Một khi một ngân hàng trung ương cấp quốc gia công nhận giá trị của stablecoin, các quốc gia và tổ chức khác gặp khó khăn tương tự có thể sẽ theo chân. Điều này có thể thúc đẩy việc ứng dụng rộng rãi hơn của stablecoin trong thanh toán quốc tế, dự trữ tài chính và các lĩnh vực khác.

Tóm lại

Việc Ngân hàng Trung ương Iran mua vào 500 triệu USD tài sản mã hóa là một tín hiệu quan trọng, cho thấy stablecoin đang tiến từ công cụ tài chính dân sự sang hạ tầng tài chính cấp quốc gia. Điều này không chỉ phản ánh áp lực từ các lệnh trừng phạt của Mỹ, mà còn thể hiện giá trị thực tiễn của tài sản mã hóa trong việc tránh cô lập tài chính.

Ở góc độ sâu hơn, điều này thách thức độc quyền của hệ thống tài chính truyền thống trong thanh toán quốc tế. Khi các ngân hàng trung ương bắt đầu sử dụng stablecoin để duy trì hoạt động tài chính, vị trí của tài sản mã hóa đã từ “tài sản rủi ro” chuyển dần sang “hạ tầng thiết yếu”. Trong tương lai, điều đáng chú ý là có bao nhiêu quốc gia khác sẽ thực hiện các biện pháp tương tự, và liệu điều này có thể thúc đẩy sự điều chỉnh lại toàn diện của cấu trúc tài chính toàn cầu hay không.