Từ tiến sĩ Stanford đến nhà đầu tư dồi dào nhất trong lĩnh vực Crypto: Câu chuyện của Balaji Srinivasan

Khi bạn nghe “BUIDL” vang vọng khắp cộng đồng crypto, bạn đang chứng kiến di sản của Balaji Srinivasan—một thuật ngữ ông phổ biến hóa đã trở thành đồng nghĩa với việc xây dựng trong thế giới phi tập trung. Nhưng nhà công nghệ được đào tạo tại Stanford này còn hơn thế nữa, ông không chỉ là người tạo ra các từ khóa xu hướng. Là cựu đối tác chung tại a16z và Giám đốc Công nghệ đầu tiên của Coinbase, Srinivasan đã tự định vị mình là một trong những tiếng nói có ảnh hưởng nhất trong ngành công nghiệp crypto, thường xuyên tương tác với nhà sáng lập Ethereum Vitalik và được công nhận là một lực lượng định hình trong phát triển blockchain.

Điều thực sự làm Srinivasan khác biệt, tuy nhiên, chính là danh mục đầu tư thiên thần đáng chú ý của ông. Theo phân tích của Rootdata, tính đến cuối năm 2022, Balaji Srinivasan đã phân bổ vốn vào 85 dự án crypto qua 86 vòng đầu tư riêng biệt—một kỷ lục đưa ông lên đỉnh cao của các nhà đầu tư cá nhân trong lĩnh vực này. Các cược của ông vào các dự án thắng sớm như Opensea, Avalanche, Dapper Labs, NEAR Protocol, Celestia và Farcaster thể hiện khả năng phát hiện các dự án chuyển đổi trước khi được công chúng công nhận một cách đáng kinh ngạc.

Con Đường Của Người Nhập Cảnh: Giáo Dục Như Cổng Đưa

Hành trình của Srinivasan bắt đầu tại Long Island, New York, vào tháng 5 năm 1980, sinh ra trong gia đình nhập cư từ Chennai, Ấn Độ. Từ năm 1997 đến 2006, ông tích lũy nhiều bằng cấp cao tại Đại học Stanford—cử nhân kỹ thuật điện, thạc sĩ cùng lĩnh vực, và tiến sĩ, cộng thêm bằng thạc sĩ về kỹ thuật hóa học. Quá trình học tập này phản ánh sự cống hiến đặc biệt cho đào tạo kỹ thuật nghiêm ngặt, điều sau này định hình cách tiếp cận của ông trong việc đánh giá các dự án blockchain.

Sau khi lấy bằng tiến sĩ, Srinivasan vẫn ở lại Stanford giảng dạy khoa học máy tính cho đến năm 2018, một giai đoạn mà ông có thể theo đuổi con đường nghiên cứu học thuật thoải mái. Tuy nhiên, ông bị thúc đẩy bởi một động lực khác: niềm tin rằng công nghệ nên trực tiếp cải thiện phúc lợi con người, chứ không chỉ nâng cao kiến thức lý thuyết. Triết lý này, chịu ảnh hưởng từ các nhân vật như nhà toán học Srinivasa Ramanujan—người đã vượt qua nghèo đói nhờ tài năng trí tuệ thuần túy—đã định hình quyết định rời bỏ academia và xây dựng các công ty của mình.

Xây Dựng Trước Khi Blockchain: Chương Đời Counsyl

Năm 2007, trong khi hoạt động từ ký túc xá Stanford, Srinivasan và Ramji Srinivasan cùng sáng lập Counsyl, một công ty xét nghiệm di truyền tập trung vào sàng lọc tiền sinh để xác định và giảm thiểu rủi ro bệnh di truyền. Thay vì xem mình là một doanh nhân truyền thống theo đuổi lợi nhuận, Srinivasan đã chấp nhận danh tính của một doanh nhân xã hội—một người ưu tiên tác động xã hội bên cạnh lợi nhuận tài chính. Sự khác biệt này trở nên cực kỳ quan trọng để hiểu rõ hơn về hành trình sau này của ông trong crypto.

Thành công của Counsyl tại Silicon Valley đủ lớn để Myriad Genetics mua lại công ty với $375 triệu đô la vào năm 2018. Đến thời điểm đó, Srinivasan đã chuyển sang lĩnh vực blockchain, nhưng thành công với Counsyl đã xác thực niềm tin cốt lõi của ông: các giải pháp dựa trên công nghệ giải quyết các vấn đề thực tế có thể tạo ra tác động ý nghĩa và lợi nhuận đáng kể.

Điểm Nhập Cảnh Crypto: Từ Bitcoin đến Doanh Nhân

Sự tham gia của Srinivasan với tiền mã hóa bắt nguồn một cách tự nhiên tại Stanford, nơi ông thành lập các nhóm quan tâm đến Bitcoin và thiết kế các khóa học về blockchain. Nền tảng học thuật này giúp Stanford trở thành nguồn cung nhân tài crypto—một di sản vẫn còn rõ ràng ngày nay. Năm 2013, cùng năm ông gia nhập a16z (trở thành đối tác thứ tám và trẻ nhất của công ty), Srinivasan đã ra mắt 21e6 (sau này là 21Inc) như một dự án khai thác Bitcoin được hậu thuẫn bởi vốn của a16z.

Tầm nhìn đằng sau 21Inc vượt ra ngoài khai thác mỏ: Srinivasan muốn tích hợp blockchain trực tiếp vào máy tính cá nhân và các thiết bị IoT, tạo ra khả năng truy cập phổ biến vào hạ tầng crypto. Dự án này cuối cùng phát triển thành Earn.com, một nền tảng cung cấp thông tin trả phí, nơi người dùng kiếm tiền từ dữ liệu của mình qua phần thưởng bằng tiền kỹ thuật số. Khi Coinbase mua lại Earn.com với $100 triệu đô la vào năm 2018, Srinivasan trở thành Giám đốc Công nghệ đầu tiên của công ty, mặc dù nhiệm kỳ của ông chỉ kéo dài đến tháng 5 năm 2019.

Sau Coinbase, Balaji Srinivasan chuyển sang đầu tư độc lập, một vai trò sẽ định hình giai đoạn này trong sự nghiệp của ông nhiều hơn bất kỳ vị trí công việc nào.

Triết Lý Đầu Tư: Dữ Liệu và Tầm Nhìn

Dữ liệu từ Rootdata tiết lộ phạm vi hoạt động đầu tư của Srinivasan: chỉ riêng năm 2022, ông đã phân bổ vốn vào 49 dự án crypto, trong đó có năm dự án vượt quá $20 triệu đô la về vốn huy động. Các đối tượng nhận đầu tư đáng chú ý gồm có Celestia ($50 triệu đô la, blockchain mô-đun), Nxyz ($40 triệu đô la, chỉ mục dữ liệu Web3), Farcaster ($30 triệu đô la, nền tảng mạng xã hội phi tập trung), và Hashflow ($26 triệu đô la, sàn giao dịch phi tập trung).

Danh mục đầu tư của ông thể hiện rõ sở thích theo lĩnh vực: hạ tầng, công cụ dành cho nhà phát triển, dịch vụ thông tin, DeFi, quản trị DAO, và các nền tảng mạng xã hội phi tập trung. Trong hệ sinh thái Layer 1 và Layer 2, ông đã đầu tư vào các dự án như Aleo, Arcana, và AltLayer. Các vị trí trong DeFi gồm các giao thức cho vay như Solend và Sovryn, cùng các nền tảng giao dịch như Hashflow. Các vị trí ban đầu trong Bitcoin và Ethereum hoàn thiện các khoản nắm giữ nền tảng của ông.

Điểm khác biệt của Srinivasan so với các nhà đầu tư chỉ tập trung vào lợi nhuận là phương pháp tiếp cận dựa trên luận đề rõ ràng. Những người thân cận với ông ở Silicon Valley nhận xét khả năng của ông trong việc liên tục tạo ra các ý tưởng mới, nhưng các khoản đầu tư của ông phản ánh các cam kết tư tưởng sâu sắc hơn chứ không chỉ là FOMO.

Ba Luận Đề Đầu Tư Thúc Đẩy Phân Bổ Vốn

Cơ Hội Crypto Ấn Độ: Balaji Srinivasan đã viết rất nhiều về tiềm năng chưa khai thác của crypto tại Ấn Độ, liên tục nhấn mạnh mâu thuẫn giữa các hạn chế của chính phủ và tài năng đang nổi lên của đất nước này. Thuế 30% của chính phủ Ấn Độ đối với lợi nhuận giao dịch crypto và đề xuất ưu tiên quy định crypto của G20 không phù hợp với đánh giá của Srinivasan rằng Ấn Độ có thể bỏ lỡ hàng nghìn tỷ giá trị tiềm năng. Dù môi trường này khá thù địch, ông vẫn duy trì “lạc quan vừa phải về Ấn Độ và cực kỳ lạc quan về người Ấn.”

Niềm tin này chuyển thành các khoản đầu tư cụ thể: ít nhất 12 dự án do các nhà sáng lập Ấn Độ đồng sáng lập đã nhận vốn của Srinivasan, bao gồm Lighthouse.Storage (lưu trữ tệp vĩnh viễn), Socket (hạ tầng quyền riêng tư), Samudai (quản lý DAO), Timeswap (cho vay DeFi), DAOLens (tối ưu hóa DAO), MoHash (giao thức DeFi), Lysto (hạ tầng trò chơi), Nxyz (Web3 dữ liệu chỉ mục), Shardeum (hạ tầng blockchain), Arcana (lớp quyền riêng tư), Push Protocol (giao tiếp Web3), và Farcaster (đồ thị xã hội).

Đáng chú ý, Srinivasan cùng hợp tác đầu tư với các nhà đầu tư gốc Ấn khác như Sandeep Nailwal (xếp thứ hai trong danh sách các nhà đầu tư thiên thần crypto theo Rootdata), Jaynti Kanani (xếp thứ năm), và Gokul Rajaram (xếp thứ bảy). Cụm này—bốn trong mười nhà đầu tư thiên thần crypto hàng đầu có nguồn gốc Ấn Độ—đại diện cho một lĩnh vực ảnh hưởng riêng biệt, trái ngược với chính sách quản lý của chính phủ Ấn Độ.

Hạ tầng Mạng Xã Hội Phi Tập Trung: Sau các vụ hack Twitter năm 2020 và thất bại trong xác minh danh tính, Srinivasan đã xuất bản “Cách Thoát Twitter Dần Dần,” đề xuất di cư người dùng sang các lựa chọn phi tập trung dựa trên tên miền, bản tin, và quyền sở hữu mã hóa. Đây không phải là một sở thích mới; từ năm 2017, khi Earn.com đổi thương hiệu từ 21Inc, Srinivasan gọi đó là “mạng xã hội thương mại đầu tiên,” có hồ sơ xác thực và cơ chế kiếm Bitcoin để trả lời tin nhắn.

Các khoản đầu tư tiếp theo của ông vào các dự án mạng xã hội phi tập trung gồm Farcaster (đồ thị xã hội), Blogchain (xuất bản nội dung), Mash (nền tảng nội dung), Roll (token nền kinh tế sáng tạo), Mem Protocol (hỏi đáp xã hội), Showtime (NFT mạng xã hội), XMTP (nhắn tin Web3), và hàng chục dự án khác. Tuy nhiên, Srinivasan thực dụng thừa nhận lợi thế cố hữu của Twitter và trải nghiệm người dùng vượt trội—nghĩa là quá trình chuyển đổi sang mạng xã hội phi tập trung sẽ kéo dài hàng thập kỷ chứ không phải vài quý, với kết quả còn chưa rõ ràng. Sự thực tế này tồn tại song song với việc ông vẫn hoạt động tích cực trên Twitter, nơi có 740.000 người theo dõi nhận các nội dung dồi dào của ông.

Trạng Thái Mạng Lưới và Các Cộng Đồng Tự Quản: Cuốn sách “The Network State” của Srinivasan năm 2022 đã chính thức hóa một tầm nhìn ông đã suy nghĩ từ năm 2013 (khi ông trình bày “Lối Thoát Tối Ưu của Silicon Valley” tại Trường Khởi nghiệp của Y Combinator). Khái niệm này hình dung các cộng đồng kỹ thuật số dựa trên blockchain có khả năng hành động tập thể, gây quỹ toàn cầu, và cuối cùng được công nhận ngoại giao như các thực thể có chủ quyền. Sử dụng các mạng oracle và Ethereum Name Service (ENS), các trạng thái mạng này sẽ thiết lập các yêu sách về dân số và lãnh thổ có thể xác minh.

Các khoản đầu tư phù hợp với luận đề này gồm có Praxis (thành phố crypto), Cabin (thành phố mạng mới nổi), Afropolitan (cộng đồng như một dịch vụ tập trung vào châu Phi), và các sáng kiến tự do như dự án thành phố của Patri Friedman. Afropolitan minh họa rõ luận đề này—tạo ra các trạng thái mạng cung cấp cơ hội vượt trội trong nghệ thuật, tài chính, công nghệ, y tế, năng lượng, thể thao, và truyền thông cho các dân tộc châu Phi.

Nhà Đầu Tư Đặc Thù

Balaji Srinivasan chống lại mọi phân loại dễ dàng. Đồng thời bị gán nhãn là nhà truyền giáo crypto, doanh nhân chuỗi, học giả kỹ thuật, và nhà đầu tư thiên tài, ông cũng nổi tiếng với các phê phán mạnh mẽ về thực hành ngành công nghệ và các câu chuyện truyền thông. Ông từ chối phân loại chính trị trong khi liên tục thúc đẩy các vị trí tư tưởng mạnh mẽ ủng hộ quyền cá nhân và quản trị phi tập trung.

Hành trình cá nhân của ông—từ tiến sĩ Stanford đến sáng lập Counsyl, đối tác a16z, CTO Coinbase, đến nhà đầu tư độc lập—phản ánh một dòng chảy mạch lạc: công nghệ như phương tiện chính để mở rộng tự do và phúc lợi con người. Khác với các nhà đầu tư chủ yếu vì lợi nhuận danh mục, việc phân bổ vốn của Srinivasan phục vụ một tầm nhìn lớn hơn về tự trị phi tập trung và quyền lực cá nhân.

Câu hỏi về việc trạng thái mạng lưới có hình thành, mạng xã hội phi tập trung có thay thế các nền tảng tập trung, hay các doanh nhân crypto Ấn Độ có định hình lại hạ tầng blockchain toàn cầu vẫn còn bỏ ngỏ. Điều rõ ràng là Balaji Srinivasan sẽ vẫn nằm ở trung tâm của những thử nghiệm này, phân bổ vốn và ý tưởng vào các dự án thể hiện tầm nhìn của ông về công nghệ thúc đẩy sự thịnh vượng của con người.