Từ kiến thức cơ bản đến thực chiến trong đầu tư trái phiếu: Tất cả những điều người mới bắt đầu cần biết

Bạn đang bắt đầu đầu tư tài chính hoặc muốn tìm hiểu về các sản phẩm đầu tư an toàn hơn? Việc tìm hiểu về trái phiếu, một trong những công cụ đầu tư đang thu hút sự chú ý trên thị trường tài chính gần đây, là lựa chọn tốt. Trái phiếu có đặc điểm mang lại lợi nhuận cao hơn gửi tiết kiệm định kỳ nhưng rủi ro thấp hơn cổ phiếu, giúp các nhà đầu tư cân bằng giữa độ an toàn và lợi nhuận.

Định nghĩa trái phiếu: Trái phiếu như một tài sản đầu tư

Trái phiếu là sản phẩm tài chính do chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức công cộng phát hành để huy động vốn cần thiết. Khi nhà đầu tư mua trái phiếu, họ sẽ nhận lãi định kỳ đến ngày đáo hạn và có quyền nhận lại gốc vào ngày đáo hạn theo cấu trúc đã thỏa thuận.

Hiện nay, đặc điểm của thị trường trái phiếu năm 2025 cho thấy lợi suất trung bình của trái phiếu chính phủ Hàn Quốc kỳ hạn 3 năm khoảng 3.3%, hấp dẫn hơn gửi tiết kiệm ngân hàng. Thêm vào đó, các sản phẩm mới như trái phiếu kỹ thuật số dựa trên blockchain hoặc trái phiếu ESG ngày càng đa dạng, mở rộng lựa chọn đầu tư.

Năm đặc tính cốt lõi của trái phiếu

1. Độ tin cậy theo xếp hạng tín dụng

Trái phiếu có độ an toàn cao hơn khi tổ chức phát hành có xếp hạng tín dụng cao. Trái phiếu chính phủ hoặc trái phiếu doanh nghiệp có xếp hạng AAA trở lên ít rủi ro mất vốn, được đánh giá là đầu tư an toàn.

2. Thu nhập lãi định kỳ

Hầu hết trái phiếu trả lãi theo chu kỳ 3-6 tháng. Tính đến năm 2025, lợi suất danh nghĩa của trái phiếu chính phủ 3 năm khoảng 2.3-2.4%, còn trái phiếu doanh nghiệp có thể kỳ vọng lợi nhuận 4-6% tùy theo xếp hạng tín dụng.

3. Thanh khoản tốt

Trái phiếu có thể giao dịch tự do trên thị trường trong và ngoài giờ trước khi đáo hạn. Khác với gửi tiết kiệm, nhà đầu tư có thể chuyển đổi thành tiền mặt khi cần thiết. Thực tế, trong quý 1 năm 2025, trung bình mỗi ngày thị trường trái phiếu Hàn Quốc giao dịch khoảng 25 nghìn tỷ won, rất sôi động.

4. Biến động giá theo biến động lãi suất

Khi lãi suất thị trường thay đổi, giá trái phiếu cũng biến động theo. Khi lãi suất giảm, giá trái phiếu cũ tăng; ngược lại, khi lãi suất tăng, giá trái phiếu giảm. Nhà đầu tư có thể tận dụng để kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giá dựa trên dự đoán lãi suất.

5. Ưu đãi về thuế

Khi nhà đầu tư cá nhân đầu tư trực tiếp vào trái phiếu, thu nhập từ lãi bị đánh thuế, còn lợi nhuận từ mua bán trái phiếu không chịu thuế. Trái phiếu ESG còn có thể hưởng các ưu đãi thuế bổ sung.

Trái phiếu vs Gửi tiết kiệm: Sản phẩm nào phù hợp với bạn?

Cả hai đều mang lại lợi nhuận từ lãi, nhưng cấu trúc khác nhau hoàn toàn. Gửi tiết kiệm là hình thức gửi tiền vào ngân hàng và chờ đến hạn, được bảo vệ theo Luật Bảo vệ Tài khoản Gửi tiền tối đa 50 triệu won.

Trong khi đó, trái phiếu phụ thuộc vào xếp hạng tín dụng của tổ chức phát hành, có thể giao dịch trước hạn trên thị trường. Trong bối cảnh lãi suất giảm, nhà đầu tư còn có thể kiếm lợi từ chênh lệch giá trái phiếu, mang lại nhiều cơ hội lợi nhuận hơn gửi tiết kiệm.

Các loại trái phiếu và đặc điểm lợi suất

Trái phiếu được phân loại theo chủ thể phát hành:

Trái phiếu chính phủ: do chính phủ phát hành, xếp hạng tín dụng cao nhất, an toàn nhưng lợi nhuận thấp hơn.

Trái phiếu đặc biệt: do các doanh nghiệp nhà nước như Điện lực Hàn Quốc, Công ty đường cao tốc phát hành, lợi nhuận cao hơn trái phiếu chính phủ nhưng vẫn ổn định.

Trái phiếu địa phương: do chính quyền địa phương phát hành, rủi ro cao hơn chút ít nhưng vẫn được đánh giá là đầu tư an toàn.

Trái phiếu ngân hàng: do các ngân hàng và tổ chức tài chính phát hành, thanh khoản cao phù hợp cho quản lý vốn ngắn hạn.

Trái phiếu doanh nghiệp: do các công ty phát hành, lợi nhuận phụ thuộc vào xếp hạng tín dụng, cần kiểm tra kỹ trước khi đầu tư.

Trái phiếu quốc tế: như trái phiếu Mỹ, là tài sản an toàn toàn cầu, giúp đa dạng hóa tài sản đô la và có thể kỳ vọng hiệu quả phòng hộ tỷ giá, thu hút nhà đầu tư quốc tế.

Tình hình lợi suất các loại trái phiếu năm 2025

Phù hợp với nhà đầu tư nào?

Nhà đầu tư cần dòng tiền định kỳ: có thể nhận lợi nhuận đều đặn từ lãi suất.

Nhà đầu tư đang nghỉ hưu: không dễ bị biến động giá lớn như cổ phiếu, vẫn có lợi nhuận cao hơn gửi tiết kiệm.

Nhà đầu tư muốn ổn định danh mục: trái phiếu có mối quan hệ thấp với cổ phiếu, giúp giảm biến động tổng thể của danh mục.

Quan tâm tối ưu thuế: lợi nhuận từ mua bán không chịu thuế, các sản phẩm như trái phiếu ESG còn có thể hưởng ưu đãi thuế.

Nhà đầu tư muốn đa dạng toàn cầu: đầu tư trái phiếu quốc tế để giữ tài sản đô la, giảm thiểu rủi ro tỷ giá.

Những rủi ro cần tránh khi đầu tư trái phiếu

Rủi ro giảm giá do tăng lãi suất

Khi ngân hàng trung ương nâng lãi suất chuẩn, giá trái phiếu cũ có thể giảm. Ví dụ, giữ trái phiếu trả lãi 3% khi lãi suất thị trường tăng lên 4% sẽ làm trái phiếu đó kém hấp dẫn và giá giảm. Nếu dự đoán lãi suất tăng, nên chọn trái phiếu ngắn hạn hoặc lãi biến đổi.

Rủi ro tổ chức phát hành kém tín nhiệm

Nếu sở hữu trái phiếu của doanh nghiệp mà tình hình tài chính xấu đi, có thể mất vốn gốc. Đặc biệt, trái phiếu có xếp hạng thấp rủi ro cao hơn. Cần kiểm tra kỹ xếp hạng tín dụng của tổ chức phát hành trước khi đầu tư.

Rủi ro tỷ giá của trái phiếu quốc tế

Trái phiếu quốc tế như trái phiếu Mỹ giao dịch bằng đô la, tỷ giá biến động ảnh hưởng đến lợi nhuận thực tế. Khi đồng đô la giảm giá, lợi nhuận tính bằng won có thể bị thiệt hại. Nếu lo ngại rủi ro tỷ giá, nên xem xét đầu tư ETF phòng hộ tỷ giá hoặc phân bổ đa dạng.

Cách bắt đầu đầu tư trái phiếu

Hiện nay, có ba cách đầu tư trái phiếu:

Mua trực tiếp trái phiếu riêng lẻ: qua các công ty chứng khoán, ngân hàng, nền tảng tài chính để mua trái phiếu chính phủ, đặc biệt trái phiếu đặc biệt, trái phiếu doanh nghiệp. Đầu tư trực tiếp chỉ bị đánh thuế thu nhập từ lãi, còn lợi nhuận từ mua bán trái phiếu không chịu thuế.

Quỹ trái phiếu: tham gia các quỹ do công ty quản lý tài sản phân bổ nhiều trái phiếu khác nhau, giúp đa dạng hóa với số vốn nhỏ, nhưng có phí quản lý.

ETF trái phiếu: giao dịch như cổ phiếu trên sàn, có phí thấp, thanh khoản cao, hiệu quả đa dạng hóa tốt.

Bắt đầu đầu tư trái phiếu một cách thông minh

Trong bối cảnh kỳ vọng giảm lãi suất đang tăng, giá trái phiếu có thể tăng, đây là thời điểm lý tưởng để các nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận ổn định và phân tán rủi ro qua trái phiếu.

Nếu mới bắt đầu, nên chọn các sản phẩm an toàn như trái phiếu chính phủ hoặc ETF trái phiếu, sau đó mở rộng danh mục bằng trái phiếu doanh nghiệp hoặc trái phiếu quốc tế theo khả năng và mục tiêu đầu tư của mình. Chọn trái phiếu phù hợp với mục tiêu và thời gian đầu tư sẽ giúp trái phiếu trở thành trụ cột vững chắc trong việc gia tăng tài sản của bạn.

Các câu hỏi thường gặp về đầu tư trái phiếu dành cho người mới bắt đầu

Trái phiếu có an toàn như gửi tiết kiệm không?

Trái phiếu không được bảo hiểm theo Luật Bảo vệ Tài khoản Gửi tiền, nên nếu tổ chức phát hành phá sản, nhà đầu tư có thể mất vốn. Đặc biệt, trái phiếu thứ cấp có rủi ro cao hơn. Trước khi đầu tư, cần kiểm tra kỹ xếp hạng tín dụng và cấu trúc sản phẩm.

Ngoài xếp hạng tín dụng, cần xem xét những yếu tố nào nữa?

Ngoài xếp hạng tín dụng, cần xem xét mức độ rủi ro của sản phẩm, tính thanh khoản, cấu trúc đáo hạn, hồ sơ pháp lý và báo cáo tín dụng. Đặc biệt, mức độ phức tạp của sản phẩm phản ánh khả năng thanh khoản và dễ rút vốn, cần xem xét kỹ.

Lãi suất biến động ảnh hưởng thế nào đến giá trái phiếu?

Giá trái phiếu và lãi suất thị trường có mối quan hệ nghịch chiều. Khi lãi suất tăng, giá trái phiếu giảm; khi lãi suất giảm, giá trái phiếu tăng. Thời điểm bán trước hạn ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận thực tế, nên dự đoán xu hướng lãi suất.

Làm thế nào để chọn thời điểm phù hợp mua trái phiếu?

Chọn trái phiếu phù hợp với mục tiêu và dòng tiền của bạn. Vốn ngắn hạn phù hợp trái phiếu ngắn hạn, vốn dài hạn phù hợp trái phiếu dài hạn. Trái phiếu OTC có thể bán trước hạn với giá không thuận lợi, nên đầu tư với khả năng giữ đến đáo hạn.

Liệu trái phiếu có thể giúp ổn định danh mục không?

Trái phiếu có mối quan hệ thấp với cổ phiếu, giúp giảm biến động tổng thể của danh mục khi kết hợp đúng tỷ lệ, mang lại sự ổn định. Trong thời kỳ biến động lãi suất, kết hợp trái phiếu và cổ phiếu là chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả.

Khi so sánh lợi suất, cần chú ý điểm nào?

So sánh lợi suất của các trái phiếu có cùng xếp hạng tín dụng và kỳ hạn. Thông tin lợi suất có thể lấy từ Trung tâm Thông tin Trái phiếu của Hiệp hội Tài chính Đầu tư, xem xét cả điều kiện giao dịch và khả năng thanh khoản.

Trái phiếu ESG là gì?

Là trái phiếu phát hành nhằm thúc đẩy các mục tiêu bền vững như bảo vệ môi trường, trách nhiệm xã hội, quản trị minh bạch. Nhà đầu tư có thể hưởng lợi ích xã hội, các ưu đãi thuế hoặc hỗ trợ từ chính phủ. Trái phiếu ESG đang trở thành xu hướng toàn cầu với tiềm năng tăng trưởng dài hạn.