Cổ phiếu đồng như một cơ hội đầu tư năm 2024: Động thái thị trường và chiến lược

Die globale Energiewende schafft cho nhà đầu tư nguyên liệu khoáng sản hiện tại một vị thế đặc biệt. Thị trường đồng đang trong quá trình chuyển đổi cấu trúc – trong khi nhu cầu truyền thống trì trệ, quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo đẩy giá lên cao. Đối với nhà đầu tư, câu hỏi đặt ra là: Làm thế nào để tận dụng phát triển này một cách hệ thống?

Tại sao đồng hiện nay trở nên hấp dẫn: Khoảng trống cung ứng

Giá đồng hiện tại khoảng $8.500 mỗi tấn dao động trong phạm vi ổn định giữa $7.800 và $9.500 (Giá tham chiếu 2023). Tuy nhiên, câu chuyện thực sự không nằm ở biến động giá ngắn hạn, mà ở sự mất cân đối cấu trúc giữa cung và cầu.

Nhu cầu tăng vọt theo cấu trúc:

Năm 2023, toàn cầu tiêu thụ 31,6 triệu tấn đồng – tăng 58% so với năm 2010. Sự gia tăng này lâu nay chủ yếu do các dự án hạ tầng của Trung Quốc. Tuy nhiên, kể từ 2023, xây dựng nhà ở của Trung Quốc đã đình trệ. Nhu cầu mới đến từ đâu?

Chìa khóa nằm ở năng lượng tái tạo. Xe điện cần khoảng gấp bốn lần lượng đồng so với xe chạy nhiên liệu truyền thống. Các hệ thống quang điện tiêu thụ khoảng 4 tấn mỗi megawatt, các nhà máy điện gió khoảng 1 tấn. Năm 2023, năng lượng tái tạo mới chiếm 7% tổng tiêu thụ đồng toàn cầu – đến 2030, tỷ lệ này sẽ tăng lên 17%, tương đương khoảng 7 triệu tấn bổ sung.

Vấn đề cung ứng:

Trong khi nhu cầu tăng trung bình 2,7% mỗi năm dài hạn, hiện chưa có dự án khai thác mỏ mới đáng kể nào dự kiến sẽ tăng đáng kể sản lượng khai thác. Một mỏ đồng lớn cần nhiều năm để đi vào hoạt động. Hệ quả: tồn kho liên tục giảm.

Điều này thể hiện rõ qua (LME). Trong lịch sử, tồn kho dưới 0,1 triệu tấn thường dẫn đến giá tăng. Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán của Trung Quốc (Tháng 2/3), dự kiến tồn kho sẽ còn giảm nữa – đặc biệt do nhiều mỏ đồng năm 2023 gặp phải gián đoạn sản xuất chưa được bù đắp.

Cơ hội đầu tư: Cổ phiếu đồng so với các lựa chọn khác

Có ba cách tiếp cận thị trường đồng cho nhà đầu tư, mỗi cách có đặc điểm khác biệt căn bản:

Cổ phiếu đồng: Biến động cao hơn, lợi nhuận bổ sung hấp dẫn

Các công ty khai thác như Freeport-McMoRan (79% sản lượng đồng), Southern Copper hoặc BHP có mức độ tương quan cao với giá đồng, nhưng thường biến động quá mức. Lý do: các sự kiện vận hành (sản lượng, quản lý chi phí, phát hiện mỏ) ảnh hưởng đến giá cổ phiếu hơn là giá nguyên liệu thuần túy.

Điều này vừa là cơ hội, vừa là rủi ro. Các nhà sản xuất đồng lớn trả cổ tức và mua lại cổ phiếu – tạo ra lợi nhuận cho cổ đông ngoài biến động giá đồng. Quỹ ETF ICOP của BlackRock cung cấp tiếp cận đa dạng vào cổ phiếu đồng với phí hợp lý.

ETF đồng: Theo dõi giá trực tiếp, rủi ro thấp hơn

Các ETF chuyên biệt theo dõi giá đồng cho phép mô phỏng biến động giá mà không gặp rủi ro doanh nghiệp. Thỏa thuận đổi lại: Phí hàng năm lên tới 1% và không trả cổ tức. Phù hợp để theo dõi giá thuần túy, nhưng ít hấp dẫn hơn cổ phiếu trong giai đoạn lợi nhuận doanh nghiệp tăng.

Hợp đồng tương lai đồng: Dành cho chuyên gia có mục tiêu phòng hộ

Hợp đồng Micro Futures (MHG) khoảng $9.600 mỗi hợp đồng ban đầu ít gây sợ hãi hơn hợp đồng tiêu chuẩn, nhưng vẫn là sản phẩm đòn bẩy với rủi ro cực cao. Thích hợp hơn để bảo vệ danh mục hơn là để đầu cơ thuần túy cho nhà đầu tư cá nhân.

Khuyến nghị cụ thể về cổ phiếu đồng để phân tích:

Khi lựa chọn, bạn cần kiểm tra hệ thống các yếu tố sau (có thể tra cứu trên Macrotrends hoặc trang Quan hệ nhà đầu tư):

• Chi phí khai thác mỗi tấn (càng thấp, lợi nhuận càng cao khi giá ổn định)
• Đa dạng hóa sản xuất (chỉ tập trung vào đồng hay đa nguyên liệu)
• Rủi ro địa lý (Chile và Peru ổn định chính trị; DR Congo và Zambia cần rủi ro cao hơn)
• Khả năng tạo dòng tiền tự do (cơ sở để trả cổ tức và mua lại cổ phiếu)

Chiến lược đầu tư: Dài hạn so với ngắn hạn

Với vị thế dài hạn (12+ tháng):

Tình hình hiện tại khá thuận lợi cho cổ phiếu đồng. Kinh tế toàn cầu đang trong giai đoạn chuyển đổi: Mỹ có khả năng tránh suy thoái, châu Âu hướng tới tăng trưởng vừa phải, Trung Quốc đã hạ lãi suất chính sách. Dự kiến, lãi suất sẽ giảm từ tháng 3 tại Mỹ và giữa hè 2025 tại châu Âu.

Điều này tạo điều kiện cho các cổ phiếu chu kỳ như đồng. Tuy nhiên, cần tuân thủ các nguyên tắc:

• Giới hạn tỷ lệ đồng trong danh mục tối đa 10%
• Xác định trước mức dừng lỗ (thường: 15-20% dưới giá vào)
• Lập kế hoạch thoát ra khi chu kỳ kinh tế toàn cầu đạt đỉnh

Chỉ số theo dõi chính: giá đồng, tồn kho LME và các chỉ số kinh tế từ Mỹ, Trung Quốc, châu Âu.

Với vị thế ngắn hạn (Tuần đến tháng):

Yêu cầu theo dõi thị trường chủ động và phân tích kỹ thuật. Phương pháp:

• Theo dõi sát biến động giá đồng và dữ liệu tồn kho LME
• Sử dụng Freeport-McMoRan (FCX) làm chỉ số tham chiếu do độ tương quan cao
• Áp dụng nguyên tắc rủi ro/lợi nhuận: lợi nhuận kỳ vọng phải ít nhất bằng mức dừng lỗ có thể
• Xác suất thành công phải trên 50%

Chiến lược này đòi hỏi theo dõi liên tục.

Năng lượng xanh như nền tảng tăng trưởng cấu trúc

Xu hướng chính rõ ràng: Trong khi các ứng dụng đồng truyền thống (xây dựng, lưới điện, cơ khí) chỉ tăng 0,5-1,5% mỗi năm, thị trường năng lượng tái tạo mở rộng 10-20% mỗi năm.

Vấn đề là: Đà tăng này chỉ chiếm 7% thị trường đồng năm 2023. Đến 2030, tỷ lệ này sẽ lên 17%. Về mặt toán học: Tổng thị trường đồng chỉ tăng trung bình 2,7% mỗi năm – nhưng đồng thời giảm cung. Kết hợp này tạo áp lực giá.

Các yếu tố thúc đẩy chính:

• Xe điện: Tăng trưởng từ mức thấp hiện tại, dự kiến tăng hai chữ số hàng năm
• Năng lượng mặt trời và gió: Hiện đã chiếm 4-5% năng lượng toàn cầu, mục tiêu 2030+ sẽ tăng theo cấp số nhân
• Hạ tầng lưới điện: Mỹ và châu Âu cần nâng cấp lưới điện do lão hóa – nhu cầu đồng lớn

Rủi ro và cơ hội đánh đổi

Yếu tố tăng giá:

• Thiếu hụt cung theo cấu trúc do thiếu dự án khai thác mới
• Chuyển đổi năng lượng như một động lực cầu kéo dài hàng thập kỷ
• Chính sách nới lỏng lãi suất toàn cầu thúc đẩy các giá trị chu kỳ
• Tồn kho LME thấp, thường đi kèm giá cao
• Cổ phiếu đồng trả cổ tức + mua lại cổ phiếu

Rủi ro:

• Chấn động giá dầu bất ngờ có thể làm tăng áp lực lạm phát và làm chậm tăng trưởng
• Gia tăng xung đột địa chính trị (Chiến tranh Ukraine, các điểm nóng khác)
• Tăng trưởng Trung Quốc vẫn dưới mục tiêu 5%
• Suy thoái kinh tế toàn cầu dù kỳ vọng hiện tại

Kết luận và khuyến nghị hành động

Thị trường đồng 2024-2025 là sự kết hợp giữa điều kiện kinh tế ngắn hạn thuận lợi và thiếu hụt cung dài hạn. Cổ phiếu đồng nên được đưa vào kế hoạch danh mục – nhưng cần quản lý rủi ro rõ ràng.

Các bước tiếp theo cụ thể:

1. Phân tích cơ bản: Sử dụng dữ liệu xu hướng vĩ mô cho các nhà sản xuất hàng đầu (FCX, SCCO, BHP)
2. Giới hạn quy mô vị thế: Tối đa 5-10% danh mục
3. Chọn điểm vào: Hiện giá dưới $8.500 mỗi tấn, chọn mua thận trọng hơn
4. Đặt dừng lỗ: Trước khi đầu tư, không sau
5. Thiết lập theo dõi: Hàng tuần kiểm tra giá đồng, tồn kho LME và các chỉ số kinh tế toàn cầu

Nhà đầu tư tuân thủ nguyên tắc này có thể hệ thống hưởng lợi từ đà tăng của năng lượng xanh và khoảng trống cung ứng.