Vượt qua Mối Liên Kết Altman: Cách Lachy Groom Xây Dựng Đế Chế Robot AI trị giá 5,6 tỷ đô la

Khi một biệt thự trị giá 4,4 triệu đô la ở San Francisco bị tấn công bằng vũ khí và trộm cắp số tiền điện tử trị giá 11 triệu đô la, vụ việc đã đưa chủ nhân của nó—Lachy Groom—vào ánh đèn truyền thông một cách bất ngờ. Tuy nhiên, các tiêu đề tập trung vào một chi tiết câu chuyện duy nhất: mối liên hệ trong quá khứ của anh với Sam Altman, CEO của OpenAI. Bỏ đi nhãn hiệu đó, điều nổi bật hơn là một câu chuyện hấp dẫn hơn nhiều. Ở tuổi 31, Lachy Groom đã tự khẳng định mình là một trong những nhà đầu tư giai đoạn đầu thành công và nổi bật nhất của Thung lũng Silicon, với thành tích khiến hầu hết các doanh nhân phải khiêm tốn. Trước khi sáng lập Physical Intelligence—một công ty robot trị giá 5,6 tỷ đô la—Groom đã từng tổ chức các khoản đầu tư mạo hiểm mang lại giá trị hàng chục tỷ đô la tổng cộng.

Từ thần đồng lập trình Perth đến kiến trúc sư của Thung lũng Silicon

Sinh ra tại Perth, Australia, hành trình của Lachy Groom bắt đầu không tại một trường nội trú danh tiếng mà trong phòng đọc của ông nội, nơi anh học HTML và CSS từ năm 10 tuổi. Sự thôi thúc khởi nghiệp đến rất sớm và liên tục. Đến giữa tuổi thiếu niên, anh đã thành lập và thoái vốn từ ba dự án riêng biệt: PSDtoWP, PAGGStack.com, và iPadCaseFinder.com. Công ty thứ tư của anh, Cardnap, cung cấp nền tảng cho người dùng giao dịch và bán lại thẻ quà tặng—một giải pháp đơn giản cho một điểm khó khăn hàng ngày của người tiêu dùng.

Cha của anh, Geoff Groom, sau này kể lại rằng cậu bé Lachy coi cơ hội tài chính như một môn thể thao. Cậu đi dắt chó, lập các quầy bán nước chanh, và luôn có mắt tinh tường về các điểm bất hợp lý của thị trường—đặc trưng của một người sinh ra để kinh doanh.

Khoảnh khắc quyết định đến khi anh 17 tuổi. Thay vì theo đuổi đại học truyền thống, Groom đã đưa ra một quyết định tính toán: bỏ qua hệ sinh thái khởi nghiệp mới nổi của Australia và chuyển đến San Francisco. Lý do của anh rất đơn giản. Định giá ở Mỹ cao hơn rất nhiều so với thị trường Australia, và Thung lũng Silicon là trung tâm của đổi mới công nghệ toàn cầu. Hầu hết các thiếu niên mơ mộng; còn Lachy Groom thì lập bảng tính và hành động.

Học hỏi từ Stripe: Bảy năm trong nhà máy kỳ lân

Sau khi đến Mỹ, Groom không ngay lập tức chuyển sang lĩnh vực đầu tư mạo hiểm. Thay vào đó, anh gia nhập Stripe, nền tảng xử lý thanh toán đang trong giai đoạn tăng trưởng vượt bậc. Stripe trở thành trường học kinh doanh cấp cao của anh.

Là nhân viên thứ 30 của Stripe, Groom đến đúng thời điểm công ty mở rộng quan trọng. Ban đầu, anh tập trung vào các chỉ số tăng trưởng, sau đó quản lý hoạt động kinh doanh toàn cầu và các đội mở rộng thị trường. Dấu ấn của anh xuất hiện khắp chiến lược quốc tế của Stripe—dẫn dắt các bước chân vào Singapore, Hong Kong, New Zealand, và sau đó chỉ đạo sáng kiến phát hành thẻ của công ty. Bảy năm tại Stripe (2012-2018) cung cấp một nền giáo dục vô giá về cách các công ty phần mềm B2B mở rộng từ ý tưởng thành tập đoàn lớn.

Thành công của Stripe tạo ra hiệu ứng mạng mạnh mẽ. Các cựu nhân viên từ những ngày đầu của công ty—gọi là “bộ sậu Stripe”—sau này chiếm phần lớn trong cảnh đầu tư mạo hiểm của Thung lũng Silicon. Groom không chỉ là một nhân viên; anh còn nằm ở trung tâm của cấu trúc quyền lực mới nổi này.

Những năm tháng tại Stripe đã trang bị cho Groom ba tài sản không thể thay thế: độc lập tài chính, kiến thức vận hành tích lũy trong việc mở rộng SaaS qua các thị trường, và uy tín trong giới các nhà xây dựng và nhà đầu tư ưu tú, những người sẽ sớm định hình ngành công nghiệp đầu tư mạo hiểm.

Thuyết đầu tư: Chính xác hơn về số lượng

Năm 2018, Groom chuyển hướng. Thay vì gia nhập một quỹ đã có tên tuổi và vốn đầu tư tổ chức, anh chọn độc lập—khởi nghiệp như một nhà đầu tư thiên thần cá nhân tập trung vào giai đoạn đầu. Nhưng cách tiếp cận của Groom khác biệt rõ rệt so với các nhà đầu tư thiên thần truyền thống.

Hầu hết các nhà đầu tư thiên thần áp dụng phương pháp gọi là “phun xịt và cầu nguyện”: gửi các khoản 5.000 đô la vào 100 công ty và hy vọng vài trong số đó sẽ thành công. Groom đảo ngược hoàn toàn chiến lược này. Khi tin tưởng vào một cơ hội, anh sẽ cam kết các khoản tiền sáu chữ số—thường từ 100.000 đến 500.000 đô la—và hành động quyết đoán. Không phải là liều lĩnh; đó là niềm tin có căn cứ.

Thuyết đầu tư của anh dựa trên một nguyên tắc đơn giản nhưng mang tính chiến lược: ủng hộ các sản phẩm mà người dùng và nhà phát triển sẽ tự nhiên chấp nhận vì chúng thực sự giải quyết các vấn đề trong quy trình làm việc, chứ không phải bị ép buộc chấp nhận do sự độc quyền của các đối thủ lớn. Triết lý này ủng hộ các mô hình chấp nhận từ dưới lên, ưu tiên các công ty giải quyết các điểm đau thực sự, và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân bổ vốn một cách kỷ luật.

Theo dữ liệu PitchBook, Groom đã tham gia khoảng 204 khoản đầu tư vào 122 công ty, hoạt động qua nhiều quỹ khác nhau và nổi tiếng với tỷ lệ thành công cao, tham gia dẫn dắt, và tập trung nhiều vào các lĩnh vực B2B và SaaS.

Các khoản đầu tư tiêu biểu của anh kể câu chuyện rõ nét:

Figma (Hợp tác thiết kế): Năm 2018, khi giá trị của công cụ thiết kế Figma là 94 triệu đô la, Groom tham gia vòng hạt giống. Đến tháng 7 năm 2025, Figma ra mắt trên sàn chứng khoán New York với giá trị 67,6 tỷ đô la ngay ngày mở cửa. Dù đã điều chỉnh thị trường sau đó, khoản đầu tư của Groom vẫn sinh lời hơn 185 lần vốn ban đầu.

Notion (Quản lý công việc và ghi chú): Một trong những khoản đầu tư chính của Groom năm 2019 khi định giá của Notion là 800 triệu đô la. Trong vòng hai năm, giá trị của Notion tăng vọt lên 10 tỷ đô la, phản ánh sự xác nhận của thị trường đối với tầm nhìn về phần mềm không gian làm việc cộng tác của công ty.

Ramp (Hạ tầng fintech): Groom tham gia vòng hạt giống của Ramp, hỗ trợ một công ty sẽ định hình lại cách doanh nghiệp quản lý chi tiêu và quy trình thanh toán.

Lattice (Quản lý nhân tài): Trong giai đoạn 2016-2017, khi Lattice còn đang tìm kiếm phù hợp ban đầu, Groom đã cam kết vốn—một cược sẽ đền đáp khi công ty trưởng thành.

Những khoản đầu tư này không phải là vé số may rủi. Mỗi khoản đều dựa trên một giả thuyết: phần mềm giải quyết các vấn đề vận hành thực sự sẽ tăng giá trị theo thời gian khi việc chấp nhận mở rộng. Triết lý này đã chứng minh là đúng đắn.

Đường đua robot: Trao cho máy móc trí thông minh thích ứng

Đến cuối năm 2023, với lợi nhuận lớn từ các khoản đầu tư SaaS, Groom bắt đầu hướng tới một lĩnh vực tham vọng hơn. Ranh giới mờ nhạt giữa trí tuệ nhân tạo và hệ thống vật lý đặt ra câu hỏi duy nhất: nguồn gốc của các đổi mới quy mô internet thế hệ tiếp theo sẽ đến từ đâu?

Câu trả lời của Groom: trong việc kết nối trí tuệ nhân tạo tổng quát với thế giới vật lý qua robot.

Tháng 3 năm 2024, anh đồng sáng lập Physical Intelligence cùng một đội ngũ tinh hoa kỹ thuật: Karol Hausman (cựu nhà nghiên cứu cao cấp tại Google DeepMind và giảng viên Stanford), Chelsea Finn (cựu nhân viên Google Brain và giáo sư khoa học máy tính Stanford), Adnan Esmail (từng làm việc 4 năm tại Tesla và là kiến trúc sư trưởng tại công ty công nghệ quốc phòng Anduril Industries), và Brian Ichter (cựu nhà nghiên cứu tại Google DeepMind và Google Brain).

Sứ mệnh của công ty tổng hợp tham vọng lớn với nền tảng kỹ thuật: phát triển một mô hình AI nền tảng làm “não bộ” cho các hệ thống robot, cho phép máy móc vượt ra ngoài thực thi nhiệm vụ cứng nhắc để hướng tới trí tuệ thích ứng thực sự trong môi trường phức tạp, không cấu trúc.

Thị trường vốn phản ứng tích cực. Trong tháng thành lập, Physical Intelligence huy động được 70 triệu đô la trong vòng hạt giống do Thrive Capital dẫn đầu, với sự tham gia của Khosla Ventures, Lux Capital, OpenAI, và Sequoia Capital. Chỉ bảy tháng sau, vào tháng 11 năm 2024, công ty huy động thêm 400 triệu đô la với định giá cao hơn, do Jeff Bezos (người sáng lập Amazon) cùng các quỹ đầu tư Thrive Capital và Lux Capital dẫn dắt. Đến cuối tháng 11 năm 2024, Physical Intelligence đã huy động thêm 600 triệu đô la nữa, nâng tổng giá trị công ty lên 5,6 tỷ đô la. Giai đoạn cuối này do CapitalG của Alphabet dẫn dắt, cùng các nhà đầu tư cũ như Bezos, Lux Capital, và Thrive Capital.

Hành trình này không chỉ là lời đồn thổi. Nó báo hiệu rằng các nhà đầu tư nặng ký của Thung lũng Silicon—từ Jeff Bezos đến lãnh đạo OpenAI đến các quỹ của Alphabet—tin rằng Groom và các đồng sáng lập đã xác định một điểm chuyển đổi quan trọng trong phát triển AI: từ hệ thống chỉ dựa trên phần mềm sang hệ thống vật lý tích hợp AI.

Kiến trúc sư bị bỏ quên

Hành trình của Lachy Groom từ thần đồng lập trình Perth đến nhân vật quyền lực của Thung lũng Silicon thách thức một câu chuyện mà ngành công nghệ thường xuyên truyền tải. Khi Sam Altman và Groom được liên kết công khai, truyền thông thường rơi vào khung hình đơn giản: Altman là nhân vật chính, Groom là người hỗ trợ. Nhưng con đường độc lập của Groom—từ người vận hành Stripe đến nhà đầu tư chính xác và sáng lập robot AI—cho thấy một hành trình song song của chiến lược và thực thi.

Câu chuyện cuộc đời anh chứa đựng những bài học tồn tại xuyên suốt các nhà xây dựng thành công nhất của Thung lũng Silicon: arbitrage địa lý (di chuyển nơi tập trung vốn và nhân tài), học hỏi tổ chức (rút ra tối đa từ việc làm trong một công ty tăng trưởng siêu tốc), kỷ luật đầu tư (niềm tin tập trung vào các cơ hội có xác suất cao), và nhận diện vấn đề (tập trung vốn vào các sản phẩm thay đổi quy trình làm việc của con người và máy móc).

Việc anh sống sót sau một vụ cướp và trở thành tiêu điểm truyền thông phản ánh nhiều hơn về sự ngẫu nhiên của cuộc sống chứ không phải về giá trị đóng góp của anh. Những gì còn lại là hồ sơ: 204 khoản đầu tư, danh mục tạo ra lợi nhuận hai chữ số ở quy mô lớn, và bây giờ là một dự án robot trị giá 5,6 tỷ đô la có thể định hình lại cách máy móc tương tác với thế giới vật lý. Đó mới là những chỉ số thực sự quan trọng.