Xử lý Thuế trong Giao dịch Tiền điện tử: Hướng dẫn Toàn diện cho Năm 2025

Khi thực hiện giao dịch tiền điện tử, khía cạnh dễ bị bỏ sót nhất là xử lý thuế trong một loạt các hoạt động giao dịch bao gồm “chuyển tiền”. Có rất nhiều hiểu lầm như “chuyển tiền giữa các ví thì không phải nộp thuế” hoặc “nếu chưa bán thì không sao”, và thực tế các khoản thuế bất ngờ không phải là hiếm. Bài viết này sẽ giải thích một cách từng bước từ tổng quan về thuế trong đầu tư tiền điện tử, đến cách tính lợi nhuận cụ thể, và cho đến các nghĩa vụ khai báo dựa trên chế độ thuế năm 2025.

Cơ sở về Tiền điện tử và Chế độ Thuế

Vị trí trong Hệ thống Thuế Nhật Bản

Tiền điện tử, Bitcoin, Ethereum, v.v. được định nghĩa là tài sản mật mã theo “Luật Thanh toán Tiền tệ” của Nhật Bản, và một chế độ thuế độc đáo được áp dụng đối với lợi nhuận giao dịch của chúng. Không giống như đầu tư chứng khoán, lợi nhuận từ tiền điện tử được phân loại là “thu nhập khác”, được tính tổng hợp cùng với thu nhập lương và các loại thu nhập khác - đây là đặc điểm quan trọng nhất.

Cơ chế này cực kỳ quan trọng đối với các nhà đầu tư. Đó là vì khi số tiền thu nhập tăng, tỷ lệ thuế cũng tăng theo từng bậc, với khả năng áp dụng mức thuế cao nhất 45% (khoảng 55% khi bao gồm thuế dân cư, v.v.). Có rất nhiều trường hợp phát sinh sự chênh lệch lớn khi so sánh với mức thuế cố định 20.315% của các khoản lợi nhuận từ chứng khoán.

Giám sát Tăng cường của Cục Thuế Quốc gia và Nghĩa vụ Khai báo

Gần đây, Cục Thuế Quốc gia đã tăng cường giám sát đáng kể đối với giao dịch tiền điện tử và tích cực yêu cầu thông tin từ các sàn giao dịch. Nếu bỏ sót khai báo tính toán hàng năm, sẽ bị phạt khai báo thiếu (15-20%) hoặc thuế chậm trả, và nếu bị xác định là có dấu hiệu tinh vi, có thể bị phạt bổ sung nặng (40%). Khai báo thích hợp không chỉ là một nghĩa vụ mà còn là một yêu cầu cần thiết để tiếp tục các hoạt động đầu tư một cách an tâm.

Thời điểm Đánh thuế Thực tế và Các Ví dụ Cụ thể

Các tình huống đánh thuế tiền điện tử không giới hạn ở “bán hàng” đơn giản. Nhiều hoạt động giao dịch khác nhau bao gồm chuyển tiền cũng được tính thuế.

Lợi nhuận từ Bán hàng

Trường hợp cơ bản nhất là khi bán tiền điện tử để đổi lấy tiền tệ pháp định (đô la Nhật, đô la Mỹ, v.v.). Chênh lệch giữa giá khi mua và giá khi bán sẽ trở thành đối tượng tính thuế trực tiếp. Ví dụ, nếu bạn mua Bitcoin với giá 500.000 yên và bán với giá 800.000 yên, lợi nhuận 300.000 yên sẽ bị tính thuế.

Đánh thuế trong Giao dịch Liên quan đến Chuyển tiền

Chuyển tiền không phải là một sự di chuyển tài sản đơn giản mà có ý nghĩa quan trọng về mặt thuế. Ngay cả khi chuyển tiền coin sang sàn giao dịch khác hoặc di chuyển giữa các ví, nếu giá trị đánh giá thay đổi tại thời điểm đó, chênh lệch có thể bị tính thuế. Đặc biệt đối với các nhà đầu tư sử dụng nhiều sàn giao dịch, điều quan trọng là phải ghi lại chính xác giá thị trường tại thời điểm chuyển tiền.

Đánh thuế trong Mua hàng Hóa và Dịch vụ

Khi mua trực tiếp hàng hóa hoặc dịch vụ bằng tiền điện tử, chênh lệch giữa giá mua và giá thị trường tại thời điểm mua hàng cũng bị tính thuế. Ví dụ, nếu coin được mua với giá tương đương 50.000 yên tăng lên 100.000 yên và được sử dụng để mua hàng, lợi nhuận 50.000 yên sẽ phát sinh và bị tính thuế.

Trao đổi Giữa các Tiền điện tử Khác nhau

Trao đổi từ Bitcoin sang Ethereum hoặc các loại tiền khác cũng bị tính thuế. Điều này là vì tại thời điểm trao đổi, một lần được coi là đã quy đổi thành yên. Nếu Bitcoin mua với giá 400.000 yên tăng lên giá trị 600.000 yên và được trao đổi thành một loại tiền khác, nó sẽ bị tính thuế như lợi nhuận 200.000 yên.

Phần thưởng từ Đào mỏ và Staking

Coin thu được từ đào mỏ hoặc staking cũng được ghi nhận như thu nhập tại thời điểm mua bằng giá thị trường tại thời điểm đó. Nếu mua được 1 Ethereum (tương đương 300.000 yên) thông qua đào mỏ, số tiền sau khi trừ đi các chi phí như điện sẽ trở thành đối tượng tính thuế. Hơn nữa, nếu phần thưởng này được bán lại sau đó, cần lưu ý rằng sẽ có thuế xảy ra ở hai giai đoạn trên chênh lệch tại thời điểm bán.

Phương pháp Tính Lợi nhuận và Thực hành Khai báo Tính toán hàng năm

Lựa chọn Phương pháp Tính giá Mua

Khi tính lợi nhuận từ tiền điện tử, bạn cần chọn từ hai phương pháp: “phương pháp bình quân động” hoặc “phương pháp bình quân tổng hợp”.

Phương pháp bình quân độnglà phương pháp cập nhật giá mua bình quân mỗi khi mua hàng. Dễ nắm bắt tình hình mất lãi trong thời gian thực và phù hợp với các nhà đầu tư thường xuyên giao dịch. Mặt khác,phương pháp bình quân tổng hợp là chia tổng số tiền mua trong năm cho tổng số lượng mua, là một phương pháp tính toán tương đối đơn giản.

Bất kể chọn phương pháp nào, bạn phải nộp đơn “Thông báo về Phương pháp Đánh giá Tài sản Mật mã Thuế Thu nhập” cho cơ quan thuế tại thời điểm khai báo tính toán hàng năm đầu tiên để chính thức xác định, và sau đó bắt buộc phải tiếp tục sử dụng cùng một phương pháp. Điều quan trọng là phải lựa chọn một cách cẩn thận dựa trên phong cách giao dịch và thể chế quản lý của bạn.

Tiêu chí cần Khai báo Tính toán hàng năm

Đối với nhân viên công ty, nếu tổng thu nhập khác bao gồm tiền điện tử vượt quá 200.000 yên mỗi năm, khai báo tính toán hàng năm là cần thiết. Điểm quan trọng ở đây là “lợi nhuận ròng” (lợi nhuận bán trừ đi chi phí) chứ không phải số tiền giao dịch.

Nếu có nhiều nguồn thu nhập ngoài lương, nếu tổng cộng vượt quá 200.000 yên sẽ phải khai báo. Ví dụ, nếu bạn có lợi nhuận 150.000 yên từ tiền điện tử và 100.000 yên từ affiliates, tổng cộng 250.000 yên sẽ cần phải khai báo.

Sự Chuyển đổi Quan trọng trong Yêu cầu Được nuôi dưỡng và Thuế Thu nhập

Đối với thành viên gia đình được nuôi dưỡng, nếu tổng thu nhập hàng năm vượt quá 480.000 yên (tính đến năm 2025), sẽ có nguy cơ mất tư cách được nuôi dưỡng. Lợi nhuận từ tiền điện tử cũng được tính vào thu nhập này, vì vậy nếu vợ/chồng hoặc học sinh sinh viên được nuôi dưỡng kiếm được lợi nhuận từ giao dịch tiền điện tử, có thể dẫn đến việc mất tư cách được nuôi dưỡng một cách không mong muốn, làm tăng tổng gánh nặng thuế của toàn gia đình.

Nếu có nhiều source thu nhập lương hoặc tổng thu nhập lương vượt quá 20 triệu yên, khai báo tính toán hàng năm cũng là cần thiết ngay cả khi lợi nhuận từ tiền điện tử nhỏ. Đừng quên điều này.

Các Hạn chế về Thuế Độc đáo của Tiền điện tử

Tác động Thực tế của Hạn chế trong Bù trừ Lợi nhuận và Lỗ

Lợi nhuận và lỗ từ tiền điện tử chỉ có thể được bù trừ trong “phạm vi thu nhập khác”. Nếu lợi nhuận 300.000 yên từ Bitcoin và lỗ 400.000 yên từ một loại tiền khác xảy ra, chúng sẽ được bù trừ trong phạm vi thu nhập khác, kết quả cuối cùng sẽ là lỗ 100.000 yên, không có thuế.

Tuy nhiên, không thể bù trừ lợi nhuận và lỗ với các phân loại thu nhập khác như đầu tư chứng khoán hoặc đầu tư bất động sản. Nói cách khác, ngay cả khi lỗ lớn xảy ra với tiền điện tử, không thể trừ lợi nhuận từ đầu tư chứng khoán. Hạn chế này sẽ trở thành một yếu tố hạn chế quan trọng khi xây dựng danh mục đầu tư.

Vấn đề Cấu trúc là Không thể Kéo dài Lỗ sang Năm Sau

Một khác biệt lớn khác so với đầu tư chứng khoán là lỗ từ tiền điện tử không thể được kéo dài sang các năm tiếp theo. Trong khi lỗ từ đầu tư chứng khoán có thể kéo dài 3 năm, thì với tiền điện tử, lỗ 500.000 yên hôm năm nay sẽ không thể trừ khỏi lợi nhuận năm sau.

Do sự khác biệt trong quy định này, quản lý lợi nhuận và lỗ trong cả năm trở nên cực kỳ quan trọng. Nếu dự kiến có lỗ lớn vào cuối năm, có thể cân nhắc xác định một phần lợi nhuận trong năm đó để bù trừ lỗ - kỹ thuật này là chìa khóa để tối thiểu hóa gánh nặng thuế.

Sự Khác biệt Thực tế trong Gánh nặng Thuế với các Công cụ Tài chính Khác

Tỷ lệ thuế trên lợi nhuận từ tiền điện tử có thể cao hơn đáng kể so với các công cụ tài chính khác. Trong khi cổ tức chứng khoán và lợi nhuận chuyển nhượng được áp dụng mức thuế cô lập cố định 20.315% (thuế thu nhập 15.315%, thuế dân cư 5%), thì tiền điện tử áp dụng tính thuế tổng hợp, do đó tỷ lệ thuế 5%-45% (khoảng tối đa 55% khi bao gồm thuế dân cư) được áp dụng tùy theo mức thu nhập.

Đối với những người có thu nhập cao, sự khác biệt tỷ lệ thuế này cũng có thể có ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư. Khi xem xét lựa chọn địa điểm đầu tư và phân bổ tài sản, điều cần thiết là phải xem xét toàn diện những khác biệt về chế độ thuế như vậy.

Chuyển tiền và Xử lý Thuế khi Sử dụng Nhiều Sàn giao dịch

Khi sử dụng nhiều sàn giao dịch, về nguyên tắc, bạn phải tính tổng lợi nhuận và lỗ từ tất cả các sàn giao dịch. Bạn cần lấy được lịch sử giao dịch từ mỗi sàn giao dịch và xử lý bằng cách sử dụng cùng một phương pháp tính toán (phương pháp bình quân động hoặc phương pháp bình quân tổng hợp). Kể cả những chuyển tiền vào và ra cũng được bao gồm - về mặt thuế, chúng được quản lý như một danh mục đầu tư duy nhất.

Quản lý hồ sơ tại thời điểm chuyển tiền đặc biệt quan trọng. Bằng cách ghi lại chính xác số lượng coin khi chuyển đi và nhận, giá thị trường tương ứng và phí, v.v., xử lý tính toán lợi nhuận sau này và ứng phó với kiểm tra thuế sẽ mượt mà hơn.

Các Câu hỏi Thường gặp và Câu trả lời Thực hành

Liệu chỉ sở hữu mà không bán có bị đánh thuế không

Không, chỉ mua và sở hữu tiền điện tử mà không bán thì không bị đánh thuế. Chỉ khi xảy ra bất kỳ hình thức nào như bán, trao đổi, mua hàng, chuyển tiền, lợi nhuận được xác định thì mới bị tính thuế. Không có thuế nào được đánh vào lợi nhuận tiềm năng trong khi sở hữu, do đó, thời điểm bán hoặc trao đổi là điều cần xem xét kỹ lưỡng.

Liệu có thể bù trừ lỗ và lợi nhuận hoàn toàn không

Nó không hoàn toàn, nhưng có những hạn chế. Lợi nhuận và lỗ giữa nhiều loại tiền điện tử có thể được bù trừ trong phạm vi thu nhập khác. Tuy nhiên, không thể bù trừ với lợi nhuận từ các công cụ tài chính khác như chứng khoán hoặc FX. Khi quản lý nhiều đối tượng đầu tư, bạn cần quản lý mỗi loại như những lợi nhuận và lỗ độc lập.

Vị trí về Thuế của Giao dịch NFT

Giao dịch NFT (Token Không thể Thay thế) cũng bị tính thuế. Chênh lệch giữa giá mua và giá bán là lợi nhuận và trở thành đối tượng tính thuế như “thu nhập khác” giống như tiền điện tử. Cần hiểu rằng đầu tư NFT về cơ bản được xử lý trong cùng khuôn khổ xử lý thuế như đầu tư tiền điện tử.

Các Điểm Chính trong Quản lý Thuế Thực hành

Khi đầu tư tiền điện tử, các điểm đặc biệt quan trọng trong quản lý thuế có thể được tóm tắt như sau:

• Lưu giữ Hoàn chỉnh Hồ sơ Giao dịch: Ghi lại ngày giờ, số lượng, giá cả của tất cả các hoạt động mua, bán, chuyển tiền
• Tích hợp Lợi nhuận/Lỗ của Nhiều Sàn giao dịch: Khi sử dụng nhiều sàn giao dịch, đừng quên tính toán tổng hợp
• Tính Nhất quán của Phương pháp Tính toán: Tiếp tục áp dụng liên tục phương pháp bình quân động hoặc phương pháp bình quân tổng hợp đã chọn
• Dự báo Lợi nhuận/Lỗ Hàng năm: Khi dự kiến lợi nhuận vào cuối năm, hãy xem xét các biện pháp chiến lược như xác định một phần
• Xác nhận Yêu cầu Được nuôi dưỡng: Đối với các thành viên gia đình được nuôi dưỡng, hãy quản lý chặt chẽ sao cho tổng thu nhập hàng năm dưới 480.000 yên

Bằng cách nắm vững kiến thức về thuế tiền điện tử, bạn có thể tránh được gánh nặng thuế không mong muốn và thực hiện quản lý tài sản hiệu quả hơn. Nếu bạn không chắc chắn về quản lý hồ sơ giao dịch, hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia như nhà tư vấn thuế cũng là một lựa chọn hiệu quả. Bằng cách thực hiện khai báo chính xác, bạn có thể tạo ra một môi trường để tiếp tục đầu tư tiền điện tử một cách an tâm, và đây chính là nền tảng để thành công trong đầu tư dài hạn.