Financial Literacy คือ ทักษะการเงินที่ทุกคนจำเป็นต้องมี

ในโลกของเงินและการจัดการทางการเงิน คนไทยส่วนใหญ่ยังมองข้ามความสำคัญของ financial literacy ทั้งที่นี่เป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของแต่ละบุคคล ตั้งแต่การออม การลงทุน ไปจนถึงการเกษียณ ความรู้ด้านการเงินเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยให้คุณควบคุมและปลดปล่อยตัวเองจากหนี้สิ้น

ทำไม Financial Literacy ถึงจำเป็นต่อชีวิตของคุณ

ตั้งแต่ตื่นนอนจนหลับตา เรื่องการเงินเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของทุกคนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ - ไม่ว่าจะเป็นการหารายได้ ใช้จ่าย ลงทุน หรือเก็บออม

คนเราต้องเผชิญกับการตัดสินใจทางการเงินมากมาย แต่ปัญหาคือระบบการศึกษาไทยไม่ได้มีการสอนวิชาการเงินอย่างจริงจัง ส่งผลให้บุคคลส่วนใหญ่ไม่มีพื้นฐานความรู้ที่เพียงพอ ตัวอย่างที่ชัดเจนคือการตัดสินใจซื้อสิ่งที่ไม่จำเป็น ดังที่นักลงทุนชื่อดัง Warren Buffett เคยกล่าวไว้ว่า “ถ้าคุณซื้อของที่ไม่จำเป็น ในไม่ช้าคุณจะต้องขายของที่จำเป็น”

การใช้จ่ายโดยไม่มีแผนอาจสร้างความเครียดทางการเงินและนำไปสู่ปัญหาหนี้สิ้นได้หากกลายเป็นนิสัย ด้วยเหตุนี้ ความรู้ด้านการเงินจึงเป็นเครื่องมือที่จำเป็นสำหรับการสร้างอนาคตที่มั่นคง

5 องค์ประกอบหลักของทักษะการเงิน

ความรู้ด้านการเงินไม่ได้หมายถึงการเข้าใจทั้งหมด แต่เป็นการรู้และนำแนวคิดพื้นฐานมาใช้ให้เป็นประโยชน์ มาดูองค์ประกอบหลักที่ประกอบเป็น financial literacy:

1. การวางแผนและจัดทำงบประมาณ

การวางแผนการเงินเริ่มต้นด้วยการรู้ว่ารายได้และรายจ่ายของคุณเป็นเท่าไร การจัดทำงบประมาณช่วยให้คุณสามารถควบคุมการใช้จ่ายและกำหนดลำดับความสำคัญของค่าใช้จ่าย ตั้งแต่ค่าเช่า ค่าอาหาร ไปจนถึงความบันเทิง

2. การออมและการลงทุน

การเก็บออมเป็นพื้นฐานของความมั่งคั่ง ที่สำคัญยิ่งไปกว่านั้นคือการเข้าใจว่าเงินของคุณสามารถหารายได้ได้ผ่านการลงทุนในสินทรัพย์ต่างๆ เช่น หุ้น พันธบัตร กองทุนรวม หรือสินค้าอื่นๆ

3. การจัดการและการชำระหนี้

การกู้ยืมอาจจำเป็น แต่ถ้าหากคุณไม่เข้าใจเงื่อนไข อัตราดอกเบี้ย และวิธีการชำระหนี้ที่ถูกต้อง คุณอาจตกเป็นเหยื่อของหนี้ที่ใหญ่โตขึ้น

4. ความรู้เรื่องภาษี

ภาษีส่งผลกระทบต่อรายได้ของคุณอย่างมาก การทำความเข้าใจระบบภาษีจะช่วยให้คุณสามารถใช้สิทธิตัวเองได้อย่างเต็มที่ และเก็บออมไว้ได้มากขึ้น

5. การบริหารการเงินส่วนบุคคล

การเลือกผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่เหมาะสม เช่น บัตรเครดิต บัญชีออมทรัพย์ หรือการลงทุน ต้องมีการศึกษาและเข้าใจดีก่อนตัดสินใจ

ประโยชน์ของการมีทักษะทางการเงิน

เมื่อมีความรู้ด้านการเงิน คุณจะได้รับประโยชน์มากมาย:

ป้องกันข้อผิดพลาดทางการเงิน - เงินกู้ที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัวอาจมีการเปลี่ยนแปลงทำให้ภาระหนี้เพิ่มขึ้นได้ การรู้เงื่อนไขอย่างละเอียดจะช่วยให้คุณหลีกเลี่ยงการตัดสินใจผิดๆ

เตรียมพร้อมสำหรับสถานการณ์ฉุกเฉิน - การมีเงินสำรองฉุกเฉิน 3-6 เดือนของค่าครองชีพเป็นการป้องกันตัวเองจากความเสี่ยงเช่น การตกงานหรือค่าใช้จ่ายที่ไม่คาดคิด

บรรลุเป้าหมายทางการเงิน - ไม่ว่าจะเป็นการออมเงินดาวน์บ้าน การเดินทางต่างประเทศ หรือการเกษียณ การวางแผนอย่างถูกต้องจะช่วยให้คุณบรรลุเป้าหมายได้

สร้างความมั่นใจ - เมื่อคุณเข้าใจเรื่องการเงิน คุณจะสามารถตัดสินใจในชีวิตได้อย่างมั่นใจมากขึ้น ลดความเครียด และเพิ่มความรู้สึกปลอดภัย

แล้วคนไทยล่ะ? ผลสำรวจระดับทักษะการเงิน

องค์กรระหว่างประเทศ OECD ที่ประกอบด้วยประเทศสมาชิก 38 ประเทศ ได้จัดทำแบบสำรวจเพื่อวัดระดับความรู้ทางการเงินของประชากรในแต่ละประเทศ โดยคะแนนเฉลี่ยอยู่ในช่วง 0-100 คะแนน

สำหรับประเทศไทย คะแนนความรู้ทางการเงินอยู่ที่ 71 จาก 100 คะแนน ซึ่งสะท้อนให้เห็นทัศนคติที่มุ่งเน้นไปยังระยะยาว แต่ยังคงมีโอกาสในการพัฒนาเพิ่มเติม เพื่อให้คนไทยสามารถจัดการการเงินและวางแผนอนาคตได้ดีขึ้น

เรียนรู้จากเรื่องจริง: กรณีศึกษาของมานี

ลองนึกภาพมานี ผู้ที่เพิ่งสำเร็จการศึกษาและได้งานแรกกับเงินเดือน 18,000 บาท มานีตัดสินใจนำ financial literacy มาใช้ในชีวิตจริงอย่างไร:

ขั้นที่ 1: สร้างแผนรายรับ-รายจ่าย - มานีนั่งลงและจดรายได้และรายจ่ายทั้งหมด แล้วจัดสรรเงินให้กับส่วนต่างๆ อย่างมีสติ

ขั้นที่ 2: เปิดบัญชีออมทรัพย์ที่มีผลตอบแทน - แทนที่จะวางเงินไว้ เมานีเลือกบัญชีที่ให้ดอกเบี้ยสูงเพื่อสร้างกองทุนฉุกเฉินและวางแผนเกษียณ

ขั้นที่ 3: เรียนรู้เกี่ยวกับการลงทุน - มานีเริ่มศึกษาเกี่ยวกับหุ้น กองทุนดัชนี และลงทุนด้วยยอดเงินเล็กน้อยแต่อย่างสม่ำเสมอ

ขั้นที่ 4: ชำระหนี้การศึกษา - มานีมีหนี้เงินกู้การศึกษา แต่เธอชำระเงินตรงเวลาและหลีกเลี่ยงการสะสมหนี้บนบัตรเครดิต

ขั้นที่ 5: ตั้งเป้าหมายและติดตามความคืบหน้า - มานีกำหนดเป้าหมายการออมที่ชัดเจน เช่น ดาวน์บ้าน และติดตามความคืบหน้าเป็นประจำ

จากกรณีศึกษานี้ เราจะเห็นว่า financial literacy ไม่ใช่เรื่องยากถ้าคุณเริ่มต้นด้วยพื้นฐานที่มั่นคง และเก็บแก้ดำเนินการอย่างสม่ำเสมอ

Financial Literacy กับการลงทุนในตลาดหุ้น

สำหรับมือใหม่ที่สนใจลงทุนหุ้น ความรู้ด้านการเงินจะช่วยให้คุณสามารถเข้าใจพื้นฐานของตลาดหุ้นได้

ขั้นแรก: เรียนรู้พื้นฐาน - ตลาดหุ้นคืออะไร? หุ้นแตกต่างจากพันธบัตรหรือกองทุนรวมอย่างไร? คำตอบของคำถามเหล่านี้จะช่วยให้คุณตัดสินใจได้ดี

ขั้นที่สอง: ตั้งเป้าหมายและกระจายความเสี่ยง - อย่าลงทุนทั้งหมดในหุ้นตัวเดียว ลองกระจายเงินไปยังหลายหุ้นหรือประเภทสินทรัพย์ต่างๆ

ขั้นที่สาม: ใช้แพลตฟอร์มที่เหมาะสม - มีแพลตฟอร์มเทรดดิ้งหลากหลายที่ช่วยให้การเริ่มต้นง่ายขึ้น เช่น MiTRADE ที่เป็นแพลตฟอร์มการซื้อขาย CFD ที่ใช้งานง่ายและมีฟีเจอร์มี่สนับสนุนมือใหม่

ขั้นที่สี่: จัดการความเสี่ยง - ตั้งค่าคำสั่ง Stop Loss เพื่อป้องกันการสูญเสีย และติดตามข่าวสารตลาดอย่างสม่ำเสมอ

ราคาหุ้นผันผวนตามปัจจัยหลายๆ อย่าง เช่น ผลประกอบการของบริษัท สถานการณ์เศรษฐกิจโลก หรือข่าวสารประจำวัน ดังนั้นการมีความรู้และการเตรียมพร้อมจึงเป็นสิ่งสำคัญก่อนลงทุน

กลยุทธ์สำหรับการพัฒนาทักษะทางการเงิน

1. ศึกษาจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้

มีหนังสือ บทความ บล็อก พอดแคสต์ และหลักสูตรออนไลน์มากมายเกี่ยวกับการเงิน เลือกแหล่งข้อมูลที่มีชื่อเสียงและเป็นปัจจุบัน

2. ขอคำแนะนำจากที่ปรึกษาทางการเงิน

หากคุณต้องการคำแนะนำแบบเป็นส่วนตัว ที่ปรึกษาทางการเงินมืออาชีพสามารถช่วยคุณวางแผนและตัดสินใจได้

3. เตรียมพร้อมสำหรับความเสี่ยง

สร้างกองทุนฉุกเฉิน 3-6 เดือนของค่าครองชีพเพื่อป้องกันตัวเองจากวิกฤตที่ไม่คาดคิด

4. วางแผนสำหรับวัยเกษียณ

กำหนดอายุเกษียณและค่าใช้จ่ายที่คาดหวัง จากนั้นลงทุนและออมอย่างสม่ำเสมอ

5. ลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น

หากต้องการเพิ่มเงินออม คุณสามารถเลือกลดรายจ่ายโดยการวางแผนการซื้อสินค้าอย่างรอบคอบ แทนที่จะซื้อตามอารมณ์

สรุป: ทำไม Financial Literacy คือ ทักษะที่ยุคนี้ไม่ควรพลาด

Financial literacy คือ ความรู้ที่ช่วยให้คุณตัดสินใจเกี่ยวกับการเงินได้อย่างชาญฉลาด มันไม่ใช่เรื่องที่ดูแปลก หรือซับซ้อนจนวัดเข้าใจไม่ได้ แต่เป็นทักษะที่เรียนรู้ได้

การมีความรู้ด้านการเงินที่ดีจะช่วยให้คุณลดความเครียด เพิ่มความมั่นใจ และสร้างอนาคตที่มั่นคงสำหรับตัวเองและครอบครัว ไม่ว่าคุณจะเป็นมือใหม่ที่เพิ่งเริ่มต้น หรือต้องการพัฒนาทักษะให้ดีขึ้น ขั้นตอนแรกคือการเริ่มเรียนรู้จากวันนี้เอง สิ่งสำคัญคือการยึดติดกับแผนและฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอ เพราะ financial literacy คือการเดินทางที่ต้องใช้เวลา และยิ่งคุณปฏิบัติมากเท่าไร ทักษะของคุณก็จะยิ่งแข็งแกร่งขึ้นเท่านั้น